Pierwszy pociąg w Toruniu

Mija właśnie 150 lat od otwarcia kolei w Toruniu.

Oficjalne otwarcie, liczącego 50 km połączenia między Bydgoszczą a Toruniem,
nastąpiło 24 października 1861 r.

Budowa linii kolejowej przez pruską Królewską Dyrekcję Kolei Wschodniej trwała półtorej roku – od kwietnia 1860 r.

Otwarcie kolei przemknęło niemal bez echa w lokalnej prasie.
W „Thorner Wochenblatt” ukazała się jedynie krótka wzmianka.

Thorner Wochenblatt

Donnerstag, den 24. October. 1861

nr 128

s. 409

Sygnatura KM 01410

 

 

 

 

 

 

Było to ogłoszenie Królewskiej Dyrekcji Kolei Wschodniej, na temat obowiązujących taryf przewozowych.
Cenniki dotyczyły przewozów towarów, w szczególności zboża, węgla kamiennego, węgla brunatnego, kartofli i wapna.

Otwartą stację nazwano Toruń Przedmieście.
Dopiero w 1925 roku przemianowano ją formalnie na Toruń Główny.

Toruń był jeszcze przez rok stacją końcową.
W grudniu 1862 roku uruchomiono połączenie przez Otłoczyn do Warszawy.

W latach 1870-1873 zbudowano most kolejowy przez Wisłę.
Dzięki temu w 1873 roku ruszyła linia Poznań – Inowrocław – Toruń – Iława – Olsztyn.

Również w 1873 roku oddano do użytku budynek dworca, który zachował się do dziś.
Był to już drugi budynek dworca w Toruniu.

Pierwszy budynek funkcjonował bardzo krótko (1861 – 1973).
Na szczęście znamy jego wygląd utrwalony na starych rycinach.

Empfangsgebäude auf dem Bahnhof zu Thorn
Perspectivische Ansicht der Perronseite

Herr Baumeister Cuno
Blatt 51

„Atlas zur Zeitschrift für Bauwesen”
Jahrgang XV : Berlin 1865
Sygnatura KM 01428

Dworzec powstał u wylotu drewnianego, jarzmowego  mostu drogowego.
Stacja miała początkowo tylko dwa tory, gdyż wybudowano ją wewnątrz fortyfikacji „Przyczółka Mostowego”.

Budynek najstarszego toruńskiego dworca był drewniany o konstrukcji ryglowej
(tzw. pruski mur).
Miał wiele bogato rzeźbionych detali – stąd ten typ nazywano „uzdrowiskowym”.
Wśród pomieszczeń dworca wyróżniał się „pokój królewski” urządzony w stylu
angielsko – mauretańskiego neogotyku.

Osobom chcącym pogłębić swą wiedzę na temat początków kolei żelaznej w Toruniu polecamy dwie poniższe pozycje:

Zygmunt Kruszelnicki
Z dziejów i ikonografii najstarszego dworca kolejowego w Toruniu – s. 151 – 174
Acta Universitatis Nicolai Copernici Nauki Humanistyczno-Społeczne – Zeszyt 164 : 1987
Zabytkoznawstwo i Konserwatorstwo XII
Sygnatura MAG 04624-164

 

Adam Adamek, Augustyn Balewski, Jacek Stochmal
Stacja Toruń Główny 1861 – 1995
Rys Historyczny
Wydawca: Zakład Automatyki

Przemysłowo-Ciepłowniczej „PECTOR”
Toruń 1996
Sygnatura SIRr XIX/9