Tag Archives: 1918-1939

Next Page

Kazimierz Przybyszewski – Ludzie Torunia odrodzonej Rzeczypospolitej (1920-1939)

 

Kazimierz Przybyszewski

Ludzie Torunia odrodzonej Rzeczypospolitej
(1920-1939)

Część I – II

Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika

Toruń 2001-2018

Sygnatura SIRr IIIA/43

Dr Kazimierz Przybyszewski 1937-2013) był wybitnym toruńskim historykiem, znawcą dziejów międzywojennego Torunia, bibliofilem.

Był kierownikiem Działu Rękopisów Biblioteki Uniwersyteckiej w Toruniu.

Działał w Zrzeszeniu Kaszubsko-Pomorskim, Towarzystwie Naukowym w Toruniu, Towarzystwie Miłośników Torunia, Towarzystwie Bibliofilów im. Lelewela, Fundacji Archiwum Pomorskie Armii Krajowej.

Współpracował z redakcjami „Słownika Biograficznego Pomorza Nadwiślańskiego”, „Toruńskiego Słownika Biograficznego”, „Rocznika Toruńskiego”

Był czynnym przewodnikiem PTTK.

Był autorem książki „Toruń w latach Drugiej rzeczypospolitej (1920-1939). Społeczeństwo i gospodarka”.

Jego wielkim osiągnięciem było napisanie kilkuset biogramów mieszkańców Torunia.

Prace nad biogramami prowadził przez kilkadziesiąt lat.

Dzięki temu ocalił od zapomnienia sylwetki wielu zasłużonych torunian.

Szczególnie skupił się na losach osób tworzących przedwojenną inteligencję miasta.

Owocem tej pracy są dwie części „Ludzi Torunia odrodzonej Rzeczypospolitej (1920-1939)”.

Część II została wydana pośmiertnie.

Część I zawiera biografie następujących osób:

