5 września 2017

Rocznik Gdański – 1927-1939

W księgozbiorze regionalnym Informatorium dostępne są wszystkie przedwojenne tomy „Rocznika Gdańskiego”.

12 tomów obejmuje lata 1927-1938.

Oznaczone są sygnaturą SIRr II/40

Powojenne numery „Rocznika Gdańskiego” należy zamawiać z magazynu.

W Książnicy znajdują się egzemplarze z lat 1954-2005.

Przedwojenny Gdańsk nie był częścią Polski.

W Wolnym Mieście Gdańsku nie było też początkowo polskich (polonijnych) instytucji naukowych.

Sytuację zmieniło powstanie w 1922 roku Towarzystwa Przyjaciół Nauki i Sztuki w Gdańsku – z inicjatywy ks. dr Kamila Kantaka.

Kadrowym i materialnym zapleczem towarzystwa było Gimnazjum Polskie Macierzy Szkolnej w Gdańsku, które również otwarto w 1922 roku.

Właśnie profesorowie tej szkoły, jednocześnie członkowie towarzystwa, powołali do życia w 1927 roku „Rocznik Gdański”.

Prezesem Towarzystwa Przyjaciół Nauk i Sztuki był wówczas dr Marcin Dragan.

„Rocznik Gdański” był czasopismem naukowym, które miało poświadczać związki Gdańska i Kaszub z Polską.

W skład komitetu redakcyjnego wchodzili najdłużej Marcin Dragan, Władysław Pniewski oraz Adam Czartkowski.

Przed wojną ukazało się 12 tomów „Rocznika Gdańskiego”.

Po wojnie jego wydawanie wznowiono w 1954 roku (od 1956 pod auspicjami Gdańskiego Towarzystwa Naukowego).

Przed wojną do „Rocznika Gdańskiego” pisało aż 57 autorów.

Opublikowano 187 rożnych tekstów – wśród nich 72 rozprawy i szkice, 24 materiały źródłowe, 83 recenzje i polemiki.

Stałe miejsce na łamach rocznika zajmowała „Kronika Towarzystwa Przyjaciół Nauki i Sztuki w Gdańsku”.

„Rocznik Gdański” drukowano w Drukarni Gdańskiej.

Siedziba redakcji znajdowała się w gmachu Gimnazjum Polskiego w Gdańsku.

Przeważała tematyka historyczna, poza tym reprezentowane były literatura, sztuka, językoznawstwo, etnografia, socjologia i geografia.

Szczególne miejsce na łamach „Rocznika Gdańskiego” znalazła tematyka kaszubska.

Dwaj redaktorzy „Rocznika Gdańskiego” Władysław Pniewski i Franciszek Kręcki zostali zamordowani przez hitlerowców w Stutthofie 22 marca 1940 roku.

Wykaz rozpraw zamieszczonych w „Roczniku Gdańskim” w  latach 1927-1938

 

 

Tom I

 

1927

Stanisław Pawłowski O położeniu geograficznem Pomorza i terytorium W.M. Gdańska
Władysław Pniewski Błędy i właściwości językowe w zadaniach młodzieży polskiej w Gdańsku, w świetle dialektów pomorskich i języka niemieckiego
Roman Lutman Położenie prawno-polityczne Gdańska w dawnej Polsce
Władysław Pniewski Bibliografia kaszubsko-pomorska w zakresie języka i językoznawstwa
Marcin Dragan Garść uwag o przeciwpolskiej propagandzie w najnowszych publikacjach niemieckich
 

Tom II i III

 

1928-1929

Marja Dziamianka Aleksy Husarzewski, komisarz generalny Stanislawa Augusta w Gdańsku
Alfred Siebeneichen Udział Gdańska w handlu zagranicznym Polski
Tadeusz Kijeński Ile jest Polaków na terenie Wolnego Miasta Gdańska?
Władysław Pniewski Przegląd literatury kaszubskiej
Władysław Pniewski Uzupełnienie bibljografi kaszubsko-pomorskiej w zakresie języka i językoznawstwa
Władysław Pniewski Pomorze i Bałtyk w polskiej literaturze pięknej. Przegląd bibliograficzny
Kazimiera Jeżowa Agitacja antypolska w geografii niemieckiej
Poczta Polska w Gdańsku
 

Tom IV i V

 

1930-1931

Władysław Pniewski Gdańsk w polskiej literaturze pięknej
Stanisław Bodniak Komisja Morska Zygmunta Augusta
Stanisław Bodniak Morze w głosach opinji w dawnej Rzeczypospolitej
Józef Zawirowski Stosunki gdańsko-polskie w latach 1568-1570 i ich oświetlenie w poezjach łacińskich Hiszpana Piotra Royziusa
Bolesław Makowski Daniela Chodowieckiego stosunek do polskości i Polski
Władysław Pniewski Dalsze uzupełnienia bibljografji kaszubsko-pomorskiej w zakresie językoznawstwa i polskiej literatury pięknej
Alfred Siebeneichen Echa średniowiecza w współczesnej polityce handlowej Gdańska
Tadeusz Bierowski Rola Gdańska w niemieckiej propagandzie rewizjonistycznej
Stefan Hański Utworzenie Muzeum Polskiego w Gdańsku jako wykładnik wspólności kulturalnej z Polską
 

