Category Archives: Biografie

Previous Page · Next Page

Zasłużeni lekarze toruńscy we wspomnieniach. Wybrane sylwetki z XIX i XX stulecia

 

Zasłużeni lekarze toruńscy
we wspomnieniach

Wybrane sylwetki z XIX i XX stulecia

Redakcja naukowa:
Lech Bieganowski,
Waldemar Jędrzejczyk

Wydawnictwo Adam Marszałek

Toruń 2016

Sygnatura SIRr IIIA/110

Lekarze odegrali w historii Torunia wyjątkową rolę.

Zasłużyli się mieszkańcom miasta nie tylko swoją wiedzą medyczną i fachowymi umiejętnościami.

Wielu z nich było oddanymi działaczami społecznymi i narodowymi.

Dzięki inicjatywie dr hab. n. med. Lecha Bieganowskiego i prof. dr hab. n. med. Waldemara Jędrzejczyka powstał zbiór wspomnień o nietuzinkowych toruńskich lekarzach.

Nie jest to zbiór suchych biogramów.

Wspomnienia o wybitnych lekarzach zostały spisane przez ich bliskich, przez przyjaciół lub przez wychowanków.

Takie opracowanie ukazuje pełnie osobowości lekarzy, barwne informacje o ich działalności, anegdoty, emocjonalne refleksje, które nigdy nie znajdą się w zwyklej nocie biograficznej.

We wspomnieniach przybliżono sylwetki lekarzy czynnych przede wszystkim po II wojnie światowej.

Książka zawiera 33 szkice biograficzne:

  1. Wanda Błeńska
  2. Zofia Kordylewska
  3. Helena Cynkutis
  4. Janina Pietrasiewicz
  5. Romana Antowska
  6. Elżbieta Weyman
  7. Leon Konkolewski
  8. Adam Raczyński
  9. Marian Mroczkowski
  10. Ludwik Rydygier
  11. Stefan Myszka
  12. Donat Massalski
  13. Jan Kruszyński
  14. Władysław Polakiewicz
  15. Eugeniusz Boryk
  16. Włodzimierz Szwajkert
  17. Adam Tybor
  18. Kazimierz Grzebień
  19. Stanisław Gawiński
  20. Medard Dydowicz
  21. Michał Feliks
  22. Andrzej Chojnacki
  23. Stefan Jackowski
  24. Stanisław Osmański
  25. Witold Grabowski
  26. Janusz Strusiewicz
  27. Michał Borkowski
  28. Ludwika Mikulska-Haniec
  29. Bogusław Stankiewicz
  30. Krystyna Maria Wysocka
  31. Irena Orłowska-Sawionek
  32. Andrzej Mazurek
  33. Stanisław Sadowski

ks. Stanisław Kujot (1845-1914) – pleban w Grzybnie – najwybitniejszy z działaczy Towarzystwa Naukowego w Toruniu

Stanisław Kujot urodził się 13 listopada 1845 roku w Kiełpinie pod Tucholą.

Jego ojciec był nauczycielem.

Ukończył gimnazjum w Chełmnie.

Studiował na uniwersytetach w Münster i Berlinie oraz w seminarium duchownym w Pelplinie teologię, filologię, historię i filozofię.

Święcenia kapłańskie otrzymał w 1870 roku.

 

 

Ks. dr Stanisław Kujot ; Fotograwura Drukarni i Księgarni św. Wojciecha w Poznaniu ; Nadbitka: ks. P. Czaplewski, Ks. Stanisław Kujot, Zapiski Towarzystwa Naukowego w Toruniu 1914/1915, T III, Nr 4 i 5 ; Sygnatura 206905

 

W latach 1872-1893 był nauczycielem historii w gimnazjum biskupim w Pelplinie, zwanym Collegium Marianum.

Wykształcił 700 uczniów.

W okresie pelplińskim parał się między innymi twórczością literacką.

 

 

 

 

 

 

 

Był autorem kilku powieści:

  • Głowa św. Barbary. Powieść z przeszłości Pomorza
  • Pierwsze nawrócenie Prusaków. Powieść z XIII wieku
  • Ojciec Grzegórz czyli obrona Pucka 1655/56
  • Kręte drogi czyli historya młodzieńca zbłąkanego
  • Kto winien? Obrazek z naszych czasów
  • Ze zdrowego pnia. Powieść z naszej biedy

 

W 1893 roku ks. Stanisław Kujot został proboszczem parafii w Grzybnie (pow. chełmiński, gm. Unisław).

Był już wówczas bardzo schorowany.

40 lat walczył z gruźlicą płuc.

W Grzybnie spędził resztę swojego życia.

Ze względu na stan zdrowia praktycznie nie opuszczał budynku plebani w Grzybnie.

Nie mógł nawet mówić –  porozumiewał się z odwiedzającymi go gośćmi pisząc.

Pisywał za to kilka listów dziennie.

Przez całe życie napisał kilkanaście tysięcy listów.

 

 

Rocznik Towarzystwa Naukowego w Toruniu, Tom 20

 

Był to za to najowocniejszy naukowo okres jego życia.

