Category Archives: Torunianie

Previous Page · Next Page

Robert Kamiński – Niezastąpiony – Tylko Toruń

 

Robert Kamiński

„Niezastąpiony”

Tylko Toruń

Nr 108 – 20 kwietnia 2018

str. 3

Samuel Bogumił Linde, Słownik Języka Polskiego, T.I, cz. 1, Warszawa 1807 – ze zbiorów Książnicy Kopernikańskiej w Toruniu

W najnowszym tygodniku „Tylko Toruń” ukazał się artykuł Roberta Kamińskiego „Niezastąpiony”.

Tekst jest poświęcony Samuelowi Bogumiłowi Linde i jego „Słownikowi języka polskiego” – pierwszemu słownikowi języka polskiego.

Autor przygotowując publikację gościł również w Książnicy Kopernikańskiej w Toruniu w naszym Dziale Informacyjno-Bibliograficznym.

Kierownik działu dr Mariusz Balcerek udzielił mu wielu informacji na temat polskiego językoznawcy i jego słownika.

 

 

Samuel Bogumił Linde – pomnik z 1976 roku, autor Witold Marciniak, stoi przed gmachem Książnicy Kopernikańskiej w Toruniu.

W artykule można przeczytać o egzemplarzach „Słownika języka polskiego” jakie posiada w swych zbiorach Książnica Kopernikańska.

Wśród nich jest I tom pierwszego wydania w Warszawie „Słownika języka polskiego” z 1807 roku.

Mamy też wszystkie 6 tomów drugiego wydania ze Lwowa z lat 1854-1860.

Dla miłośników staropolszczyzny jest to dzieło niezastąpione.

W artykule znalazła się również biografia toruńskiego uczonego oraz historia pracy nad słynnym słownikiem.

Pomnik Samuela Bogumiła Lindego stoi przed gmachem Ksiąznicy Kopernikańskiej.

Mieczysław Wilczewski – Mój Toruń – Wspomnienia chłopaka z Mokrego

 

Mieczysław Wilczewski

Mój Toruń
Wspomnienia chłopaka z Mokrego

Wydawnictwo Adam Marszałek

Toruń 2016

Sygnatura SIRr XXXIIc/11

 

Mieczysław Wilczewski urodził się w 1950 roku na Przedmieściu Mokre w Toruniu.

W Toruniu ukończył liceum i zdał maturę w 1968 roku.

Jest emerytowanym pułkownikiem Wojska Polskiego i doktorem nauk wojskowych.

Mimo, że od wielu lat nie mieszka w Toruniu, wciąż jest mu to miasto bardzo bliskie.

Dowodem na to jest książka „Mój Toruń. Wspomnienia chłopaka z Mokrego”.

Powraca on do czasów , gdy na toruńskich przedmieściach panowały domy z pruskiego muru, stare ogrody, podwórka.

Przedmieścia bardziej przypominały wieś niż miasto.

Nie było jeszcze wielkich blokowisk, „Elanę” dopiero budowano, ulicą Szeroką jeździł tramwaj.

Dziś obraz Torunia z lat pięćdziesiątych i sześćdziesiątych XX wieku może przetrwać tylko dzięki wspomnieniom autora.

Świat młodości chłopaka z Mokrego ograniczał się do rodzinnego domu, podwórka, szkoły, ulicy Podgórnej i jej okolic.

Dzięki jego wspomnieniom ożywa Toruń, którego już nie ma – życie bez telewizji i bez ruchu samochodów.

W książce jest również rozdział poświęcony gwarze toruńskiej ze słowniczkiem liczącym kilkaset wyrazów.

Wieczory Toruńskie – Andrzej Szmak – „Nowości” w latach przełomu (fakty, mity, imaginacje)

 

Andrzej Szmak

„Nowości” w latach przełomu
(fakty, mity, imaginacje)

Prelekcja

22 lutego 2018

Książnica Kopernikańska w Toruniu

Towarzystwo Miłośników Torunia i Książnica Kopernikańska w Toruniu wróciły do współpracy przy organizacji cyklu spotkań popularnonaukowych „Wieczory Toruńskie” poświęconych dziejom miasta i ludzi Torunia.

Spotkania są organizowane przez dr Katarzynę Tomkowiak – sekretarz ToMiTo i starszego kustosza Książnicy Kopernikańskiej.

