3 kwietnia 2017

Tomasz Łaszkiewicz – Ziemiaństwo na Pomorzu

Tomasz Łaszkiewicz

Ziemiaństwo na Pomorzu
w okresie dwudziestolecia międzywojennego
– w perspektywie codzienności

Wydawca:
Polskie Towarzystwo Historyczne
Oddziały w Inowrocławiu i Toruniu

Inowrocław – Toruń 2013

Sygnatura SIRr VIb/7-56

Dr hab. Tomasz Łaszkiewicz z Instytutu Historii Polskiej Akademii Nauk jest wybitnym specjalistą historii społecznej okresu międzywojennego regionu Kujaw i Pomorza.

Zajmuje się kwestiami mniejszości niemieckiej i żydowskiej, ziemiaństwa, rolnictwa, życia codziennego.

Jest autorem kilkudziesięciu książek i artykułów naukowych.

Dysertacja „Ziemiaństwo na Pomorzu w okresie dwudziestolecia międzywojennego – w perspektywie codzienności” jest bardzo ciekawa, gdyż obejmuje nie tylko zagadnienia biograficzne, genealogiczne, gospodarcze, polityczne, kultury materialnej, ale również wnika w sferę życia prywatnego ziemiaństwa i jego mentalności.

Monografia została podzielona na sześć rozdziałów.

Rozdział I – Charakterystyka ziemiaństwa pomorskiego jako grupy społecznej

Rozdział zawiera definicje ziemiaństwa i charakterystykę tej grupy społecznej.
Omówiono różnice majątkowe i narodowościowe ziemiaństwa na Pomorzu.
Ukazano przykłady degradacji i awansu społecznego zachodzące w tej warstwie.

Rozdział II – Podstawy gospodarcze ziemiaństwa na Pomorzu

Autor scharakteryzował warunki rozwoju rolnictwa pomorskiego, możliwości produkcyjne majątków ziemskich, kierunki produkcji rolnej.
Przedstawiono cykle koniunktury i dekoniunktury w rolnictwie, trudności związane z kryzysem gospodarczym po I wojnie światowej i wielkim kryzysem ekonomicznym.
Omówiono przebieg reformy rolnej w województwie pomorskim.

Rozdział III – W kręgu życia codziennego pomorskich dworów

Jest to niezwykle interesujący rozdział, w którym odnajdziemy informacje na temat architektury i wystroju dworków i pałaców ziemiańskich, na temat kuchni i kulinariów.
Przeczytamy o pasjach i zainteresowaniach literackich, naukowych i muzycznych ziemian, zamiłowaniu do sportu i łowiectwa.
Wiele miejsca poświęcono życiu towarzyskiemu – wyjazdom, wizytom, balom, zabawom, rautach.

Rozdział IV – Wokół problemów życia rodzinnego

Rozdział poświęcony jest więziom rodowym i rodzinnym, zawieraniu małżeństw, wychowaniu dzieci, i religijności ziemian.
Dowiemy się również o skandalach towarzyskich, procesach sąsiedzkich i konfliktach rodzinnych.

Rozdział V – W świecie odniesień społecznych ziemiaństwa pomorskiego

Autor omówił stosunki panujące między ziemianami a robotnikami rolnymi i służbą domową.
Opisał kontakty z duchowieństwem.
Wiele miejsca poświęcono relacjom polsko-niemieckim wśród ziemian na Pomorzu i ich stosunkowi do ludności napływowej.

Rozdział VI – Zaangażowanie polityczne i społeczne ziemiaństwa na Pomorzu

W rozdziale omówiono aktywność polityczna ziemiaństwa.
Scharakteryzowano również działalność ziemiańskich organizacji takich jak:

  • Pomorskie towarzystwo Rolnicze
  • Towarzystwo Pracobiorców i Pracodawców
  • Landbund Weichselgau
  • Pomorski Związek Ziemian
  • Towarzystwo Ziemianek Pomorskich