  1. Antoni Antczak
  2. Władysław Izydor Antoniewicz-Woysym
  3. Kazimierz Zygmunt Barciszewski
  4. Józef Bieniasz
  5. Alfred Józef Birkenmayer
  6. Feliks Bobowski
  7. Aniela Franciszka Bogusławska
  8. Maria Bogusławska
  9. Zofia Maria z Sikorskich Bogusławska
  10. Stefan Bogusławski
  11. Jerzy Bojanowski
  12. Antoni Hieronim Bolt
  13. Halina Boltowa
  14. Izydor Brejski
  15. Stanisław Ludwik Celichowski
  16. Józef Chełmiński
  17. Józef Ignacy Chrzanowski
  18. Jerzy Aureliusz Ryszard Chyczewski
  19. Józef Antoni Czyżak
  20. Zdzisław Stanisław Dandelski
  21. Cyryl Zbigniew Danielewski
  22. Stefan Dażwański
  23. Jacek Karol Delekta
  24. Bogusław Dobrzycki
  25. Marian Walerian Józef Doerffer
  26. Jan Drzewiecki
  27. Ignacy Jakub Dziedzic
  28. Kazimierz Esden-Tempski
  29. Hilary Ewert-Krzemieniewski
  30. Julian Fałat
  31. Agenor von Frendl
  32. Stanisław Gasiorowski
  33. Stanisław Wacław Gasowski
  34. Jan Getler-Girtler
  35. Zygmunt Gilewicz
  36. Józef Goetz
  37. Paweł Piotr Goga
  38. Władysław Franciszek Goławski
  39. Jan Antoni Józef Grabowski
  40. Zygmunt Grabowski
  41. Celestyn Kazimierz Graszewicz
  42. Alojzy Florian Herman
  43. Alfons Hoffmann
  44. Wacław Andrzej Nikodem Hulewicz
  45. Tadeusz Jan Janowski
  46. Edmund Januszkiewicz
  47. Kazimierz Paweł Jastrzębiec Kozłowski
  48. Tadeusz Feliks Michał Jeleński
  49. Edmund Jonas
  50. Jan Kaczor
  51. Kazimierz Karakulski
  52. Jan Karnowski
  53. Alojzy Franciszek Kirstein
  54. Stefan kirtiklis
  55. Zygmunt Knothe
  56. Roman Czesław Kociurski
  57. Leon Konkolewski
  58. Kazimierz Kopecki
  59. Leon Kozłowski
  60. Wojciech Krajewski
  61. Kazimierz Jakub Kulwieć
  62. Adam Kuryłło
  63. Mieczysław Marcin Kwiatkowski
  64. Teofil Lorkiewicz
  65. Stefan Łaszewski
  66. Wincenty Paweł Łęcki herbu Korzbok
  67. Michał Adam magiera
  68. Bolesław Sylwester Makowski
  69. Ludwik Makowski
  70. Stefan Michałek
  71. Tadeusz Michejda
  72. Adam Włodzimierz Münnich
  73. Jan Chryzostom Ornass
  74. Paweł Ossowski
  75. Wojciech Pawlak
  76. Marian Antoni Pączek
  77. Leon Aleksander Penkalla
  78. Tadeusz Pietrykowski
  79. Jan Kanty Piskorski
  80. Marceli Feliks Popławski
  81. Helena Prawdzic Kuczalska
  82. Leon Ignacy Raszeja
  83. kazimierz Rolewski
  84. Stanislaw Witold Roman
  85. Jan Roszak
  86. Andrzej Władysław Rożański
  87. Adam Ruszczyński
  88. Stefan Sacha
  89. Adam Leon Michał Schedlin-Czarliński
  90. Tadeusz Józef Seib
  91. Jerzy Bogusław Ryszard Sienkiewicz
  92. Konrad Siudowski
  93. marian Józef Skowroński
  94. Kazimierz Roman Sochaniewicz
  95. Tadeusz Mieczysław Sokołowski
  96. Jerzy Tadeusz Stefan
  97. Józef Bronisław Stogowski
  98. Marian Wincenty Witold Władysław Sydow
  99. Stanisław Szepetys
  100. Mieczysław Szpakiewicz
  101. Władysław Szuman
  102. Jan Wincenty Szyc
  103. Cezary Szyszko
  104. Ignacy Felicjan Tłoczek
  105. Sylwester Tomaszewski
  106. Władysław Trzaska
  107. Antoni Turyczyn
  108. Kazimierz Józef Ulatowski
  109. Tadeusz Aleksander Waga
  110. Franciszek Wiencek
  111. Stanisław Stefan Wojnarowicz
  112. Marian Wojnowski
  113. Stanisław Piotr Woyda
  114. Wiktor Wrona-Lamot
  115. Józef Wybicki
  116. Józef Wysiński
  117. Ignacy Zelek

Część II zawiera biografie następujących osób:

