Category Archives: Kujawsko – Pomorskie

Previous Page · Next Page

Zapiski Kujawsko-Dobrzyńskie

 

 

Zapiski Kujawsko-Dobrzyńskie

1978 –

Włocławek

Sygnatura SIRr II/21

Zapiski Kujawsko-Dobrzyńskie ukazują się we Włocławku od 1978 roku.

Impulsem do powstania rocznika było utworzenie w 1975 roku województwa włocławskiego.

Inicjatorami pomysłu byli Andrzej Mietz i Jan Pakulski, którzy razem z Marianem Kallasem przekonali w 1976 roku władze województwa włocławskiego do wydawania regionalnego czasopisma naukowego.

„Zapiski Kujawsko-Dobrzyńskie” zostały przychylnie przyjęte przez krytykę naukową.

Pierwsze dwa tomy rocznika wydało Dobrzyńsko-Kujawskie Towarzystwo Kulturalne we Włocławku (utworzone w 1976 roku).

Kolejne wydaje Włocławskie Towarzystwo Naukowe powołane do życia 16 czerwca 1979 roku.

Twórcą i pierwszym redaktorem „Zapisek Kujawsko-Dobrzyńskich” był Marian Kallas z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.

Stworzył on kształt pisma, który niewiele zmienił się do chwili obecnej.

Redaktorzy:

  • Marian Kallas 1978-1985
  • Marek Zapędowski 1988-1990
  • Mieczysław Wojciechowski 1993-

Teksty publikowane w „Zapiskach Kujawsko-Dobrzyńskich” od wielu lat podzielone są na działy:

  1. Artykuły
  2. Źródła i materiały
  3. Recenzje i omówienia
  4. Z życia Włocławskiego Towarzystwa Naukowego
  5. Bibliografia
  6. Kalendarium

W ramach działu „Bibliografia” publikowane były:

  • Bibliografia Kujaw i ziemi dobrzyńskiej
  • Bibliografia województwa włocławskiego
  • Bibliografia Kujaw wschodnich i ziemi dobrzyńskiej
  • Bibliografia wydawnictw Włocławskiego Towarzystwa Naukowego

Kalendarium również zmieniało nazwę:

  • Kalendarium województwa włocławskiego
  • Kalendarium Kujaw wschodnich i ziemi dobrzyńskiej

Na łamach czasopisma często opisywane są również sylwetki zasłużonych włocławian i publikowane wspomnienia pośmiertne.

Autorzy tekstów uwagę swoją poświęcają obszarowi Kujaw wschodnich i ziemi dobrzyńskiej.

Tematyka rocznika obejmuje historię, archeologię, etnografię, stosunki polityczne i społeczne, oświatę i kulturę, gospodarkę, ochronę środowiska.

Sukces wydawnictwa świadczy o okrzepnięciu i wszechstronnej działalności Włocławskiego Towarzystwa Naukowego.

Z drugiej strony właśnie powołanie i wydawanie „Zapisek Kujawsko-Dobrzyńskich” przyczyniło się do rozwoju środowiska naukowego we Włocławku.

Pierwszych pięć tomów „Zapisek Kujawsko-Dobrzyńskich” ukazało się w formie cyklu tematycznego.

Każdy rocznik poświęcony był odrębnej dziedzinie:

  •  Seria A – Historia
  •  Seria B – Stosunki polityczne i społeczne XX wieku
  •  Seria C – Oświata i kultura
  •  Seria D – Gospodarka
  •  Seria E – Kształtowanie środowiska

Tradycję przewodniego tematu poszczególnych roczników utrzymano również później.

