Category Archives: Plany i widoki Torunia

Previous Page · Next Page

Roman Such – Bydgoskie Przedmieście sprzed lat – z rodzinnych albumów torunian

Roman Such

Bydgoskie Przedmieście sprzed lat
– z rodzinnych albumów torunian

23 maja 2014

Książnica Kopernikańska w Toruniu

Święto Bydgoskiego Przedmieścia 2014

 

W ramach tegorocznego Święta Bydgoskiego Przedmieścia odbyło się w Książnicy Kopernikańskiej w piątek 23 maja 2014 roku spotkanie ze znanym redaktorem „Nowości” Romanem Suchem pod hasłem „Bydgoskie Przedmieście sprzed lat – z rodzinnych albumów torunian”.

Spotkanie zorganizowała i prowadziła Katarzyna Kluczwajd – autorka wielu książek poświęconych kulturze i sztuce Torunia.

Wszyscy uczestnicy spotkania otrzymali zestaw 12 pocztówek ufundowanych przez Stowarzyszenie Historyków Sztuki – Oddział w Toruniu, przedstawiających nasze miasto i jego mieszkańców w okresie międzywojennym.

Redaktor Roman Such związany jest z „Nowościami’ od blisko 30 lat, a wcześniej z dwutygodnikiem „Elana”.

Od 15-stu lat prowadzi on bardzo popularną rubrykę „Album Rodzinny”.

Rubryka opiera się na współpracy z czytelnikami, którzy publikują na łamach gazety swoje wspomnienia i fotografie, wykonane przy okazji chrzcin, ślubów, wizyt przyjaciół, wycieczek.

Fotografie odnalezione w rodzinnych albumach, pochodzą nawet sprzed 50-ciu i 100 lat.

Dokumentują przy okazji wygląd dawnego Torunia, stroje jego mieszkańców, obchody państwowych uroczystości, weekendowe rozrywki torunian.

„Rodzinny Album Nowości” zaczął się ukazywać 5 marca 1999 roku.

Do 12 listopada 1999 roku publikowany był w piątkowym wydaniu „Nowości”.

Po 4-letniej przerwie rubryka „Album Rodzinny” powróciła 8 listopada 2003 roku już na stałe do sobotniego wydania dziennika.

Co tydzień w rubryce prezentowana jest inna historia.

„Album Rodzinny” przyczynił się do ocalenia nie tylko unikalnych fotografii, ale również opowieści setek już torunian o przeszłości ich rodzin, miasta i kraju.

W Książnicy Kopernikańskiej spotkali się sympatycy i wierni czytelnicy „Albumu Rodzinnego”, nierzadko bohaterowie zamieszczanych w nim wspomnień i zdjęć.

Redaktor Roman Such zaprezentował wiele fotografii przedstawiających przedwojenne Bydgoskie Przedmieście.

Obejrzeliśmy:
– zdjęcia żołnierzy z jednostki baloniarzy,
– zdjęcia robione z balonów,
– zdjęcia hali balonowej,
– zdjęcia żołnierzy z jednostki saperów,
– zdjęcia nieistniejących już aż dwóch toruńskich pomników saperów,
– zdjęcia żołnierzy z jednostki lotniczej,
– zdjęcia niezwykłego aeroplanu – wiatrakowca,
– zdjęcia Parku Miejskiego,
– zdjęcia ulicy Mickiewicza,
– zdjęcia willi, kamienic i domów,
– zdjęcia piekarni,
– zdjęcia z katastrofy lotniczej, która zdarzyła się nad parkiem,
– zdjęcia znad Wisły,
– zdjęcia portu Zimowego,
– zdjęcia restauracji Esplanada i Tivoli,
– zdjęcia z fabryki lodów,
– zdjęcia żeńskiego Liceum i Gimnazjum im. Królowej Jadwigi
– zdjęcia sklepu rzeźnickiego
– zdjęcia jeńców australijskich z Glinek
– zdjęcia „Grzybka” – zabytkowej wiaty parkowej
– zdjęcia tramwajarzy i tramwajów
– zdjęcia makiety okupacyjnego pomnika Mikołaja Kopernika
– zdjęcia stadionu żużlowego

Prelegent opisywał ciekawie historię każdej z prezentowanych fotografii.