  1. Eugeniusz Marceli Mieczysław Baliński
  2. Franciszek Bała
  3. Lucjan Basiński
  4. Kazimierz Benz
  5. Tamara Berdziajew
  6. Stanisław Bernatt-Zawiłowski
  7. Kazimierz Blaschke
  8. Franciszek Blokus
  9. Bolesław Błażejewski
  10. Dominik Bogocz
  11. Artur Ryszard Born
  12. Antoni Brejski
  13. Jan Broda
  14. Alojzy brzeski
  15. Stanisław Bucholz
  16. Michał de Bulmerincq
  17. Zbigniew Józef Burzyński
  18. Nikodem Butrymowicz
  19. Konstanty Ceceniowski
  20. Władysław Karol Chwalibogowski
  21. Wacław Ciesielski
  22. Jan Ciomborowski
  23. Aleksander Leon Emil Czarliński-Schedlin
  24. Walerian Roman Dakowski
  25. Bolesław Dalbor
  26. Tadeusz Dąbrowski
  27. Wincenty Dembiński
  28. Józef Antoni Dębski
  29. Władysław Dittmer (Düttmer)
  30. Wieńczysław Doński
  31. Wojciech Aleksander Durek
  32. Bogdan Henryk Durmowicz
  33. Józef Dutkowski
  34. Wacław Dykier
  35. Jan Mateusz Eckmann
  36. Maria Helena Eckmannowa
  37. Arnold Felicki (Feld)
  38. Roman Antoni Florer
  39. Franciszek Józef Fojut
  40. Stefan Frankowski
  41. Zygmunt Jarosław Gasiorowski-Korwin
  42. Feliks Paweł Gęstwicki
  43. Juliusz Gilewicz
  44. Władysław Kazimierz Głuchowski
  45. Maksymilian Gordon
  46. Artur Górski (Józef Artur Marian)
  47. Sylwester Grabowski (Ciemlada-Grabowski)
  48. Szczepan Gracz
  49. Zofia Guzowska
  50. Franciszek Hamerski
  51. Aleksander Mieczysław Hozakowski
  52. Karol Stanisław Huppenthal
  53. Franciszek Hynek
  54. Tadeusz Jabłoński
  55. Bronisław Aleksander Jachimowski
  56. Franciszek Jank
  57. Józefat Jankowski
  58. Władysław Jankowski
  59. Irena Agnieszka Jaranowska-Skowrońska
  60. Stanisław Jaugsch
  61. Damazy Jaworski
  62. Michał Jost
  63. Paweł Jurkiewicz
  64. Zdzisław Kaczmarek
  65. Marceli Kadlec
  66. Paweł Kałamarski
  67. Alojzy Kałduński
  68. Konstanty Andrzej Kamieński herbu Rolicz
  69. Jan Kamiński
  70. Alojzy Wojciech Karczyński
  71. Edward Kazimierz Kędzior
  72. Michalina Zofia Kędziorowa z Łęgowskich
  73. Jerzy Maria Józef Kirchmayer
  74. Paweł Kirstein
  75. Franciszek Leszek Klima
  76. Paweł Klimosz
  77. Teofil Kliński von Rautenberg
  78. Jerzy Antoni Kłossowski
  79. Józef Brunon Teodor Kolanowski
  80. Jan Kołek
  81. Wiktor Komorowski
  82. Franciszek Konkolewski
  83. Stanisław Kopański
  84. Jan Antoni Korczakowski
  85. Karol Walerian Franciszek Korytowski
  86. Leon Kossak-Główczeski
  87. Franciszek Kruszelnicki
  88. Tadeusz Kruszelnicki
  89. Andrzej Władysław Krysiński
  90. Alfred krzyżanowski
  91. Jan Emil Lankau
  92. Zygmunt Lewszecki
  93. Ludwik Lichodziejewski
  94. Wacław Jerzy Włodzimierz Liebert
  95. Wacław Klemens Liebert
  96. Bolesław Lipski
  97. Roman Lutman
  98. Heliodor Grzymała-Łaszewski
  99. Władysław Leonard Łęgowski
  100. Wiktor Łopianowski
  101. Bronisław Julian Łubkowski
  102. Edmund Łukanowski
  103. Zbigniew Walery Łukomski
  104. Kazimierz Konstanty Maćkowski
  105. Wacław Marian Madejski
  106. Aleksy Makowski
  107. Stefan Malchrowicz
  108. Walenty Malinowski
  109. Stanisław Maltze
  110. Zdzisław Manowski
  111. Paweł Piotr Marchlewski
  112. Jerzy Marynowski
