Grudzień 2017

Previous Page · Next Page

Wieczory Toruńskie – Szczepan Wierzchosławski, Tomasz Krzemiński – Wokół Gazety Toruńskiej (1867-1921)

 

prof. Szczepan Wierzchosławski
dr Tomasz Krzemiński

Wokół Gazety Toruńskiej
1867-1921

Dyskusja

14 grudnia 2017

Książnica Kopernikańska w Toruniu

Towarzystwo Miłośników Torunia i Książnica Kopernikańska w Toruniu wróciły do współpracy przy organizacji cyklu spotkań popularnonaukowych „Wieczory Toruńskie” poświęconych dziejom miasta i ludzi Torunia.

Spotkania organizowane są przez dr Katarzynę Tomkowiak – sekretarz ToMiTo i starszego kustosza Książnicy Kopernikańskiej.

W czwartek 14 grudnia o godz. 18.00 gośćmi Ksiąznicy byli prof. dr hab. Szczepan Wierzchosławski i dr Tomasz Krzemiński z Instytutu Historii Polskiej Akademii Nauk.

Spotkanie zorganizowano z okazji 150-rocznicy powstania Gazety Toruńskiej.

Prelegenci nakreślili szerokie tło rozwoju prasy w XIX wieku, w tym zwłaszcza w zaborze pruskim.

Dokładnie opisano przygotowania i uruchomienie redakcji Gazety Toruńskiej.

Nr 1 – Gazeta Toruńska – 1 stycznia 1867
Źródło: Kujawsko-Pomorska Biblioteka Cyfrowa

Bohaterami wykładu byli:
– Franciszek Tadeusz Rakowicz – pierwszy redaktor gazety
– Józef Buszczyński – drukarz i wydawca gazety
– Sylwester Buszczyński – drukarz i wydawca
– Ignacy Danielewski – redaktor naczelny
– Jan Brejski – redaktor naczelny, drukarz i wydawca gazety

Były to postacie wybitne, angażujące się w życie społeczne i polityczne.

Wykładowcy wyjaśnili jaki był profil czasopisma i jego cena.

Omówiono przyczyny kryzysów jakie spotykały Gazetę Toruńską i dramatyczne spadki nakładu.

Bardzo ciekawe były rozważania na temat ducha pozytywizmu i pracy organicznej twórców gazety.

Na sporach w redakcji związanych z elitarnością lub ludowością czasopisma, na temat współpracy z duchowieństwem albo trzymaniu się laickości gazety.

Kontrowersje wśród społeczności polskiej budziły również ambicje polityczne redaktorów, które podważały tradycyjną rolę konserwatywnego ziemiaństwa.

18 stycznia 1920 – Gazeta Toruńska

Przedstawiono środki zaradcze jakie podejmowali kolejni redaktorzy związane ze zmianą charakteru gazety i jej rozpowszechnianiem wśród ludu.

Rozmawiano również o polskich konkurentach gazety – „Pielgrzymie” wydawanym w Pelplinie i o fenomenie „Gazety Grudziądzkiej” wydawanej przez Wiktora Kulerskiego, która osiągnęła ponad 100-tysięczny nakład.

Bardzo ciekawe były rozważania na temat cenzury działającej w państwie pruskim, o procesach prasowych, rujnujących karach finansowych.  o ciężkiej doli tzw. redaktora odpowiedzialnego, który etatowo odsiadywał wyroki więzienia, nie rzadko nawet kilkuletnie.

Siła Gazety Toruńskiej była tez odzwierciedleniem siły gospodarczej Polaków w Toruniu, którzy stanowili mniejszość mieszkańców miasta i to mniejszość uboższą.

Słuchacze dowiedzieli sie również wielu ciekawostek na temat techniki drukarskiej, zmianach jakie zachodziły w drukarniach, przechodzeniu od prasy ręcznej do cylindrycznych maszyn rotacyjnych.

Wykład wywołał duże zainteresowanie.

Publiczność żywo reagowała na przekazywane wiadomości i włączała się do dyskusji.

Wykładowi towarzyszyła również wystawa.

Zaprezentowano na niej unikatowe przedmiotu ofiarowane Książnicy Kopernikańskiej przez rodzinę państwa Buszczyńskich, wieloletnich właścicieli Drukarni Nakładczej i wydawców Gazety Toruńskiej.

Na wystawie można było obejrzeć rodzinne pamiątki związane z Józefem Buszczyńskim i Sylwestrem Buszczyńskim, stare fotografie przedstawiające rodzinę za stołem w ogrodzie, w salonie na spacerze.

Zaprezentowano stare czcionki i stemple z drukarni, kasztę z justunkiem, winkielak, czyli wierszownik do ręcznego składania wierszy z czcionek.

Można było poznać stare dokumenty takie jak:
– koncesję dla Józefa Buszczyńskiego na założenie drukarni w Toruniu wydaną przez Królewską Regencję w Kwidzynie w 1866 roku
– zaświadczenie królewskiej Komisji Egzaminacyjnej dla Drukarzy, ze Józef Buszczyński zdał egzamin i może samodzielnie prowadzić zakład drukarski z 1866 roku
– pismo Józefa Buszczyńskiego do Magistratu Torunia , zawiadamiające o uruchomieniu drukarnia z 1866 roku
-pozwolenie policji na umieszczenie szyldu nad drukarnią

Oczywiście na wystawie zaprezentowano również oryginalne numery Gazety Toruńskiej.

 

Wszyscy uczestnicy „Wieczorów Toruńskich” otrzymali na pamiątkę odbitki wykonane z oryginalnych stempli Drukarni Nakładczej Buszczyńskich.

