4 listopada 2019

Mirosław A. Supruniuk – Archiwum i Muzeum Emigracji w Toruniu : 25 lat starań o ochronę dziedzictwa kulturowego emigracji polskiej

 

Mirosław A. Supruniuk

Archiwum i Muzeum Emigracji w Toruniu
25 lat starań o ochronę dziedzictwa kulturowego emigracji polskiej

Wydawca: Uniwersytet Mikołaja Kopernika

Toruń 2018

Sygnatura SIRr XXIXb/39

Autorem książki jest dr hab. Mirosław A. Supruniuk twórca Archiwum Emigracji.

Opisuje on w swoich wspomnieniach niezwykle ciekawą historię powstania Archiwum Emigracji.

Przeczytamy o jego zainteresowaniu literaturą emigracyjną jeszcze przed 1989 rokiem i o pierwszych wyjazdach do Londynu i Paryża po 1990 roku.

Tam spotykał się i rozmawiał z niezwykłymi ludźmi:

  • Stefania Kossowską – ostatnią redaktorką londyńskich „Wiadomości”
  • Karoliną Lacnckorońską
  • Edwardem Raczyńskim
  • Januszem Kowalewskim
  • Krzysztofem Muszkowskim
  • Janem Badenim
  • Zdzisławem Broncelem
  • Niną Karsov
  • Jerzym Giedroyciem – redaktorem paryskiej „Kultury”
  • Zofią Hertz
  • Olgą Scherer
  • Janem Lebensteinem
  • Władysławem Żeleńskim
  • Zofią Romanowicz
  • Kazimierz Romanowiczem – właścicielem księgarni polskiej „Libella” i Galerie Lambert

W 1993 roku Stefania Kossowska postanowiła przekazać Uniwersytetowi Mikołaja Kopernika w Toruniu najcenniejsze na emigracji archiwum literackie, czyli dokumentację redakcyjną tygodnika „Wiadomości”.

W tym samym roku również Jerzy Giedroyć postanowił przekazać do Torunia księgozbiór Józefa Czapskiego, przechowywany w siedzibie „Kultury” w Maisons-Laffitte.

Również w 1993 roku Kazimierz Romanowicz zamknął swoją księgarnię i galerię, które działały w Paryżu od 1946 roku i wszystkie dokumenty związane z ich działalnością powierzył Bibliotece Uniwersyteckiej w Toruniu.

Archiwum Emigracji było tworzone na początku przez trzy osoby: Mirosława i Annę Supruniuków oraz Joannę Krasnodębską.

Stanowi obecnie pracownię w Bibliotece Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.

 Archiwum Emigracji gromadzi spuścizny pisarzy, publicystów, wydawców, ludzi nauki i artystów emigracyjnych, ich księgozbiory, archiwa redakcji czasopism, oficyn wydawniczych i księgarskich oraz instytucji kulturalno-społecznych działających na emigracji w XX wieku.

Archiwum pozyskało już ponad 300 kolekcji archiwalnych, bibliotecznych i artystycznych z całego „polskiego” świata, stając się najważniejszym ośrodkiem w Polsce dokumentującym dorobek kulturalny wychodźstwa polskiego po 1939 roku.

W książce opisano okoliczności powstania i pierwsze lata funkcjonowania Archiwum Emigracji.

Przedstawiono również zasób Archiwum Emigracji, najcenniejsze zespoły, cenne dokumenty, materiały archiwalne, pamiątki związane z nazwiskami kilkuset osób.

Archiwum Emigracji zajmuje się również badaniami naukowymi i promocją badań nad emigracją.

Cały czas powiększa się również kolekcja sztuki emigracyjnej.

Na przykład w 2003 roku Witold Leitgeber z Londynu podarował Archiwum Emigracji zbiór blisko tysiąca grafik, akwarel i szkiców Konstantego Brandla.

W związku z tym Uniwersytet Mikołaja Kopernika powołał w 2005 roku Muzeum Uniwersyteckie w Toruniu, które prezentuje na wystawach i ekspozycjach zbiory sztuki polskiej na świecie.

Do tej pory zrealizowano już prawie 100 ekspozycji w Toruniu, ale także w innych miastach Polski, Litwy, Francji i Anglii.