  113. Stefan Matusiak
  114. Alojzy Melerski
  115. Augustyn Aleksander Menczak
  116. Witold Pankracy Józef Mielcarzewicz
  117. Mieczysław Mielżyński
  118. Stefan Gustaw Mikulski
  119. Adam Mohuczy
  120. Alojzy Jacek Mordawski
  121. Edmund Mroczkiewicz
  122. Paweł Mrowiec
  123. Mieczysław Kazimierz Antoni Naworski, herbu Abdank
  124. Stefania Niekraszowa (Jagodzińska-Niekraszowa)
  125. Marian Niklewski
  126. Franciszek Nowakowski
  127. Stanisław Józef Nowakowski
  128. Rudolf Nowowiejski
  129. Stanisław Obrzud
  130. Emil Ogłoza
  131. Jerzy Orzechowski
  132. Leon Ossowski-Brochwicz
  133. Bohdan Pawłowicz
  134. Piotr Pietraszewski
  135. Jan Antoni Pęski
  136. Stefan Stanisław Pieniążek
  137. Stanisław Pietraszewski
  138. Bronisław Pięta
  139. Stanisław Pilatowski
  140. Teodor Julian Piotrowski
  141. Marian Pisarek
  142. Zdzisław Wojciech Piskorski
  143. Adam Piskozub
  144. Edward Witold Piszcz
  145. Aleksander Czesław Piwowarczyk
  146. Tadeusz Piziewicz
  147. Adam Pławiński
  148. Tadeusz Józef Roman Podjazd-Morgenstern
  149. Wojciech Podlaszewski
  150. Michał Pollak
  151. Tadeusz Prauss
  152. Eugeniusz Przybył
  153. Stanisław Marian Przychocki
  154. Feliks Przyjemski
  155. Bronisław Jan Przyłuski
  156. Jan Kanty Raszke
  157. Franciszek Rediger
  158. Józef Alfred Regel
  159. Marian Stanisław Reinke
  160. Franciszek Rękosiewicz
  161. Jan Riemer
  162. Tadeusz Henryk Rolski
  163. Arnold Jan Rosochowicz
  164. Stanisław Franciszek Roszczyk
  165. Ferdynand Kazimierz Henryk Roth
  166. Leopold Rudke
  167. Jan Rychcik
  168. Antoni Ryniewicz
  169. Jan Rzymski
  170. Juliusz Feliks Schneider
  171. Mieczysław Franciszek Ksawery Seydlitz
  172. Stanisław Sinkowski
  173. Stanisław Skalski
  174. Kazimierz Sławiński
  175. Zbigniew Stanisław Sobolewski
  176. Ludwik Sojka
  177. Franciszek Sołtysiak
  178. Bolesław Feliks Stachoń
  179. Karol Stamirowski
  180. Mieczysław Alfons Starzyński
  181. Otton Andrzej Steinborn
  182. Jan Stonawski
  183. Leon Kazimierz Strehl
  184. Marceli Teofil Strogulski
  185. Jan Wojciech Strzyżewski
  186. Emil Henryk Stanisław Kostka Swinarski
  187. Kazimierz Sylwestrowicz
  188. Albert Szaad
  189. Roman Szczerbowski
  190. Jan Szczurek-Cergowski (Jan Szczurek)
  191. Maria Szpręglewska (Wielhorska-Szplęglewska)
  192. Artur Zygfryd Szulc
  193. Jan Szwemin
  194. Jan Śliżewski
  195. Tomasz Targowski
  196. Kazimierz Tarnowski
  197. Henryk Tetzlaff
  198. Kazimierz Tomaszewski
  199. Eugeniusz Aleksander Turyna
  200. Szczepan Wacek
  201. Zbgniew Jerzy Wahl
  202. Jan Michał Wieczorek
  203. Jan Wiencek
  204. Czesław Wincz
  205. Stefan Wojciechowski
  206. Zygmunt Władysław Wojdak
  207. Romuald Wolikowski
  208. Jan Tadeusz Wolszlegier
  209. Wacław Wrembel
  210. Bogdan Edmund Wrzyszczyński
  211. Józef Zagórski
  212. Jan Paweł Marian Zakrzewski herbu Wyskota (Wyssogota)
  213. Karol Michał Zawiślewski
  214. Stefan Jan Franciszek Zborzil
  215. Michał Zenon Zdrójkowski
  216. Teofil Zegarski
  217. Alfons Alfred Zgrzebniok
  218. Stanisław Zmyślony
  219. Franciszek Żur
  220. Marian Franciszek Żurawski