  • Tom 6 – Historia
  • Tom 7 – Stosunki polityczne i społeczne w XX wieku
  • Tom 8 – Oświata kultura i sztuka
  • Tom 9 – Gospodarka i społeczeństwo
  • Tom 10 – Województwo włocławskie w XX-leciu 1975-1995
  • Tom 11 – Archeologia i etnologia
  • Tom 12 – Miasta Kujaw i ziemi dobrzyńskiej w XX wieku
  • Tom 13 – Mniejszości narodowe na Kujawach wschodnich i w ziemi dobrzyńskiej
  • Tom 14 – Wyznania na Kujawach wschodnich i w ziemi dobrzyńskiej
  • Tom 15 – Kujawy wschodnie i ziemia dobrzyńska w średniowieczu
  • Tom 16 – Ekologia i ochrona środowiska
  • Tom 17 – Gospodarka (XX – początek XXI wieku)
  • Tom 18 – Społeczeństwo Kujaw wschodnich i ziemi dobrzyńskiej
  • Tom 19 – Kultura
  • Tom 20 – Oświata i nauka
  • Tom 21 – Społeczeństwo Kujaw wschodnich i ziemi dobrzyńskiej w dobie transformacji (1989-2005)
  • Tom 22 – Kujawy wschodnie i ziemia dobrzyńska w czasach nowożytnych
  • Tom 23 – Kujawy wschodnie i ziemia dobrzyńska w latach drugiej wojny światowej 1939-1945
  • Tom 24 – Kujawy wschodnie i ziemia dobrzyńska w okresie dwudziestolecia międzywojennego 1918-1939
  • Tom 25 – Jubileuszowy – Czasopisma na Kujawach wschodnich i ziemi dobrzyńskiej w XX wieku i na początku XXI wieku
  • Tom 26 – Kujawy wschodnie i ziemia dobrzyńska po drugiej wojnie światowej do reformy administracyjnej w 1975 roku
  • Tom 27 – Zabytki Kujaw wschodnich i ziemi dobrzyńskiej
  • Tom 28 – Organizacje młodzieżowe i paramilitarne na Kujawach wschodnich i ziemi dobrzyńskiej w latach 1900-1939
  • Tom 29 – Administracja państwowa, samorządowa i kościelna na Kujawach wschodnich i w ziemi dobrzyńskiej od średniowiecza do 1975 roku
  • Tom 30 – Osadnictwo i demografia na Kujawach wschodnich i w ziemi dobrzyńskiej

Obecnie „Zapiski Kujawsko-Dobrzyńskie” wydawane są w szacie graficznej opracowanej przez Reginę Magier.

Na charakterystycznej ciemno-bordowej okładce znajdują się herby Kujaw i ziemi dobrzyńskiej.

Marian Kallas

Od redakcji

Zapiski Kujawsko-Dobrzyńskie
Seria E : 1985

 

 

Mieczysław Wojciechowski

Od redakcji

Zapiski Kujawsko-Dobrzyńskie
Tom 25 : 2010

 

 

Stanisław Kunikowski

Rola i znaczenie „Zapisek Kujawsko-Dobrzyńskich” w rozwoju nauki na Kujawach i w ziemi dobrzyńskiej w latach 1978-2009

Zapiski Kujawsko-Dobrzyńskie
Tom 25 : 2010

 

 

Mieczysław Wojciechowski

Od redakcji

Zapiski Kujawsko-Dobrzyńskie
Tom 30 : 2015

 

Anna Zakrzewska, Tadeusz Zakrzewski – Toruń i jego nadgraniczne okolice wobec powstania styczniowego 1863-1864

Anna Zakrzewska
Tadeusz Zakrzewski

Toruń i jego nadgraniczne okolice
wobec powstania styczniowego
1863-1864
w 150-rocznicę

Wydawca:
Towarzystwo Miłośników Torunia

Toruń 2014

Sygnatura SIRr VIb/6-33

Książka, mająca uczcić rocznicę 150-lecia powstania styczniowego, została wydana już po śmierci Tadeusza Zakrzewskiego, znanego i cenionego toruńskiego historyka sztuki, bibliofila, historyka regionalisty, kolekcjonera.

Autorzy skupili się na związkach Torunia z powstaniem styczniowym.

Omówiono sytuację w naszym mieście przed powstaniem styczniowym i aktywność polskich działaczy patriotycznych w przeddzień wybuchu powstania.

Autorzy opisali też pomoc w przygotowaniach do powstania organizowaną w rejonie toruńskim.

Bardzo ciekawe ustalenia poczyniono odnośnie prób organizacji oddziałów powstańczych na terenie Pomorza.

Najobszerniejszy rozdział opracowania zawiera informacje na temat akcji pomocy dla powstańców organizowanej w Toruniu i o przeciwdziałaniu takim działaniom ze strony władz pruskich.

Bardzo cennym efektem pracy twórców książki jest imienny wykaz powstańców styczniowych z Torunia.

W książce znalazło się 46 biogramów powstańczych.

Na koniec autorzy napisali o napływie Polaków do Torunia po upadku powstania i o represjach pruskich.

