Janusz Koszytkowski – Wielgie i okolice na Ziemi Dobrzyńskiej

Niebieski kształt otwartej książki. Napis: Janusz Koszytkowski - Wielgie i okolice na Ziemi Dobrzyńskiej

 

Janusz Koszytkowski

Wielgie i okolice na Ziemi Dobrzyńskiej
Materiały do dziejów

Wydawca: Wszechnica Edukacyjna i Wydawnicza Verbum

Piaseczno – Wielgie 2018

Sygnatura SIRr VIII/In-Wielgie-2

Janusz Koszytkowski jest społecznikiem, animatorem przestrzeni publicznej, historykiem, założycielem i prezesem Wielickiego Klubu Motocyklowego, filmowcem, członkiem i reportażystą Dobrzyńskiego Towarzystwa Naukowego, miłośnikiem Ziemi Dobrzyńskiej i Gminy Wielgie.

Jego obszerna publikacja poświęcona jest przeszłości i przyrodzie gminy Wielgie w powiecie lipnowskim.

W rozdziale I autor opisał jeziora i lasy w gminie Wielgie.

Znajdziemy tu informacje na temat Jeziora Będzeń-Jeziórko, Jeziora Chalińsko-Mokowskie, Jeziora Czarne, Jeziora Ostrowite, Jeziora Piaseczno, Jeziora Tupadły, Jeziora Witkowo.

Dokładnie opisano również dzieje Boru Wieleckiego.

Rozdział II poświęcony jest dziejom gminy Wielgie.

Początki miejscowości i parafii sięgają w głąb XIV wieku.

Rok 1510 obchodzi się jako rocznicę istnienia Wielgiego..

Gmina Wielgie w sensie administracyjnym funkcjonuje od 1954 r.

Wcześniej ośrodkiem gminy (gromady) była miejscowość Czarne.

Aż 73 %  powierzchni gminy stanowią użytki rolne, a 16 % użytki leśne.

Rozdział III poświęcony jest parafom w gminie Wielgie oraz innowiercom.

Opisano dzieje parafii św. Wawrzyńca w Wielgiem, parafii św. Michała Archanioła w Czarnem.

W książce przypomniano również historię mennonitów, którzy zamieszkiwali na terenie gminy.

Na terenie gminy Wielgie zachowały się liczne cmentarze i zabudowania mennonickie.

Rozdział IV dotyczy pałacu w Wielgiem i jego właścicieli.

Ruiny okazałego dworu rodu Wilskich zachował się do dzisiaj.

Jego ostatnim dziedzicem był Jerzy Wilski.

Autor książki przeprowadził z nim wywiad w Nowej Zelandii  w 2008 roku.

W książce przypomniano również o pałacu w Wielgiem w powiecie golubsko-dobrzyńskim w gminie Zbójno i jego dziedzicu Janie Klemensie Płoskim.

Rozdział V poświęcony jest wojnie i okupacji niemieckiej.

Przybliżono w nim sylwetki wielicckich żołnierzy wyklętych.

Rozdział VI  dotyczy Ochotniczej Straży Pożarnej w gminie Wielgie.

Zapoznamy się z dziejami OSP w Wielgiem, Zaduszkach, Suradówku, Czarnem, Tupadłach, Zakrzewie, Płonczynie, Olesznie, Witkowie.

Na koniec należy podkreślić, ze olbrzymim walorem monografii gminy Wielgie jest wielka liczba zamieszczonych niezwykle cennych i unikatowych fotografii, ilustracji, planów i dokumentów.