 

 

Nauka, sztuka, edukacja – 140 lat działalności Towarzystwa Naukowego w Toruniu

 

Nauka, sztuka, edukacja
140 lat działalności Towarzystwa Naukowego w Toruniu

Redakcja naukowa:
Aleksandra Mierzejewska,
Magdalena Niedzielska

Wydawca:
Towarzystwo Naukowe w Toruniu

Toruń 2015

Sygnatura SIRr XXXb/8

Towarzystwo Naukowe w Toruniu powstało w 1875 roku.

Dziś znane jest szeroko ze swej działalności wydawniczej.

Ale w okresie zaboru pruskiego, jako jedyna polska instytucja naukowa  w mieście, zajmowało się również gromadzeniem bardzo cennych zbiorów rękopiśmiennych, archeologicznych, historycznych, numizmatycznych, malarskich, graficznych.

Towarzystwo od chwili swego powstania zmierzało do utworzenia własnej biblioteki oraz własnego muzeum.

Trzeba przecież pamiętać, ze siedziba Towarzystwa Naukowego w Toruniu przy ul. Wysokiej nosiła nazwę „Muzeum”.

Zbiory TNT są wyrazem pasji kolekcjonerskiej członków Towarzystwa, na przykład znakomitego archeologa Gotfryda Ossowskiego czy numizmatyka Walerego C. Amrogowicza.

W XIX wieku kolekcjonerstwo i tworzenie zbiorów muzealnych było jednym z podstawowych pól działalności wszystkich towarzystw naukowych.

Ukoronowaniem tej działalności stało się powołanie w 1931 roku Muzeum Miejskiego w Ratuszu Staromiejskim, które połączyło zbiory Towarzystwa Naukowego w Toruniu i Coppernicus-Verein für Wissenschaft und Kunst.

Wcześniej w 1923 roku powstała Książnica Miejska, również na bazie księgozbiorów obu toruńskich towarzystw naukowych.

Publikacja rocznicowa jest wynikiem prac inwentaryzacyjnych prowadzonych w Muzeum Okręgowym w Toruniu, w czasie których przebadano zbiory Towarzystwa Naukowego w Toruniu zgromadzone w muzeum.

Uwiecznieniem tych prac była wystawa „Nauka – Sztuka – Edukacja. 140 lat działalności Towarzystwa Naukowego w Toruniu” otwarta w Ratuszu Staromiejskim między 17 października 2015 r. a 6 marca 2016 r.     

Rocznicowa publikacja składa się z kilkunastu rozdziałów:

  1. Magdalena Niedzielska – Towarzystwa naukowe w XIX w. w Prusach Zachodnich i ich zbiory
  2. Mateusz Superczyński – Akta i zbiory Towarzystwa Naukowego w Toruniu w zasobie Archiwum Państwowego w Toruniu
  3. Krystyna Wyszomirska – Zbiory rękopisów Towarzystwa Naukowego w Toruniu
  4. Aleksandra Mierzejewska – Zbiory historyczne
  5. Michał Kłosiński – Kopernikana
  6. Piotr Gużynski – Zbiory archeologiczne
  7. Adam Musiałowski – Zbiory numizmatyczne
  8. Katarzyna Paczuska – Kolekcja numizmatów blisko- i dalekowschodnich
  9. Anna Kroplewska-Gajewska – Kolekcja malarstwa i rzeźby
  10. Agata Rissmann – Kolekcja grafiki
  11. Michał Kurkowski – Kolekcja rzemiosła

Omówienie webinarium – Beata Malentowicz – Booktalking, czyli gawęda o książkach

 

Beata Malentowicz

Booktalking,
czyli gawęda o książkach

Webinarium

12 grudnia 2017

We wtorek 12 grudnia 2017 roku uczestniczyliśmy w webinarium „Booktalking, czyli gawędy o książkach”, zorganizowanym przez Bibliotekę Pedagogiczną w Toruniu.

W roli eksperta wystąpiła Beata Malentowicz – nauczyciel bibliotekarz w Dolnośląskiej Bibliotece Pedagogicznej we Wrocławiu.

Jest trenerem edukacji medialnej oraz pedagogiem z wieloletnim doświadczeniem w pracy z młodzieżą i dorosłymi.

Celem szkolenia było przedstawienie booktalkingu, czyli jednej z metod wspierających  popularyzację czytelnictwa.

Uczestnicy webinarium zapoznali się z ideą bootalkingu, dowiedzieli się jak należy przygotować się do gawędy, poznali sposoby prezentacji książek i aktywizacji słuchaczy.

Wywnioskowaliśmy, że w przypadku gawędy o książkach najważniejszym elementem jest dzielenie się entuzjazmem.

Chodzi przecież o to, żeby upowszechniać ideę czytania książek dla przyjemności.

Gawęda musi zaciekawić słuchaczy – książki muszą być więc dobrane do ich wieku i zainteresowań, a bohaterowie wyraziści i warci przedstawienia.

Booktalking polega na poleceniu 8-12 książek w czasie do 50 minut.

Ważna jest różnorodność propozycji i nawiązanie aktywnego kontaktu ze słuchaczami.

Bardzo pomocne jest też zacytowanie jakiegoś szokującego, ekscytującego czy wyrazistego fragmentu książki.

Słuchacze powinni zobaczyć emocjonalny stosunek bibliotekarza do omawianej książki.

Uczestnicy szkolenia na koniec dowiedzieli się również, czego należy unikać prowadząc gawędę o książkach.

Utkwiła mi w pamięci zwłaszcza jedna praktyczna wskazówka, żeby robić notatki w trakcie czytania.

Uczestnicy webinarium mogli cały czas zadawać pytania prowadzącej.

Szkolenie było bardzo ciekawe i zawierało wiele pożytecznych i przydatnych informacji.