W książce zawarto 63 biogramy osób represjonowanych z Torunia i okolic, na 135 wspomnianych w różnych dokumentach.

Z książki dowiemy się o wkładzie Torunian w powstanie w Królestwie Polskim, o konspiracji, o ochotnikach, o zakupie uzbrojenia, o przerzutach broni przez granicę, o zbiórkach pieniędzy, o udzielaniu schronienia uciekinierom.

Tomasz Łaszkiewicz – Ziemiaństwo na Pomorzu

Tomasz Łaszkiewicz

Ziemiaństwo na Pomorzu
w okresie dwudziestolecia międzywojennego
– w perspektywie codzienności

Wydawca:
Polskie Towarzystwo Historyczne
Oddziały w Inowrocławiu i Toruniu

Inowrocław – Toruń 2013

Sygnatura SIRr VIb/7-56

Dr hab. Tomasz Łaszkiewicz z Instytutu Historii Polskiej Akademii Nauk jest wybitnym specjalistą historii społecznej okresu międzywojennego regionu Kujaw i Pomorza.

Zajmuje się kwestiami mniejszości niemieckiej i żydowskiej, ziemiaństwa, rolnictwa, życia codziennego.

Jest autorem kilkudziesięciu książek i artykułów naukowych.

Dysertacja „Ziemiaństwo na Pomorzu w okresie dwudziestolecia międzywojennego – w perspektywie codzienności” jest bardzo ciekawa, gdyż obejmuje nie tylko zagadnienia biograficzne, genealogiczne, gospodarcze, polityczne, kultury materialnej, ale również wnika w sferę życia prywatnego ziemiaństwa i jego mentalności.

Monografia została podzielona na sześć rozdziałów.

Rozdział I – Charakterystyka ziemiaństwa pomorskiego jako grupy społecznej

Rozdział zawiera definicje ziemiaństwa i charakterystykę tej grupy społecznej.
Omówiono różnice majątkowe i narodowościowe ziemiaństwa na Pomorzu.
Ukazano przykłady degradacji i awansu społecznego zachodzące w tej warstwie.

Rozdział II – Podstawy gospodarcze ziemiaństwa na Pomorzu

Autor scharakteryzował warunki rozwoju rolnictwa pomorskiego, możliwości produkcyjne majątków ziemskich, kierunki produkcji rolnej.
Przedstawiono cykle koniunktury i dekoniunktury w rolnictwie, trudności związane z kryzysem gospodarczym po I wojnie światowej i wielkim kryzysem ekonomicznym.
Omówiono przebieg reformy rolnej w województwie pomorskim.

Rozdział III – W kręgu życia codziennego pomorskich dworów

Jest to niezwykle interesujący rozdział, w którym odnajdziemy informacje na temat architektury i wystroju dworków i pałaców ziemiańskich, na temat kuchni i kulinariów.
Przeczytamy o pasjach i zainteresowaniach literackich, naukowych i muzycznych ziemian, zamiłowaniu do sportu i łowiectwa.
Wiele miejsca poświęcono życiu towarzyskiemu – wyjazdom, wizytom, balom, zabawom, rautach.

Rozdział IV – Wokół problemów życia rodzinnego

Rozdział poświęcony jest więziom rodowym i rodzinnym, zawieraniu małżeństw, wychowaniu dzieci, i religijności ziemian.
Dowiemy się również o skandalach towarzyskich, procesach sąsiedzkich i konfliktach rodzinnych.

Rozdział V – W świecie odniesień społecznych ziemiaństwa pomorskiego

Autor omówił stosunki panujące między ziemianami a robotnikami rolnymi i służbą domową.
Opisał kontakty z duchowieństwem.
Wiele miejsca poświęcono relacjom polsko-niemieckim wśród ziemian na Pomorzu i ich stosunkowi do ludności napływowej.

Rozdział VI – Zaangażowanie polityczne i społeczne ziemiaństwa na Pomorzu

W rozdziale omówiono aktywność polityczna ziemiaństwa.
Scharakteryzowano również działalność ziemiańskich organizacji takich jak:

  • Pomorskie towarzystwo Rolnicze
  • Towarzystwo Pracobiorców i Pracodawców
  • Landbund Weichselgau
  • Pomorski Związek Ziemian
  • Towarzystwo Ziemianek Pomorskich