W spotkaniu aktywny udział wzięli również goście.

Opowiadali swoje rodzinne historie, upamiętnione na fotografiach, jakie opublikowali w „Albumie Rodzinnym”.

Spotkanie zakończyło się wspólną zbiorową fotografią, na schodach przed wejściem do Książnicy Kopernikańskiej.

Dokładna relacja z imprezy wraz z bogatą fotograficzną dokumentacją, została opublikowana 31 maja 2014 roku w „Nowościach”.

 

Panoramy Torunia – miasta hanzeatyckiego – prelekcja z pokazem

Agata Rissmann

Panoramy Torunia
– miasta hanzeatyckiego

Prelekcja z pokazem

Muzeum Okręgowe w Toruniu

7 maja 2014 roku

 

 

Z okazji 10-lecia członkowska Polski w Unii Europejskiej Muzeum Okręgowe w Toruniu przyłączyło się do ogólnopolskiej akcji „Dni Otwartych Funduszy Europejskich” i udostępniło bezpłatnie swe obiekty objęte projektem „Toruń – Hanza nad Wisłą”.

Oprócz bezpłatnego zwiedzania muzeum zaoferowało również szereg prelekcji, spotkań, pokazów i warsztatów, które odbywały się w Domu Eskenów i w Ratuszu Staromiejskim.

Wśród nich niezwykle ciekawa okazała się prelekcja i pokaz Agaty Rissmann – „Panoramy Torunia – miasta hanzeatyckiego”.

Impreza odbyła się w Sali Królewskiej Ratusza Staromiejskiego.

Sala nosi miano „królewskiej”, choć nie jest wcale największą salą ratusza (tą jest Sala Mieszczańska).

Za to w Sali Królewskiej zatrzymywali się w czasie swych pobytów w Toruniu polscy królowie.

Poza tym właśnie w tej sali 17 czerwca 1501 roku zmarł król Polski Jan Olbracht.

Kolejnym powodem nazwy jest fakt, że w sali tej podziwiać można najstarszy poczet królów i książąt polskich – starszy od dzieł Marcello Bacciarellego i Jana Matejki.

Poczet liczy 24 wizerunki.

Portrety władców powstawały między 1645 a 1828 rokiem na zamówienie Rady Miasta Torunia.

W Sali Królewskiej oglądać również można niezwykle piękne drzwi zdobione techniką intarsji oraz barokowe meble zdobione intarsją i inkrustacją.

Intarsja polega na zdobieniu powierzchni różnymi gatunkami drewna, natomiast inkrustacja wykorzystuje również przy zdobieniu mebli kość słoniową, masę perłową, złoto i szlachetne kamienie.

Słuchacze dowiedzieli się wielu szczegółów na temat Hanzy – najsłynniejszego związku miast Europy Północnej.

Hanza powstała w 1243 roku z inicjatywy Lubeki i istniała aż do 1669 roku.

Toruń stał się członkiem Hanzy już w 1280 roku.

W Ratuszu Staromiejskim znajdowało się archiwum Hanzy pruskiej.

Dzięki udziałowi w europejskim handlu Toruń stał się jednym z najzamożniejszych miast Państwa Zakonu Krzyżackiego, a potem Rzeczypospolitej.

Toruń handlował miedzy innymi  suknem flamandzkim, woskiem, futrami, zbożem, słowacką miedzią.

Zdobyte środki finansowe pozwoliły miastu na finansowanie wojsk zaciężnych i wykupywanie krzyżackich zamków w czasie wojny trzynastoletniej.

W zamian za poparcie królowie polscy odwdzięczali się Toruniowi przywilejami.

