Aktualności

Wśród ostatnich kwerend, przeprowadzonych przez pracowników Działu Informacyjno – Bibliograficznego, szczególnie ciekawa była ta, dotycząca katów Torunia.

Najlepszym opracowaniem dotyczącym katów jest artykuł Stanisława Wałęgi „O katach, hyclach i oprawcach w dawnym Toruniu” opublikowany w Roczniku Toruńskim, T. 10 : 1975 ,  s. 275-310.

Symbol książkiRocznik Toruński

T. 10 : 1975

Instytucja sprawcza: Towarzystwo Miłośników Torunia
Państwowe Wydawnictwo Naukowe – Poznań, Toruń

Sygnatura SIRr II/18t.10

Stanisław Wałęga napisał swój artykuł opierając się na bardzo bogatym materiale źródłowym (stare druki i rękopisy z epoki). Przedstawił profesję katowską w Toruniu na szerokim tle regulacji polskich i zagranicznych.

Autor artykułu poświęca swą uwagę nie tylko torturowaniu i egzekwowaniu kar przez kata, ale również jego pobocznym zajęciom hyclowsko – czyścicielskim.

Stanisław Wałęga podaje, że kat wykonywał osobiście tylko karę śmierci przez ścięcie mieczem.  Miejsce egzekucji było pod pręgierzem na Rynku Staromiejskim, a w późniejszych czasach na łące na przedmieściu Mokre. Natomiast kara śmierci przez powieszenie była wykonywana przez pomocników kata na wzgórzu koło Bielan zwanym Wiesiołkami.

Wzgórze Wiesiołki można zobaczyć jeszcze na planie Torunia z 1877 roku, którego autorem jest Adolph Hermann. Na planie Hermanna wzgórze Wiesiołki nosi niemiecką nazwę Galgenberg (Galgen =  szubienica).

Planie Torunia z 1877 roku, którego autorem jest Adolph Hermann. Na północ od Starego Miasta Napis. Culmer Vorstadt (Chełmińskie Przedmieście). Zaznaczone wzgórze i napis Galgenberg (wiesiołki). Napis Galgenberg na planie jest zrobiony odręcznie.

Adolph Hermann

Neuer Führer durch Thorn nebst einer Karte der Umgegend

Thorn : Kinderbewahr-Anstalt, 1877

Sygnatura MAG 50207

Na temat toruńskich katów ukazał się również w 1934 roku cykl artykułów w „Słowie Pomorskim”.

Rysunek z nagłówka artykułu "Instrukcja dla katów w dawnym Toruniu" napisał WAREG. Widać skazańca przywiązanego do pręgierza i kata bijącego go rózgami.Instrukcja dla katów w dawnym Toruniu

napisał WAREG

cz. 1 – nr 136 (17 czerwca 1934) – s. 12

cz. 2 – nr 137 (19 czerwca 1934) – s. 6

cz. 3 – nr 138 (20 czerwca 1934) – s. 8

cz. 4 – nr 139 (21 czerwca 1934) – s. 6

Słowo Pomorskie

Sygnatura KM 01066

WAREG cytuje opis gradacji tortur ze sprawozdania, jakie ówczesny „mistrz sprawiedliwości” przesłał do Rady Torunia na posiedzenie 12 czerwca 1750 r.

„Pierwszy stopień stanowią śruby do ściskania kciuków (Daumen-Schrauben), które trzykrotnie mogą być zaśrubowywane bez szkody dla inkwizyta, jeśli się zaś śrubuje po raz czwarty lub piąty, to muszą popękać kości.

Drugi stopień stanowią „trzewiki hiszpańskie”. Również i je można śrubować trzy razy. Gdy się je śrubuje po raz czwarty lub piaty, to muszą połamać się golenie.

Trzeci stopień stanowi „naciąg” albo szpikowany zając. Trzy razy można po nim bez szkody przeciągnąć, lecz gdy się naciągnie człowieka po raz czwarty, muszą wyskoczyć kości barkowe, a również kręgosłup jest już do niczego.

Czwarty stopień stanowi „skrzypiec” albo „hiszpańskie skrzypki” (spanische Fidel). Gdy się go obwinie około ramienia i ciągnie trzy do czterech razy tam i z powrotem, to pali to aż do kości i powoduje straszliwy ból.

Piąty stopień stanowi „siarkowanie”. Siarkę pryska się na piersi a także pod ramiona i pachy, co także powoduje ból nie do zniesienia.”

Księgozbiór zgromadzony w czytelni Informatorium obejmuje następujące działy:

  • nauka o książce
  • introligatorstwo
  • bibliotekarstwo
  • biblioteki
  • czytelnictwo
  • bibliografie ogólne
  • bibliografie dziedzinowe
  • bibliografie regionalne
  • bibliografie osobowe
  • katalogi wydawnicze
  • informację naukową
  • media
  • dziennikarstwo
  • czasopiśmiennictwo
  • księgarstwo
  • encyklopedie
  • słowniki biograficzne
  • słowniki językowe
  • słowniki rzeczowe
  • informatory

Paulina Potrykus – Woźniak

Słownik nowych gatunków i zjawisk literackich

Wydawnictwo Szkolne PWN

Warszawa, Bielsko-Biała 2010

Seria: ParkEdukacja

Sygnatura SIRi XVIc/LIT-57

Rozwój prasy, radia, telewizji i internetu oddziałuje również na powstawanie nowych gatunków literackich i przekształcanie się lub znikanie starych. Nowe zjawiska literackie sytuują się często na pograniczu literatury, mediów elektronicznych i sztuk plastycznych. Jest to proces dynamiczny. Stąd hasła w słowniku odzwierciedlają obecny stań badań.

Hasła obejmują następujące nowe gatunki i zjawiska literackie:

  1. artzin
  2. avant-pop
  3. blog
  4. comic fantasy
  5. cyberkultura
  6. cyberpunk
  7. czarny kryminał
  8. czasopisma sieciowe
  9. czat
  10. esej
  11. fanfiction
  12. fantastyka
  13. fantastyka socjologiczna
  14. fantasy
  15. felieton
  16. graffiti
  17. haiku
  18. happening
  19. harlekin
  20. heroic fantasy
  21. hipertekst
  22. horror
  23. kolaż literacki
  24. komiks
  25. komiks internetowy
  26. książka mówiona
  27. legenda miejska
  28. liberatura
  29. limeryk
  30. literatura faktu
  31. literatura fantastycznonaukowa
  32. literatura gejowska i lesbijska
  33. literatura podróżnicza
  34. literatura w komórce
  35. literatura w miejskiej przestrzeni
  36. liternet
  37. lost race fantasy
  38. mail art
  39. manga
  40. mikroblog
  41. multiwiersz
  42. mural
  43. net art
  44. netspeak
  45. performance
  46. piosenka
  47. pitawal
  48. poezja SMS-owa
  49. poezja w sieci
  50. political fiction
  51. polska fantastyka naukowa
  52. polska powieść kryminalna
  53. polski komiks
  54. pop-frakcja
  55. powieść detektywistyczna
  56. powieść gangsterska
  57. powieść graficzna
  58. powieść hipertekstowa
  59. powieść kryminalna
  60. powieść milicyjna
  61. powieść policyjna
  62. powieść sądowa
  63. powieść szpiegowska
  64. powieść zeszytowa
  65. pulp fiction
  66. reportaż
  67. RPG
  68. scenariusz filmowy
  69. slam poetry
  70. słuchowisko
  71. space opera
  72. splatterpunk
  73. sword & sorcery
  74. thiller
  75. utopia
  76. western

Do góry

Skip to content