Category Archives: Toruń

Previous Page · Next Page

Ludwik Makowski. Torunianin, społecznik, działacz niepodległościowy

 

100 lat Niepodległego Torunia.
Warto pamiętać:

Ludwik Makowski.
Torunianin, społecznik,
działacz niepodległościowy

18 czerwca 2020
Facebook Książnicy Kopernikańskiej
godz. 18.00 wykład

 

 

Książnica Kopernikańska w Toruniu i Towarzystwo Miłośników Torunia w ramach cyklu spotkań, obecnie tylko online – „Wieczory Toruńskie” poświęconych dziejom miasta i ludzi Torunia, zapraszają na opowieść o Ludwiku Makowskim. Dlaczego warto o Nim pamiętać?

W setną rocznicę powrotu Torunia do Macierzy (1920-2020) zachęcamy, by pamiętać o toruńskich bohaterach. Jednym z nich był Ludwik Makowski(1883-1939), znakomity rzemieślnik – krawiec i społecznik. Zasłużony dla Torunia i Pomorza działacz niepodległościowy. Czy torunianie pamiętają jak „walczył” o język polski w mieście, zgodnie z hasłem „Póty Polski – Póki Pieśni”?. Był prezesem Towarzystwa Śpiewaczego „Lutnia” i Pomorskiego Związku Śpiewaczego. Warto utrwalić jego zasługi, nadając jego imię jednej z ulic Torunia… O Ludwiku Makowski opowiada dr Katarzyna Tomkowiak z Książnicy Kopernikańskiej.
Link do nagrania prelekcji na YouTube: https://youtu.be/R_Bx_OX7Rhc

Ludwik Makowski (1883-1939), urodzony w Gdańsku, ale torunianim z wyboru, miasto kochał całym sercem (mieszkał na stałe w l. 1906-1939). Był znakomitym krawcem, stosował bardzo skuteczną reklamę swych wyrobów i sklepu, zamieszczał w prasie toruńskiej dowcipne teksty i ilustracje. Był mistrzem szycia garniturów męskich. Jako członek Zarządu Towarzystwa Przemysłowego w Toruniu został współorganizatorem toruńskiej Wystawy Przemysłowej w 1913 m.in. za własnoręcznie wykonane garnitury otrzymał wówczas Srebrny Medal Wystawy.

 

 

 

Makowski to znakomity popularyzator amatorskiego ruchu śpiewaczego w Toruniu i na Pomorzu. Był wieloletnim prezesem Towarzystwa Śpiewaczego „Lutnia” (także prezesem honorowym) i Pomorskiego Związku Śpiewaczego już w wolnej Polsce. Dla niego hasło Póty Polski – Póki Pieśni miało szczególne znaczenie. Kiedy nie było edukacji w języku polskim w mieście, Polacy nie wszyscy płynnie mówili w naszym języku. On zadbał, by pięknie w języku polskim śpiewali. Czy torunianie pamiętają jak „walczył” o nasz język w mieście, w roku jubileuszowym warto pamiętać o Nim i chórzystach „Lutni”. Chór działa do tej pory. A historia zatoczyła koło, jego prezesem został jego prawnuk Marcin Makowski.

Był społecznikiem, radnym miejskim, brał pod uwagę objęcie fotela wiceprezydenta Torunia (w końcu z aplikowania zrezygnował). Aktywnie działał w „Bractwie Strzeleckim” i Towarzystwie Gimnastycznym „Sokół”.

 

 

 

 

 

Ale nade wszystko to zasłużony dla Torunia i Pomorza działacz niepodległościowy, obrońca polskości ziem Prus Zachodnich. W trakcie przygotowań do przejęcia Torunia przez Polskę (18 stycznia 1920), w l. 1918-1919 był członkiem toruńskiej rady robotniczej i rady żołnierskiej, (a także połączonej rady robotniczej i żołnierskiej, zasiadał także w jej zarządzie). Był członkiem polskiej Rady Ludowej w Toruniu, (która powstała 17 listopada 1918, kierował jej Wydziałem Wykonawczym i Biurem Centralnym). Dzięki tym funkcjom koordynował polski ruch narodowy w mieście, m.in. prowadził działalność konspiracyjną w Komitecie Wyzwolenia Torunia. Często podkreślał, jak bardzo był dumny, iż służył jako Adiutant Komendy Wojskowej Straży Obywatelskiej oraz, że był członkiem delegacji niemiecko-polskiej do Dowództwa Frontu Powstania Wielkopolskiego.

Należał do tajnej Organizacji Wojskowej Pomorza, do Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” w Toruniu, (współpracował z Bolesławem Makowskim). Na przełomie 1918/1919, był zaangażowany w pomoc członkom Czerwonego Krzyża w mieście. Za działalność w okresie zaborów, kiedy często były mu naliczane dotkliwe kary finansowe za używanie języka polskiego. Ale i za męstwo na froncie, walczył w wojnie polsko-bolszewickiej, a już tuz tuż także 100 lat Cudu nad Wisłą, został odznaczony był Krzyżem Niepodległości i Krzyżem Walecznych.

