30 stycznia 2019

Olędrzy : osadnicy znad Wisły : sąsiedzi bliscy i obcy – pod redakcją Andrzeja Pabiana i Michała Targowskiego

 

Olędrzy
Osadnicy znad Wisły
Sąsiedzi bliscy i obcy 

pod redakcją Andrzeja Pabiana i Michała Targowskiego

Wydawca: Fundacja Ośrodek Inicjatyw Społecznych ANRO

Toruń 2016

Sygnatura SIRr VIb/1-55

Olędrzy przez cztery stulecia kształtowali krajobraz gospodarczy i religijny Pomorza Nadwiślańskiego.

Byli przybyszami z Holandii i Fryzji.

Osiedlali się na terenach zalewowych Wisły.

Wielu z nich było mennonitami – radykalnymi wyznawcami pacyfistycznego nurtu anabaptyzmu.

Z tego powodu byli prześladowani zarówno przez protestantów i katolików z Zachodniej Europy.

XIX wiek przyniósł stopniowy zanik tej społeczności.

Dziś pamięć o Olędrach promuje Fundacja Ośrodek Inicjatyw Społecznych ANRO.

Z jej inicjatywy zorganizowano 22-23 września 2016 roku w Wielkiej i Małej Nieszawce pod Toruniem międzynarodowa konferencję poświęconą dziedzictwu olęderskiemu.

Niniejsza publikacja jest pokłosiem tej konferencji.

W książce znalazły się następujące referaty:

  1. Michał Targowski – Osadnictwo olęderskie w Polsce – jego rozwój i specyfika
  2. Janusz Małłek – Prusy Królewskie – nowa ojczyzna menonitów
  3. Andrzej Pabian – Menonici w dolinie Wisły
  4. Pieter Post – W świecie, ale nie ze świata. Kim są menonici?
  5. Anna Maślak – Wybrane zagadnienia architektury chłopskiej Doliny Dolnej Wisły
  6. Michał P. Wiśniewski – Cmentarze dawnych wsi olęderskich w dolinie Wisły w województwie kujawsko-pomorskim. Stan zachowania i działania ratunkowe
  7. Jarosław Dumanowski – Protestantyzm, Niderlandy i ser. U źródeł tożsamości żywieniowej olędrów
  8. Marcin Gorączko – Historyczne powodzie w Dolinie Dolnej Wisły jako wyzwanie dla kolonizacji olęderskiej
  9. Ewa Tyczyńska – Olęderska wieś po sąsiedzku. Projekt i realizacja Olęderskiego Parku Etnograficznego w Wielkiej Nieszawce.
  10. Aleksandra Paprot – Swoi czy nadal obcy? Działania na rzecz promocji menonitów w oczach współczesnych mieszkańców Żuław i Powiśla
  11. Aleksandra Kleśta-Nawrocka, Rafał Kleśta-Nawrocki – Rekonstrukcje menonickich specjałów
  12. Antoinette Hazevoet – Menonici we współczesnej Europie w perspektywie projektu „Menno-Tour”