Lipiec 2019

Next Page

Bitwa pod Mątwami 1666 : historia i pamięć / pod redakcją Tomasza Łaszkiewicza

 

Bitwa pod Mątwami 1666
historia i pamięć

pod redakcją Tomasza Łaszkiewicza

Wydawca: Polskie Towarzystwo Historyczne Oddział w Inowrocławiu

Inowrocław 2017

Sygnatura SIR VIb/5-15

Bitwa pod Mątwami z 13 lipca 1666 roku była kulminacją rokoszu Jerzego Sebastiana Lubomirskiego.

Jego przeciwnikiem był król Jan Kazimierz dążący do wzmocnienia władzy królewskiej.

Bratobójcze starcie miało miejsce podczas przeprawy wojsk królewskich przez Noteć.

Rokoszanie odnieśli miażdżące zwycięstwo.

W 350-tą rocznicę bitwy Oddział Polskiego Towarzystwa Historycznego w Inowrocławiu zorganizował uroczystości pod hasłem „Ku pamięci i przestrodze”.

Postanowiono również wydać drukiem odrębną publikację poświęconą bitwie.

Monografia „Bitwa pod Mątwami 1666” zawiera siedem szkiców autorów z różnych ośrodków naukowych.

1. Igor Kraszewski – Tło konfliktu wewnętrznego w Rzeczypospolitej XVII wieku

2. Mirosław Nagielski – Mątwy 1666 – przegrana batalia o naprawę Rzeczypospolitej

3. Zbigniew Hundert – Wojsko koronne (polskie) w dobie rokoszu Jerzego Sebastiana Lubomirskiego i bitwy pod Mątwami

4. Sławomir Augusiewicz – Armia brandenbursko-pruska jako przykład organizacji zachodnioeuropejskiego wojska drugiej połowy XVII wieku

5. Andrzej Korytko – Bitwa pod Mątwami w relacjach i ocenach polskiej historiografii

6. Tomasz Łaszkiewicz – Bitwa pod Mątwami w pamięci historycznej na Kujawach

7. Marcin Woźniak – Sprawozdanie z badań archeologicznych w rejonie pola bitwy pod Mątwami (1666)

Władysław Dziewulski (1878-1962) – astronom – współzałożyciel Uniwersytetu Mikołaja Kopernika

Władysław Dziewulski urodził się w Warszawie w 1878 roku.

Jego ojciec wykładał fizykę na Uniwersytecie Warszawskim.

Wydawał też dwa czasopisma przyrodnicze.

Władysław Dziewulski ukończył matematykę i fizykę na Uniwersytecie Warszawskim w 1901 roku.

W 1903 roku obronił doktorat z astronomii na Uniwersytecie Jagiellońskim.

Prowadził badania w krakowskim Obserwatorium Astronomicznym.

Pracę naukową równolegle prowadził też na Uniwersytecie w Getyndze.

Habilitował się w 1916 roku w Krakowie.

Po zakończeniu I wojny światowej i odzyskaniu niepodległości przeniósł się do Wilna.

Był dyrektorem Obserwatorium Astronomicznego w Wilnie, a w latach 1924-1925 nawet rektorem Uniwersytetu Stefana Batorego.

W czasie okupacji parał się tajnym nauczaniem.

Po zakończeniu II wojny światowej wraz z innymi profesorami z Wilna znalazł się w Toruniu.

Gdy w 1945 roku powołano Uniwersytet Mikołaja Kopernika Ludwik Kolankowski został jego rektorem, a Władysław Dziewulski został prorektorem Uniwersytetu.

W 1947 roku założył Obserwatorium Astronomiczne w Piwnicach pod Toruniem.

W latach 1949-1956 był też prezesem Towarzystwa Naukowego w Toruniu.

Zmarł w Toruniu w 1962 roku.

Międzynarodowa Unia Astronomiczna nazwała w 1970 roku jeden z kraterów na Księżycu imieniem „Dziewulski”.

Władysław Dziewulski (1878-1962)

pod redakcja Cecylii Iwaniszewskiej

Towarzystwo Naukowe w Toruniu
Państwowe Wydawnictwo Naukowe

Warszawa – Toruń 1978

Sygnatura SIRr IIIB/Dziewulski

Spis treści:

  • Kalendarium życia profesora Władysława Dziewulskiego – opracowała Cecylia Iwaniszewska
  • Lata studiów i początki pracy naukowej (1878-1919) – Cecylia Iwaniszewska
  • Okres wileński (1919-1945) – Wilhelmina Iwanowska
  • Lata w Toruniu (1945-1962) – Wilhelmina Iwanowska
  • Profesor Dziewulski w Obserwatorium Toruńskim – Andrzej Woszczyk
  • Organizacja Uniwersytetu Mikołaja Kopernika – Konrad Górski
  • Działalność prof. Dziewulskiego jako prezesa Towarzystwa Naukowego w Toruniu – Tadeusz Czeżowski
  • Władysław Dziewulski wśród polskich astronomów – Włodzimierz Zonn
  • Z wypowiedzi Władysława Dziewulskiego – Stefania Grudzińska
  • Prace profesora Dziewulskiego w dziedzinie mechaniki nieba – Stanisław Gąska
  • Prace profesora Dziewulskiego w dziedzinie fotometrii – Roman Ampel
  • Prace profesora Dziewulskiego w astronomii gwiazdowej – Włodzimierz Zonn
  • Władysław Dziewulski jako historyk astronomii – Eugeniusz Rybka
  • Wykaz publikacji profesora Władysława Dziewulskiego – opracowanie Stefania Grudzińska

Władysław Kuligowski – Z okruchów życia : wspomnienia z lat 1918, 1939-1945

 

Władysław Kuligowski

Z okruchów życia
Wspomnienia z lat 1918, 1939-1945

Opracował i wstępem opatrzył Michał Raczkowski

Wydawca: WEiW Verbum

Brodnica 2018

Sygnatura SIRr XXXIIc/15

Wspomnienia zyskują coraz większe uznanie w badaniach historycznych nad dziejami XX wieku.

Osobiste świadectwa świadków pozwalają otworzyć codzienną rzeczywistość.

Władysław Kuligowski urodził się w 1909 roku w Kaczawce (gm. Lubień Kujawski).

Kształcił się między innymi w prywatnej szkole Emmy Otylii Keller w Chodeczu, w której przerabiano program 8-klasowego gimnazjum humanistycznego.

Władysław Kuligowski swoje wspomnienia z czasu nauki opisał w książce „Szkoła pani Keller : z zapisków ucznia”.

Przed wojną był nauczycielem.

W 1939 roku został aresztowany przez Niemców z Selbstschutzu.

Po opuszczeniu więzienia przeniósł się wraz z rodziną na Podkarpacie.

W czasie okupacji organizował tajne nauczanie.

Był żołnierzem Batalionów Chłopskich.

Po wojnie powrócił na Kujawy i do zawodu nauczyciela.

Był kierownikiem szkoły Podstawowej w Górsku koło Torunia w latach 1953-1969.

Zmarł w 1981 roku w Toruniu.

Władysław Kuligowski w książce „Z okruchów życia : wspomnienia z lat 1918, 1939-1945” opisał radosne dni odzyskania niepodległości przez Polskę w 1918 roku widziane oczami mieszkańców Chodecza.

Kolejne rozdziały wspomnień poświęcone są pobytowi w hitlerowskim więzieniu, działalności w ruchu oporu, organizacji tajnego nauczania, wyzwoleniu.

Wspomina również jeńca angielskiego, którego ukrywał przez pewien czas.