Category Archives: Historia książki

Previous Page · Next Page

Wanda A. Ciszewska – Skażone władzą

 

Wanda A. Ciszewska

Skażone władzą
Ruch wydawniczo-księgarski na Kujawach i Pomorzu w latach 1945-1956

Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika

Toruń 2015

Sygnatura SIRr XXXVd/37

Dr hab. Wanda A. Ciszewska jest adiunktem w Zakładzie Książki Dawnej i Współczesnej Instytutu Informacji Naukowej i Bibliologii na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu.

Jej zainteresowania badawcze obejmują historię książki, książkę w Toruniu, ruch wydawniczo-księgarski po 1945 roku oraz współczesny rynek książki.

W 2005 roku ukazała się jej dysertacja doktorska „Książka w Toruniu w latach 1945-1950 : ruch wydawniczo-księgarski”.

„Skażone władzą : ruch wydawniczo-księgarski na Kujawach i Pomorzu w latach 1945-1956” jest jej rozprawą habilitacyjną.

Autorka opisała niezwykle dramatyczny czas dla polskich drukarzy, księgarzy i wydawców.

Po okresie okupacji hitlerowskiej otworzyła się przed nimi możliwość wolego i nieskrępowanego działania.

Niestety wkrótce władze komunistyczne zaczęły nękać prywatne wydawnictwa i księgarnie.

Wprowadzono cenzurę, reglamentację papieru, a w końcu monopol sektora uspołecznionego.

Wielką zasługą autorki jest zidentyfikowanie aż 156 firm wydawniczo-księgarskich działających w 47 miejscowościach naszego regionu.

Wśród opisywanych księgarń znajduje się na przykład „Księgarnia Szkolna. Skład nut i materiałów piśmiennych” przy ul. Chełmińskiej 12 w Toruniu.

Kierował nią przybyły z Wilna Alojzy Tujakowski – późniejszy dyrektor Książnicy Miejskiej w Toruniu.

Opracowanie podzielone jest na pięć rozdziałów:

  1. Uwarunkowania rozwoju działalności wydawniczo księgarskiej w woj. pomorskim/bydgoskim
  2. Ruch wydawniczo-księgarski w woj. pomorskim w latach 1945-1950
  3. Charakterystyka pomorskich firm wydawniczo-księgarskich z lat 1945-1950 i przekształcenia lokalnych rynków książki
  4. Rozmiar i charakter produkcji wydawniczej w latach 1945-1956
  5. Ekspozytura Wojewódzka „Domu Książki” w Bydgoszczy i państwowy system dystrybucji książki

Publikację uzupełniają dwa aneksy:

  • Wykaz firm wydawniczo-księgarskich woj. pomorskiego
  • Wykaz publikacji wydanych w woj. pomorskim/bydgoskim w latach 1945-1956

Mirosław Pietrzyk – Drukarstwo inowrocławskie w XIX i XX wieku

 

Mirosław Pietrzyk

Drukarstwo inowrocławskie
w XIX i XX wieku

Inowrocław 2012

Sygnatura SIRr XXXVe/36

Książka Mirosława Pietrzyka, opisuje przemiany jakie dokonały się w okresie ostatnich dwóch stuleci w drukarstwie.

Niegdyś drukarze pracowali przy kasztach i prasach, dziś ich narzędziem są komputer i maszyny poligraficzne.

Autor postanowił odkryć nieznane szerzej a bogate tradycje inowrocławskiego drukarstwa.

Odbył imponującą kwerendę w archiwach Inowrocławia i Bydgoszczy, przejrzał kilkadziesiąt roczników miejscowej prasy, w końcu odbył długie rozmowy z obecnymi i emerytowanymi pracownikami drukarni.

Najważniejszą drukarnią Inowrocławia była założona w 1893 roku Drukarnia Dziennika Kujawskiego przy ul. Fryderykowskiej (dziś Królowej Jadwigi).

