Category Archives: Nowe książki

Next Page

Anna Kozłowska-Ryś, Krzysztof Drozdowski – Świat odosobniony : bydgoska służba penitencjarna w latach 1920-1939

 

Anna Kozłowska-Ryś
Krzysztof Drozdowski

Świat odosobniony
Bydgoska służba penitencjarna w latach 1920-1939

Wydawnictwo Liberum

Poznań-Bydgoszcz 2018

Sygnatura SIRr XXIV/21

Autorzy książki opisują historię bydgoskiej służby penitencjarnej od momentu przejęcia obiektów z rąk pruskich w styczniu 1920 roku do pierwszych dni września 1939 roku.

Opracowano dzieje rożnych instytucji więziennych:

  • aresztu policyjnego i stacji sanitarnej przy ul. Parkowej (przeniesionego na ul. Wały Jagielońskie)
  • więzienia karno-śledczego przy ul. Wały Jagiellońskie

Napisano też o wyżywieniu więźniów, o organizowanych w więzieniu uroczystościach państwowych, o próbach ucieczki z więzienia oraz o wykonanych w więzieniu egzekucjach.

Osobny rozdział poświecono Penitencjarnej Koloni Rolniczej w Trzeciewnicy.

Przedstawiono również biogramy pracowników służby penitencjarnej – naczelników więzienia oraz funkcjonariuszy.

Scharakteryzowano poza tym działalność bydgoskiego oddziału Towarzystwa Opieki nad Więźniami „Patronat”.

Wśród wielu aneksów znajdują się archiwalne rysunki i plany techniczne budynków aresztu policyjnego i więzienia karno-śledczego.

Artur Trapszyc – Dla żeglowania bezpiecznego : święci patroni i sanktuaria wodniaków wiślanych

 

Artur Trapszyc

Dla żeglowania bezpiecznego

Święci patroni i sanktuaria wodniaków wiślanych

Wydawnictwo; Muzeum Etnograficzne im. Marii Znamierowskiej-Prüfferowej

Toruń 2017

Sygnatura SIRr XXXIV/170

W 2017 roku Muzeum Etnograficzne w Toruniu zorganizowało wystawę „Dla żeglowania bezpiecznego. Święci patroni i sanktuaria wodniaków wiślanych”.

W samym Muzeum funkcjonuje Dział Rybołówstwa i Zajęć Wodnych, który zajmuje się problematyką wiślaną.

Kolekcja muzealna na ten temat liczy 3500 muzealiów.

W przeszłości życie zawodowe i religijne były ze sobą silnie powiązane.

Szyprowie, galarnicy, retmani, flisacy, oryle, rybacy, przewoźnicy, piaskarze i szkutnicy oddawali się pod opiekę swoim świętym patronom.

Ich religijność była częścią kultury ludowej.

Ramy chronologiczne opracowania określa rok 1466 kiedy to II pokój toruński i przyłączenie Prus Królewskich do Korony otworzyły żeglugę wiślaną.

Narracja autora doprowadzona jest aż do lat 70-tych XX wieku, kiedy to nastąpiło obumarcie żeglugi wiślanej.

Wiślani wodniacy modlili się w nadwiślańskich sanktuariach do świętych Andrzeja, Antoniego, Barbary, Jana Chrzciciela, Jana Nepomucena, Krzysztofa, Mikołaja i Wojciecha.

W książce zamieszczono bogaty materiał ikonograficzny z wizerunkami świętych, które to można odnaleźć wzdłuż całego biegu Wisły.

Oglądać można zdjęcia kościołów, klasztorów, kaplic i kapliczek, ołtarzy, obrazów i malowideł ściennych, figur, sztandarów, feretronów i relikwiarzy.

Bożena Stelmachowska – Rok obrzędowy na Pomorzu

 

Bożena Stelmachowska

Rok obrzędowy na Pomorzu

Wydawnictwo Region

Gdynia 2016

Sygnatura SIRr IX/61

Nowe wydanie „Roku obrzędowego na Pomorzu” Bożeny Stelmachowskiej zostało opublikowane na podstawie tekstu z 1933 roku, który wydrukował Instytut Bałtycki.

Rok obrzędowy obejmuje zwyczaje i obrzędy ludowe, które towarzyszą świętom religijnym, następującym w porządku roku liturgicznego.

Rok obrzędowy dzieli się zwykle według czterech pór roku, wiejskie zwyczaje odnoszą się bowiem do pracy na roli i w gospodarstwie.

Ludowe zwyczaje są częścią niematerialnego dziedzictwa kulturowego.

Bożena Stelmachowska prowadziła badania etnograficzne na Pomorzu w pierwszej połowie XX wieku.

Posługiwała się metodą kwestionariuszową.

Jej ankiety wypełniali przedstawiciele lokalnych elit – nauczyciele, urzędnicy, służby mundurowe, właściciele majątków ziemskich.

Obszar badań obejmował Kociewie, Kaszuby, Bory Tucholskie, Krajnę, ziemię chełmińską, ziemię dobrzyńską, ziemię michałowską, ziemię lubawską.

Dzięki niej utrwalono wiejską obrzędowość, kulturę ludową i lokalne tradycje przedwojennego Pomorza.