W 1897 roku został też prezesem Towarzystwa Naukowego w Toruniu.

Reaktywował on działalność Towarzystwa, która zamarła zupełnie po 1884 roku.

Nieformalną siedzibą Towarzystwa stało się wówczas Grzybno.

Dzięki niemu wznowiono wydawanie „Roczników TNT” oraz zaczęto wydawać „Fontes TNT” i „Zapiski TNT”.

 

 

 

Znacznie wzrosła liczba członków Towarzystwa Naukowego w Toruniu, którego trzon stanowili duchowni z terenu całego Pomorza.

Było ich 300 księży na ogólna liczbę 500 członków TNT.

Rocznik Towarzystwa Naukowego w Toruniu, Tom 9

 

Ks. Stanisław Kujot jednocześnie prowadził badania naukowe nad dziejami Prus Królewskich, stając się najwybitniejszym na ziemiach polskich specjalistą w tym zakresie.

Jego dorobek naukowy obejmuje kilka tysięcy stron monografii, rozpraw, artykułów, recenzji i wydawnictw źródłowych.

 

 

 

 

 

 

 

Jego najwybitniejsze dzieła to:

— Dzieje Prus Królewskich
— Kto założył parafie w dzisiejszej diecezji chełmińskiej? Studium historyczne
— Rok 1410. Wojna
— Margrabiowie brandenburscy w dziejach Pomorza za ks. Mestwina II
— O majątkach biskupich na Pomorzu
— Sprawa toruńska z r. 1724

 

Rocznik Towarzystwa Naukowego w Toruniu, Tom 17

 

W 1900 roku Uniwersytet Jagielloński nadał mu doktorat honoris causa.

Ks. Stanisław Kujot zmarł 5 grudnia 1914 r. w Grzybnie i na tamtejszym cmentarzu został pochowany.

Prywatny księgozbiór ks. Stanisława Kujota liczący około 900 woluminów znajduje się dziś w Książnicy Kopernikańskiej w Toruniu (sygnatury XK 1 – XK 812).

Kazimierz Jasiński

Stanisław Kujot 1845-1914

W: Działacze Towarzystwa Naukowego w Toruniu 1875-1975
Tom I – s. 85-179

Sygnatura SIRr XXXb/3t.1

 

Bożena Osmólska-Piskorska

Hasło: Kujot Stanisław Leopold

Polski Słownik Biograficzny
Tom XVI – zeszyt 68 – s. 114-115

Sygnatura SIRi XVIa/1-t.16

 

ks. Paweł Czaplewski

Ś.p. ks Stanisław Kujot

Zapiski Towarzystwa Naukowego w Toruniu
Tom III – nr 4 i 5 – s. 49-72

Sygnatura SIRr II/3-1914-1922

 

Kazimierz Jasiński

Stanisław Kujot (1845-1914)

W: Wybitni ludzie dawnego Torunia
s. 237-242

Sygnatura SIRr IIIA/3a

 

Kazimierz Jasiński

Testamenty księdza Stanisława Kujota z lat 1902-1914

Zapiski Historyczne
Tom 61 – rok 1996 – zeszyt 1 – s. 95-107

Sygnatura SIRr II/3-1996a

 

Kazimierz Jasiński

Rola ks. Stanisława Kujota w upowszechnianiu wiedzy o polskości Pomorza Gdańskiego i ziemi chełmińskiej

W: Prace wybrane z nauk pomocniczych historii
s. 380-416

Sygnatura MAG 250211

Mieczysław Wilczewski – Mój Toruń – Wspomnienia chłopaka z Mokrego

 

Mieczysław Wilczewski

Mój Toruń
Wspomnienia chłopaka z Mokrego

Wydawnictwo Adam Marszałek

Toruń 2016

Sygnatura SIRr XXXIIc/11

 

Mieczysław Wilczewski urodził się w 1950 roku na Przedmieściu Mokre w Toruniu.

W Toruniu ukończył liceum i zdał maturę w 1968 roku.

Jest emerytowanym pułkownikiem Wojska Polskiego i doktorem nauk wojskowych.

Mimo, że od wielu lat nie mieszka w Toruniu, wciąż jest mu to miasto bardzo bliskie.

Dowodem na to jest książka „Mój Toruń. Wspomnienia chłopaka z Mokrego”.

Powraca on do czasów , gdy na toruńskich przedmieściach panowały domy z pruskiego muru, stare ogrody, podwórka.

Przedmieścia bardziej przypominały wieś niż miasto.

Nie było jeszcze wielkich blokowisk, „Elanę” dopiero budowano, ulicą Szeroką jeździł tramwaj.

Dziś obraz Torunia z lat pięćdziesiątych i sześćdziesiątych XX wieku może przetrwać tylko dzięki wspomnieniom autora.

Świat młodości chłopaka z Mokrego ograniczał się do rodzinnego domu, podwórka, szkoły, ulicy Podgórnej i jej okolic.

Dzięki jego wspomnieniom ożywa Toruń, którego już nie ma – życie bez telewizji i bez ruchu samochodów.

W książce jest również rozdział poświęcony gwarze toruńskiej ze słowniczkiem liczącym kilkaset wyrazów.