Tom VI

 

1932

Marcin Dragan Polityczny testament ostatniego z książąt Pomorza Gdańskiego
Leon Koczy W sprawie sporu o najdawniejszy podbój Pomorza
Karol Górski Pierwotny Gdańsk i dzieje jego zagłady
Kazimierz Lepszy Stefan Batory a Gdańsk
Roman Lutman Gdańsk a Polska w stosunku dziejowym (1454-1793)
Janusz Staszewski Wojsko polskie na Pomorzu i pod Gdańskiem w 1807 roku
Ludwik Simon Z dziejów teatru polskiego w Gdańsku
Ludwik Simon Nieznane polonica z biblioteki Miejskiej w Gdańsku. I. Jana Danieckiego „Vanda” (1599)
Władysław Pniewski Bibljografja kaszubsko-pomorska w zakresie językoznawstwa i literatury od połowy 1931 r. do końca 1932 r., oraz uzupełnienia lat dawniejszych
Wincenty Juliusz Piasecki Tranzyt wschodnio-pruski w piśmiennictwie niemieckiem
Kazimierz Ludwik Bończa Propaganda antypolska a rzeczywistość
 

Tom VII i VIII

 

1933-1934

Zygmunt Wojciechowski Pomorze a pojecie Polski Piastowskiej
Józef Widajewicz Borysław
Tadeusz Lehr-Spławiński O nazwie pomorskiego grodu Wolin – Julin u ujścia Odry
Marjan Małuszyński Zabór Pomorza przez Krzyżaków (1308-1309)
Otakar Odložilik Husyci na brzegu Bałtyku w 1433 roku
Karol Górski Z dziejów ustroju Pomorza
Kazimierz Lepszy Strażnicy Morza Stefana Batorego
Kazimierz Piwarski Jan III Sobieski wobec spraw bałtyckich w latach 1693-1694
Janusz Staszewski Artyleria polska pod Gdańskiem 1807 r.
Janusz Staszewski Z dziejów garnizonu polskiego w Gdańsku w latach 1808-1812
 

Tom IX i X

 

1935-1936

Stanisław Nowogrodzki Pomorze Zachodnie a Polska w latach 1323-1370
Karol Górski Fragmenty dziejów Prus w XV w.
Krystyna Pieradzka Trzy wieki stosunków handlowych pomiędzy Gdańskiem a Węgrami
Stanisław Bodniak Żołnierze morscy Zygmunta Starego (1517-1522)
Stanisław Bodniak Przyczynki do dziejów marynarki w Polsce w Xvi wieku
Łukasz Kurdybacha Polemika o prawa Polski do morza (1638-1640)
Władysław Czapliński Polacy z Czarnieckim w Danji (1658-1659)
Alfons Michał Wodziński Oblężenie Gdańska w roku 1733-34
Roman Battaglia Morze, mocarstwowość Polski
 

Tom XI

 

1937

Kazimierz Kaczmarczyk Dokument hołdowniczy Gdańska z roku 1454
Karol Górski Pierwsze czterdziestolecie Prus Królewskich (1466-1506)
Tadeusz Nowak Kampania wielkopolska Czarnieckiego i Lubomirskiego w roku 1656
Władysław Czapliński Władysław Konstanty Wituski żołnierz kolonialny w XVII w.
Alfons Michał Wodziński Król Stanisław Leszczyński w gościnie pruskiej
Janusz Staszewski Dywizja gdańska w walkach nad Dźwiną i w obronie Gdańska (1812-1813)
Roman Pollak Borzykowski jako marynista
Stanisław Helsztyński Stanisław Przybyszewski w Gdańsku (5 X 1920 – 31 X 1924)
 

Tom XII

 

1938

Karol Górski Oksywie
Marian Pelczar Handel zbożem z dóbr królewskich Kazimierza Jagiellończyka
Tadeusz Glemma Odzyskanie klasztoru dominikańskiego w Gdańsku w latach 1565-1568
Stanisław Bodniak Sprawy morskie w „księgach Hetmańskich” Sarnickiego (1575-1577)
Władysław Czapliński Udział Polaków w zdobyciu Fonii w 1659 r.
Władysław Pniewski O słownictwie i słownikach kaszubsko-pomorskich
Władysław Pniewski Życie i dzieła dra Fryderyka Lorentza

Andrzej Bukowski

Podwójny jubileusz „Rocznika Gdańskiego”

Rocznik Gdański
1966, s. 5-8

Sygnatura MAG 126500

 

Andrzej Bukowski

Pięćdziesiąt tomów „Rocznika Gdańskiego”

Rocznik Gdański
1990, zeszyt 1, s. 5-27

Sygnatura MAG 236387

 

Józef Borzyszkowski

O problematyce kaszubskiej na łamach „Rocznika Gdańskiego” 1927-2006

Acta Cassubiana
2009, Tom XI, s. 234-245

MAG TN 03339-11

 

Marcin Dragan

Przedmowa

Rocznik Gdański
1927, Tom I, s. 1-4

Sygnatura SIRr II/40t.1