Jego zaangażowanie w polskość Pomorza zauważyli także Niemcy. We wrześniu 1939 r. został komendantem Straży Obywatelskiej. Po wkroczeniu hitlerowców aresztowany i kilka dni później zamordowany. Na domu przy ul. Szerokiej 36, w którym mieszkał i pracował, znajduje się tablica upamiętniająca Ludwika Makowskiego. Warto utrwalić jego zasługi, nadając jego imię jednej z ulic Torunia… może w tym jubileuszowym roku się uda dokończyć rozpoczęte procedury…

Dr Katarzyna Tomkowiak

Katarzyna Kluczwajd – Podgórz – Toruńskie przedmieścia sprzed lat

 

Katarzyna Kluczwajd

Podgórz
Toruńskie przedmieścia sprzed lat

Księży Młyn Dom Wydawniczy

Łódź 2019

Sygnatura SIRr VIII/T-201

Katarzyna Kluczwajd to bardzo dobrze znana w Toruniu historyk sztuki, zabytkoznawca i regionalista, autorka wielu książek i artykułów, poświęconych kulturze naszego miasta, twórczyni bloga „toruniarnia” – https://toruniarnia.blogspot.com/ – będącego skarbnicą wiedzy o kulturze i sztuce, o zabytkach, architekturze i rzemiośle artystycznym Torunia.

Książka „Podgórz. Toruńskie przedmieścia sprzed lat” jest początkiem nowej serii wydawniczej poświęconej toruńskim przedmieściom.

Książka jest efektem wieloletniej pracy autorki, badań archiwalnych i spotkań z mieszkańcami Podgórza.

Było to samodzielne miasto, dopiero w 1938 roku przyłączone do Torunia.

Na jego charakter wpływały umocnienia Twierdzy Toruń i poligon artyleryjski.

Co ciekawe w Podgórzu zlokalizowano główny dworzec kolejowy Torunia.

Miasto było dwukrotnie zniszczone – raz przez pożar w 1813 roku w dobie wojen napoleońskich.

Drugi raz w 1945 roku w wyniku gigantycznej eksplozji wagonów z trotylem, kiedy to zniszczone zostało centrum miasta – magistrat, browar, poczta, kino, kilkadziesiąt budynków.

Książka Katarzyny Kluczwajd to nie kalendarium dziejów Podgórza.

Autorka zabiera nas w spacer po lewobrzeżnym Toruniu, bogato ilustrowany starymi fotografiami.

Opowiada o życiu codziennym mieszkańców Podgórza, Polaków i Niemców, katolików i ewangelików, cywili i wojskowych.

Książka podzielona jest na następujące rozdziały:

  • Dzieje Podgórza
  • Życie publiczne i codzienne
  • Życie społeczne
  • Miasto kolejarzy i wojskowych
  • Życie religijne i parafialne
  • Pomniki i posagi w przestrzeni miasta
  • Szkolne miejsca i okoliczności
  • Okolice Podgórza
  • II wojna światowa i po 1945 roku

Anna Łacina – Ostatnie wakacje

 

Anna Łacina

Ostatnie wakacje

Wydawnictwo „Nasza Księgarnia”

Warszawa 2018

Sygnatura SIRr W/T/Lac75

W Informatorium uruchomiliśmy Mini-Wypożyczalnię Beletrystyki Regionalnej „Żółty Regał”.  Jest to specjalny dział z powieściami, których fabuła została osadzona w województwie kujawsko-pomorskim. Oferujemy kryminały, romanse, powieści obyczajowe, powieści historyczne i powieści młodzieżowe. Mini-Wypożyczalni towarzyszy również profil @zoltyregal na Instagramie.

Anna Łacina jest autorką serii poczytnych bajek edukacyjnych, opowiadań fantastycznych i powieści obyczajowych.

Cieszy się uznaniem czytelników i krytyków literackich.

Dwukrotnie została wyróżniona przez Polska Sekcję IBBY (międzynarodowej organizacji  książki dla dzieci i młodzieży).

W Książnicy Kopernikańskiej dostępne są następujące jej książki:

  • Czynnik miłości
  • Dzika jabłoń
  • Kradzione róże
  • Miłość pod psią gwiazdą
  • Niebo nad pustynią
  • Ostatnie wakacje
  • Sześć Dominika
  • Telefony do przyjaciela
  • Zadzwoń, kocham cię

Anna Łacina jest torunianką i akcja jej powieści „Ostatnie wakacje” również została osadzona w Toruniu.

Książka to powieść obyczajowa dla młodzieży.

Do świata bohaterów wkracza nieprzewidziana choroba najbliższych.

Wchodzenie w dorosłość okazuje się być trudnym wyzwaniem.

W książce spotkamy bohaterów wcześniejszych powieści autorki.