Miasto rozwijało się a o jego wyglądzie informują nas zachowane w Muzeum Okręgowym w Toruniu panoramy miasta.

Najstarszy widok Torunia znajduje się jednak w kościele Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny przy ulicy Franciszkańskiej.

Pochodzi z 1594 roku i jest widoczne na obrazie „Chrzest Chrystusa w Jordanie” na epitafium Macieja Neissera.

W Muzeum Okręgowym w Toruniu zachowało się wiele nowożytnych wizerunków Torunia, spośród których można wymienić na przykład:

  • widok perspektywiczny w 1631 roku – autor Jacob Hoffmann
  • widok perspektywiczny w 1641 roku – autor Matthäus Merian Starszy
  • wkroczenie Szwedów w 1655 roku – autor Eric Dahlberg
  • plan oblężenia w 1658 roku – autor Willem Swidde
  • plan oblężenia w 1658 roku – autor Gabriel Bodenehr
  • widok perspektywiczny z 1684 roku – autor Christian Daniel Pietesch
  • plan miasta z 1703 roku – autor Carl Albrecht
  • plan oblężenia w 1703 roku – autor Johann Lithen

Niezwykłą pamiątką był również album Georga Friedricha Steinera z 1744 roku, który zawierał około 125 rysunków z widokami miasta i poszczególnych miejskich budynków.

Niestety „Album Steinera” zaginął w czasie II wojny światowej i do naszych czasów przetrwały tylko jego fotokopie.

Zachował się natomiast w Muzeum Okręgowym w Toruniu anonimowy album z 1756 roku z 43 rysunkami architektonicznymi wzorowanymi na dziele Steinera – tak zwany  „Album Pseudo-Steinera”.

Wszystkie zachowane panoramy, plany i widoki Torunia zostały szczegółowo omówione w czasie prelekcji.

Można było poznać historię prezentowanych rysunków, miedziorytów, akwafort, obrazów oraz historię ich twórców.

Szczegółowo analizowano widoczne na panoramach fortyfikacje, kościoły, inne budynki i ich losy.

Wiele z przedstawionych obiektów już nie istnieje, tym cenniejsze stają się zachowane w zbiorach muzealnych widoki dawnego Torunia.

 

Janusz Pokrzywnicki, Lech Narębski – Fort II – Stefan Czarniecki

Przedstawiamy kolejną nowość w księgozbiorze regionalnym
Działu Informacyjno – Bibliograficznego.

Janusz Pokrzywnicki, Lech Narębski

Fort II – Stefan Czarniecki
Fort I – Bülow

Atlas Twierdzy Toruń – Zeszyt 5

Towarzystwo Naukowe w Toruniu
Towarzystwo Przyjaciół Fortyfikacji
im. Adama Freytaga w Toruniu

Toruń 2010

Sygnatura SIRr XXV/32z.5

 

Jest to już piąta publikacja we wspólnej serii Towarzystwa Naukowego w Toruniu oraz Towarzystwa Przyjaciół Fortyfikacji Oddział im. Adama Freytaga.

W serii „Atlas Twierdzy Toruń” ukazały się dotychczas:
– zeszyt 1 – Historia i źródła fortyfikacji Twierdzy Toruń
– zeszyt 2 – Fort Kolejowy
– zeszyt 3 – Fort Jakuba
– zeszyt 4 – Fort I – Jan III Sobieski
– zeszyt 5 – Fort II – Stefan Czarniecki

Toruński Fort II jest artyleryjskim fortem głównym typu biehlerowskiego.

Ogółem Twierdza Toruń obejmowała siedem takich fortów.

Autorzy wykorzystali oryginalne plany fortu przechowywane w Archiwum Geheimes Staatsarchiv Preussischer Kulturbesitz w Berlinie-Dahlem.

Ogółem publikacja zawiera aż 45 barwnych reprodukcji map i planów Fortu II.