W czwartek 22 lutego o godz. 18.00 gościem Książnicy był Andrzej Szmak – redaktor naczelny „Nowości” w latach 1990-1995.

Spotkanie zorganizowano z okazji 50-rocznicy powstania „Nowości”

Redaktor Andrzej Szmak przez ponad dwie godziny bardzo interesująco opowiadał o swojej dziennikarskiej pracy.

Prelekcja ilustrowana była unikatowymi zdjęciami z jego archiwum.

Kilkudziesięciu słuchaczy poznało historię jego rodziny zapoczątkowaną przez burgrabiego Chełmna w XVII wieku.

Dowiedzieliśmy się o jego studiach prawniczych, które łączył z szefowaniem klubowi studenckiemu „Od Nowa”.

Następnie redaktor Andrzej Szmak opowiedział jak trafił do zawodu dziennikarskiego.

Opisał swoje pierwsze kroki w redakcjach pism zakładowych i branżowych.

Pasjonująca była historia jego pracy w tygodniku „ITD”.

Było to największe w Europie pismo studenckie.

Było to pismo kolorowe i ilustrowane.

W redakcji znaleźli się tak wybitni publicyści jak Maciej Rybiński, Krzysztof Mroziewicz, Zdzisław Pietrasik.

Pismo zostało zawieszone po wprowadzeniu stanu wojennego, a on sam nie został wówczas pozytywnie zweryfikowany.

W tych dramatycznych okolicznościach poznał późniejszego prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego.

Mimo niewesołych okoliczności wrócił do zawodu w redakcji „Przeglądu Tygodniowego”.

Było to drugi po „Polityce” największy tygodnik w latach 80-tych, wychodził w 100-tysięcznym nakładzie.

Pisał felietony oraz reportaże.

Relacjonował przebieg procesu toruńskiego zabójców księdza Jerzego Popiełuszki.

Druga część spotkania poświęcona była „Nowościom”.

Andrzej Szmak mówił o skomplikowanych okolicznościach utworzenia dziennika, który był w okresie PRL jedyną gazetą wydawaną w mieście powiatowym.

Patronem jej powstania był Stefan Olszowski – urodzony w Toruniu, działacz partyjny.

Prelegent mówił o redaktorach naczelnych „Nowości” i dziennikarzach gazety.

Niezwykle ciepło wspominał zwłaszcza redaktora Stanisława Świątka – internowanego w stanie wojennym.

Opowiedział o okolicznościach objęcia przez siebie funkcji redaktora naczelnego „Nowości” i prezesa spółdzielni dziennikarzy „Oficyna Toruńska” w maju 1990 roku.

„Nowości” nie miały wówczas nic poza tytułem, ich siedziba okazała się być prywatną kamienicą, technika drukarska była przestarzała, nie uregulowana była nawet godzina druku i pora dnia, kiedy gazeta trafiała do kiosków.

W latach 1990-1995 „Nowości” zyskały własną siedzibę, zaczęły regularnie wychodzić jako gazeta poranna, zyskały sobotnie wydanie, wprowadzono kolorowy dodatek telewizyjny, zespół pracowników powiększył się do stu osób, w tym 30 dziennikarzy, wprowadzono fotoskład.

Codzienny nakład gazety wynosił 40 tysięcy egzemplarzy, w piątek było to 80 tysięcy egzemplarzy.

Co więcej udało się nawet przy zaangażowaniu redaktora Andrzeja Szmaka, wojewody Bernarda Kwiatkowskiego, prezydenta Torunia Jerzego Wieczorka powołać „Radio Toruń”, którym kierował Zbigniew Ostrowski.

Słuchacze obejrzeli też zdjęcia z głośnej imprezy zorganizowanej przez redakcję „Nowości” w 1994 roku.

Słonica, wypożyczona na tę okazję z cyrku, testowała nową nawierzchnię ulicy Szerokiej.

Na imprezę przyszło 10 tysięcy mieszkańców Torunia.

To tylko niewielka próbka wspomnień redaktora Andrzeja Szmaka, który okazał się wybornym gawędziarzem.

Gorąco polecamy, zwłaszcza studentom dziennikarstwa, jego wspomnienia, ale również stare i nowe felietony, oraz blog http://aszmak.bloog.pl