Dział Informacyjno-Bibliograficzny

Poprzednia strona · Kolejna strona

Władysław Kuligowski – Z okruchów życia : wspomnienia z lat 1918, 1939-1945

 

Władysław Kuligowski

Z okruchów życia
Wspomnienia z lat 1918, 1939-1945

Opracował i wstępem opatrzył Michał Raczkowski

Wydawca: WEiW Verbum

Brodnica 2018

Sygnatura SIRr XXXIIc/15

Wspomnienia zyskują coraz większe uznanie w badaniach historycznych nad dziejami XX wieku.

Osobiste świadectwa świadków pozwalają otworzyć codzienną rzeczywistość.

Władysław Kuligowski urodził się w 1909 roku w Kaczawce (gm. Lubień Kujawski).

Kształcił się między innymi w prywatnej szkole Emmy Otylii Keller w Chodeczu, w której przerabiano program 8-klasowego gimnazjum humanistycznego.

Władysław Kuligowski swoje wspomnienia z czasu nauki opisał w książce „Szkoła pani Keller : z zapisków ucznia”.

Przed wojną był nauczycielem.

W 1939 roku został aresztowany przez Niemców z Selbstschutzu.

Po opuszczeniu więzienia przeniósł się wraz z rodziną na Podkarpacie.

W czasie okupacji organizował tajne nauczanie.

Był żołnierzem Batalionów Chłopskich.

Po wojnie powrócił na Kujawy i do zawodu nauczyciela.

Był kierownikiem szkoły Podstawowej w Górsku koło Torunia w latach 1953-1969.

Zmarł w 1981 roku w Toruniu.

Władysław Kuligowski w książce „Z okruchów życia : wspomnienia z lat 1918, 1939-1945” opisał radosne dni odzyskania niepodległości przez Polskę w 1918 roku widziane oczami mieszkańców Chodecza.

Kolejne rozdziały wspomnień poświęcone są pobytowi w hitlerowskim więzieniu, działalności w ruchu oporu, organizacji tajnego nauczania, wyzwoleniu.

Wspomina również jeńca angielskiego, którego ukrywał przez pewien czas.

Waldemar Rozynkowski – Biskup Adolf Piotr Szelążek w Zamku Bierzgłowskim (1946-1950)

 

Waldemar Rozynkowski

Biskup Adolf Piotr Szelążek w Zamku Bierzgłowskim (1946-1950)

Wydawca: Agencja Reklamowa Gall 

Toruń 2018

Sygnatura SIRr  IIIB/Szelążek Adolf Piotr

Prof dr. hab. Waldemar Rozynkowski jest historykiem na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu.

Jest również diakonem stałym diecezji toruńskiej.

W Książnicy Kopernikańskiej dostępnych jest kilkadziesiąt książek, których jest autorem bądź redaktorem, a poświęconych historii średniowiecza lub historii Kościoła.

Książka „Biskup Adolf Piotr Szelążek w Zamku Bierzgłowskim (1946-1950)” poświęcona jest osobie biskupa diecezji łuckiej.

Sprawował w niej posługę od 1920 roku.

W 1945 roku został aresztowany przez NKWD i deportowany do Polski.

Znalazł schronienie w miejscowości Zamek Bierzgłowski.

Utrzymanie zapewniała mu parafia św. Jakuba w Toruniu.

W Zamku Bierzgłowskim spędził ostatnie lata swego życia.

Waldemar Rozynkowski w swojej monografii przedstawił dokładnie właśnie ten okres życia biskupa Szelążka.

Jednak biografia przedstawia również wcześniejszą drogę biskupa – jego naukę w seminarium w Płocku, posługę biskupią w Łucku, okres wojny i aresztowanie przez Rosjan.

Osobny rozdział dotyczy deportacji biskupa do Polski i jego początkowy pobyt w Kielcach.

W okresie wygnania biskup Szelążek mieszkał w przebudowanym średniowiecznym, pokrzyżackim Zamku Bierzgłowskim, który pełnił funkcję domu diecezjalnego.

Na Zamku Bierzgłowskim znajdowała się również kaplica, w której biskup odprawiał msze św.

Opieka nad biskupem spoczywała wówczas w rękach sióstr ze Zgromadzenia Sióstr Franciszkanek od Pokuty i Miłości Chrześcijańskiej.

Zamek Bierzgłowski pełnił funkcję nieformalnej siedziby łuckiej kurii diecezjalnej.

Biskup Szelążek pozostawał również ojcem duchowym Zgromadzenia Sióstr św. Teresy od Dzieciątka Jezus.

Kongregację tę biskup założył jeszcze w 1936 roku w diecezji łuckiej.

Dzięki jego staraniom uruchomiono nowy dom zakonny w Rychnowie koło Ostródy.

Osobny rozdział poświęcony został chorobie i śmierci biskupa Szelążka.

Bardzo ważny jest ostatni rozdział monografii, w którym przedstawiono świadectwa ciągłej i żywej pamięci o biskupie już po jego śmierci.

Po wieloletnich przygotowaniach Kurii Diecezji Toruńskiej w 2013 roku rozpoczęto oficjalny proces beatyfikacyjny Sługi Bożego biskupa Adolfa Piotra Szelążka.

W 2016 roku zakończył się diecezjalny etap procesu.

Maria Daniel – Wspomnienia z czasu wojny 1939-1945 : Bydgoszcz – Horodło – Grudziądz

Maria Daniel

Wspomnienia z czasu wojny 1939-1945
Bydgoszcz – Horodło – Grudziądz

Wstęp i opracowanie Aleksandra Burdziej

Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika
Towarzystwo Naukowe W Toruniu

Toruń 2017

Sygnatura SIRr  VIb/8-68

II wojna światowa odcisnęła swoje piętno na milionach polskich rodzin.

Prawda o niej opiera się na osobistych świadectwach świadków i ofiar.

Ich wspomnienia są dziś ważniejsze nawet od prac historyków, bazujących na archiwalnych dokumentach.

Wspomnienia Marii Daniel (rocznik 1928) są szczególnie interesujące.

Była ona córką kapitana Wojska Polskiego Feliksa Kocińskiego.

Dzieciństwo spędziła na kresach, a krótko przed wybuchem wojny przeprowadziła się do Bydgoszczy.

Przedstawiła ona dramatyczny obraz ucieczki rodzin oficerskich na Wschód we wrześniu 1939 roku.

Tam rodziny uciekające przed Niemcami stały się obiektem napaści ze strony Związku Radzieckiego.

Maria Daniel opisała powrót do rodzinnego Grudziądza i spędzone w tym mieście koszmarne lata niemieckiej okupacji.

Poznajemy życie codzienne polskiej ludności na okupowanym przez Niemców Pomorzu w latach 1939-1945.

Maria Daniel była świadkiem zaciekłych sześciodniowych walk o Twierdzę Grudziądz i jej kapitulacji w 1945 roku.

Swoje wspomnienia wojenne uzupełnia o „Epilog”, w którym opisuje trudny los rodzin przedwojennych oficerów w Polsce Ludowej.

Wspomnienia kończy na 1952 roku.

Maria Daniel spisała swe wspomnienia z dystansu kilkudziesięciu lat – dopiero w latach 1998-2016.

Są jednak napisane niezwykle żywo, barwnie, z dużym ładunkiem emocji, dbałością o oddanie szczegółów i detali.

Wspomnienia Marii Daniel opracowała i przygotowała do druku jej wnuczka Aleksandra Burdziej.