Mirosław Pietrzyk dokładnie opisał okoliczności powstania drukarni, jej kierownictwo i pracowników jeszcze pod zaborem pruskim.

Wiele miejsca poświęcił działalności Drukarni Dziennika Kujawskiego w okresie międzywojennym, ciekawie omówił też profil produkcji.

W 1919 roku Drukarnia Dziennika Kujawskiego przeniosła się do nowej, dużej siedziby przy placu Klasztornym – równocześnie zakupiono najnowocześniejsze maszyny poligraficzne.

Autor opisał dramatyczne dzieje drukarzy podczas okupacji hitlerowskiej.

Z książki dowiemy się o przekształceniach drukarni przy placu Klasztornym w okresie powojennym, maszynach będących na jej wyposażeniu, wydawanych drukach, zasłużonych pracownikach.

W 1968 roku już jako drukarnia Zakładu Wydawnictw Centralnej Rolniczej Spółdzielni „Samopomoc Chłopska” została rozbudowana i zyskała bardzo nowoczesny obiekt przy ul. Cegielnej.

Po przemianach ustrojowych w 1996 roku budynki Drukarni Kujawskiej przejął Zakład Poligraficzno-Wydawniczy POZKAL, który powstał zresztą 10 lat wcześniej.

Mirosław Piekarski opisał również w osobnych rozdziałach dzieje innych poza Drukarnią Kujawską zakładów poligraficznych działających w XIX i XX wieku w Inowrocławiu.

Jest wśród nich pierwsza drukarnia założona w Inowrocławiu jeszcze w 1843 roku przez Marcusa Latte przy ul. Królowej Jadwigi, gdzie drukowano tygodnik „Inowroclawer Kreisblatt”, wydawany przez Landrat-Amt.

Ważną częścią monografii są wspomnienia byłych i obecnych drukarzy.

Książkę uzupełnia wykaz bibliograficzny ważniejszych druków inowrocławskich oficyn drukarskich.

Elżbieta Jamróz-Stolarska – Serie literackie dla dzieci i młodzieży w Polsce w latach 1945-1989

belkaniebieska2

Przedstawiamy kolejną nowość w księgozbiorze Informatorium.

31102016

 

Elżbieta Jamróz-Stolarska

Serie literackie dla dzieci i młodzieży w Polsce w latach 1945-1989
Produkcja wydawnicza i ukształtowanie edytorskie

Wydawnictwo Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich

Warszawa 2014

Sygnatura SIRi XIV/14

belkaniebieska2

Elżbieta Jamróz-Stolarska jest doktorem nauk humanistycznych.

Pracuje w Instytucie Informacji Naukowej i Bibliotekoznawstwa Uniwersytetu Wrocławskiego.

W okresie PRL-u państwo zmonopolizowało ruch wydawniczy.

Celem polityki kulturalnej było masowe czytelnictwo.

Specyfiką literatury dziecięcej i młodzieżowej stało się publikowanie książek w specjalnych seriach wydawniczych.

Autorka poświęca swoją monografie opisaniu produkcji wydawniczej i analizie strony edytorskiej literackich serii dla dzieci i młodzieży.

Podstawą analizy są aż 3273 pozycje.

Autorka przeprowadziła z autopsji opis poszczególnych tomów serii.

Dokonuje analizy ilościowej produkcji wydawniczej, ocenia repertuar, opisuje specyfiką rożnych wydawnictw, bada jakie gatunki literackie dominowały, jacy autorzy, ocenia szatę edytorską, opracowanie graficzne, ilustracje, okładki, układ typograficzny.

Zajmuje się ustaleniem wysokości nakładów, stosunkiem między twórczością rodzimą i przekładami, analizą tematyczną serii.

Jest to niezwykle cenne i dobrze udokumentowane opracowanie.

Będzie służyć pomocą wszystkim miłośnikom książek dla dzieci i młodzieży.

belkaniebieska2