Jesteś tutaj:

Kategoria: Jak szukać

Obowiązkowy egzemplarz biblioteczny to druk dostarczany nieodpłatnie przez wydawców uprawnionej do tego bibliotece, na podstawie specjalnych przepisów prawnych.

Pierwszy akt prawny o egzemplarzu obowiązkowym wydał król Francji Franciszek I w 1537 roku dla Biblioteki Królewskiej.

W przeszłości egzemplarz obowiązkowy służył cenzurze i kontroli produkcji wydawniczej, stąd często przepisy go dotyczące znajdowały się w prawie prasowym.

Obecnie egzemplarz obowiązkowy jest wykorzystywany do rejestracji druków, ich archiwizacji, statystyki i tworzenia bibliografii narodowej.

W Polsce egzemplarz obowiązkowy ustanowił sejm w 1780 roku dla Biblioteki Załuskich (druki z terenu całej Rzeczypospolitej) oraz dla Biblioteki Akademii Wileńskiej (druki z terenu Litwy).

Uchwała sejmowa nosiła tytuł „Powiększenie Biblioteki Publicznej” i postanawiała:

„aby odtąd drukarniom w krajach Rzeczypospolitej żadnej księgi, w kraju wyszłej i wyjść mającej, nie wolno było sprzedawać, dopókiby zaświadczenia nie było od Komisji Edukacyjnej o oddaniu pierwszego egzemplarza”.

Biblioteka Załuskich została założona już w 1747 roku.

W 1774 roku nadzór nad nią przejęła Komisja Edukacji Narodowej.

Była to jedna z największych bibliotek w Europie.

Liczyła 400 tys. druków, 20 tys. rękopisów i 40 tys. sztychów.

Po III rozbiorze księgozbiór został wywieziony do Rosji.

Tylko część udało się odzyskać w 1921 roku, ale niestety i ona uległa zniszczeniu podczas Powstania Warszawskiego.

Po odzyskaniu niepodległości obowiązkowy egzemplarz biblioteczny przywrócono już w 1919 roku „Dekretem w przedmiocie tymczasowych przepisów prasowych”.

W 1927 roku „Rozporządzenie w sprawie bezpłatnego dostarczania druków dla celów bibljotecznych i urzędowej rejestracji” przyznało Książnicy Miejskiej w Toruniu tzw. regionalny egzemplarz obowiązkowy.

„W woj. pomorskiem każdy zakład graficzny winien dostarczać po jednym egzemplarzu odbitym na papierze t. zw. trwałym (bezdrzewnym), wszystkich urzędowych i nieurzędowych druków nieperjodycznych oraz po jednym egzemplarzu czasopism bezpośrednio do Książnicy Miejskiej im. Kopernika w Toruniu”.

Regionalny egzemplarz obowiązkowy przysługiwał Książnicy Toruńskiej w latach 1927-1939 i 1968-1996.

W 1997 roku Minister Kultury i Sztuki przekazał regionalny egzemplarz obowiązkowy Wojewódzkiej i Miejskiej Bibliotece Publicznej w Bydgoszczy.

Toruń nadal jednak posiada egzemplarz obowiązkowy.

Przysługuje on Bibliotece Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu – od 1947 roku.

Jeśli więc nie będą mogli państwo odnaleźć w zbiorach Książnicy Kopernikańskiej jakiejś książki to zgodnie z „Ustawą o obowiązkowych egzemplarzach bibliotecznych” z 1996 roku oraz zgodnie z „Rozporządzeniem w sprawie wykazu bibliotek uprawnionych do otrzymywania egzemplarzy obowiązkowych” z 1997 roku – książka tak powinna teoretycznie znajdować się w Bibliotece Głównej UMK.

Wydawcy mają prawny obowiązek bezpłatnie przekazywać Bibliotece UMK wszystkie swoje wydawnictwa – tak książki, jak i czasopisma, a nawet ulotki, nuty, reklamy, plakaty i afisze.

Do publikacji objętych obowiązkiem ich przekazywania do bibliotek należą nie tylko książki i czasopisma, ale również dokumenty audiowizualne, publikacje na nośnikach elektronicznych, oprogramowanie komputerowe, globusy, kopie filmów kinowych i telewizyjnych.

Globusy trafiają do Biblioteki Narodowej.

Filmy gromadzi Filmoteka Narodowa.

Każdego roku ukazuje się w Polsce 25 tys. tytułów książek – teoretycznie wszystkie powinny być dostępne w Bibliotece Głównej UMK w Toruniu.

Jednak to czy w rzeczywistości Biblioteka UMK ma daną książkę zależy od życzliwości jej wydawcy i tego czy wywiązuje się on z ustawowego obowiązku przesłania egzemplarza obowiązkowego.

Wielu wydawców broni się przed tym, argumentując, że to zbyt duże obciążenie dla nich, jako że egzemplarz obowiązkowy przysługuje dzisiaj aż 16 bibliotekom.

Podaliśmy już wcześniej dwa sposoby na odszukanie artykułu  – recenzji filmowej:
1. Jak szukać artykułów z czasopism?
2. Jak szukać recenzji filmów?

Teraz czas na trzecią metodę, przy wykorzystaniu portalu internetowego filmpolski.pl

Internetowa Baza Filmu Polskiego filmpolski.pl tworzona jest przez Bibliotekę i Ośrodek Informacji Filmowej Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej Telewizyjnej i Teatralnej im. Leona Schillera w Łodzi.

Serwis udostępnia bardzo szczegółowe informacje o wszystkich polskich filmach, zarówno fabularnych kinowych, jak i serialach telewizyjnych, filmach dokumentalnych, animowanych i spektaklach Teatru Tv powstałych na przestrzeni ostatnich stu lat.

W serwisie znajdują się także szczegółowe biogramy twórców polskiego kina (przedstawicieli wszystkich zawodów filmowych) i ich filmografie.

Bardzo ważną częścią serwisu jest dział „Film w prasie polskiej” będący filmową bibliografią zawartości wybranych czasopism polskich.

Bibliografia opracowywana jest na bieżąco od 1994 r. i stopniowo uzupełniana o artykuły z lat wcześniejszych.

Screen strony Film w prasie polskiej w serwisie filmpolski.pl. Zakładka Szukaj recenzji. Z lewej strony pionowe menu. Mozna wybrac pozycja Film w prasie polskiej. Z prawej strony mozna wpisac szukane wyrażenie.

Wystarczy wybrać zakładkę „Film w prasie polskiej” i wpisać tytuł filmu.

Ukaże nam się lista artykułów na temat filmu uwzględniająca:

– autora artykułu,
– tytuł artykułu,
– tytuł czasopisma,
– rocznik czasopisma,
– numer czasopisma,
– strony.

Teraz trzeba jeszcze odnaleźć w katalogu Książnicy Kopernikańskiej i zamówić do Czytelni Informatorium konkretny numer interesującego Państwa czasopisma.

Najprostszym, najszybszym i najpewniejszym sposobem na odnalezienie recenzji filmu jest zamówienie czasopisma filmowego z roku, w którym odbyła się premiera danego filmu.

Rok premiery łatwo można odnaleźć wpisując tytuł filmu w Google’ach.

Najbardziej warte polecenia czasopisma filmowe, dostępne w zbiorach Książnicy Kopernikańskiej, to miesięczniki „Film” i „Kino”.

„Film” – sygnatura 04890

„Kino” – sygnatura 04926

Przeczytaj też:

1. Jak szukać artykułów z czasopism?

2. Jak szybko znaleźć recenzję filmu?

Do góry

Skip to content