Instytut Bałtycki w Toruniu 1927-1937 i jego wydawnictwa

belkaniebieska2

insbal1

Gdy w 1920 roku Pomorze wróciło do Polski na mocy postanowień traktatu wersalskiego, największym miastem województwa pomorskiego był Toruń.

Gdańsk znajdował się poza granicami II Rzeczypospolitej i stanowił niezależne Wolne Miasto Gdańsk.

Dynamiczny rozwój portu w Gdyni i prześcignięcie konkurencyjnego portu w Gdańsku przypadły dopiero na lata trzydzieste XX wieku.

 

 

Z tej racji stolicą województwa pomorskiego w okresie międzywojennym został Toruń (Bydgoszcz do 1938 roku należała do województwa wielkopolskiego).

Z tego też powodu w centrum uwagi władz toruńskich znalazły się sprawy polityki morskiej i umocnienia związku Polski z Bałtykiem.

 

insbal4

Województwo pomorskie 1920 rok

Jednym z pól polityki bałtyckiej stała się działalność naukowa i badawcza.

Służyć temu miał Instytut Bałtycki, którego siedziba mieściła się przy ul. Żeglarskiej 1.

Zebranie założycielskie miało miejsce już 31 sierpnia 1925 roku.

Jednak faktyczne rozpoczęcie działalności Instytutu Bałtyckiego miało miejsce w styczniu 1927 roku.

Statut Instytutu Bałtyckiego określał jego zadania:

Nazwa, cel i siedziba Towarzystwa

§ 1. Towarzystwo rządzące się niniejszym Statutem  nazywa się „Instytut Bałtycki”

§ 2. „Instytut Bałtycki” ma za cel badanie stosunków gospodarczych, politycznych, narodowościowych itp. wybrzeża bałtyckiego pod kątem widzenia związanych z niemi interesów polskich.  Środkami działania Towarzystwa są:

  1. Gromadzenie i utrzymywanie w ewidencji materjałów naukowych, odnoszących się do wybrzeża bałtyckiego
  2. Wydawanie z tego zakresu dzieł i rozpraw naukowych oraz książek o użyteczności powszechnej, służących celowi obrony interesów polskich, związanych z Bałtykiem
  3.  Informowanie o wynikach badań czynników rządowych, jak i organizacyj gospodarczych i obywateli polskich, trudniących się handlem i przemysłem w krajach bałtyckich
  4. Utrzymywanie pracowni, bibljotek i zbiorów popierających działalność naukową w zakresie spraw obchodzących Polskę nad Bałtykiem
  5. Urządzanie zebrań dyskusyjnych

§ 3. „Instytut Bałtycki” wyłącza z zakresu swej działalności przedmioty odnoszące się do polityki partyjnej i religji

§ 4. Siedzibą „Instytutu Bałtyckiego” jest Toruń. Instytut ustanawia jednak tam wszędzie swoje ekspozytury, gdzie uzna to za potrzebne.

Największe zasługi dla rozwoju instytutu miał Józef Borowik – jego dyrektor w latach 1927-1950.

Józef Borowik (1891-1969) urodził się w Kownie, studiował w Petersburgu, po odzyskaniu niepodległości zajmował się zagadnieniami rybołówstwa.

Pozyskał on do współpracy z instytutem ponad setkę uczonych ze wszystkich ośrodków uniwersyteckich.

W 1937 roku przeniesiono siedzibę Instytutu Bałtyckiego z Torunia do Gdyni.

insbal5

Pierwszy druk Instytutu Bałtyckiego

O rozmachu Instytutu Bałtyckiego może świadczyć jego imponująca działalność wydawnicza.

Wydany w 1938 roku katalog wydawnictw instytutu wymienia blisko 500 tytułów.

belkaniebieska2

Sygnet Wydawnictwa Instytutu Bałtyckiego

Wydawnictwa Instytutu Bałtyckiego były ozdobione bardzo pięknym sygnetem, przedstawiającym latarnię morską wśród spienionych fal, z biblijną dewizą „In mari via tua”.

Jak wspomina małżonka Józefa Borowika zainspirował go rysunek, jakim ozdobione były talerze w jednej z gospód w niewielkiej osadzie rybackiej na południu Francji, którą odwiedził w 1929 roku.

Znaczek przerysował na serwetce i od następnego 1930 roku, udoskonalony przez grafika rysunek, zaczął zdobić publikacje wydawane przez Instytut Bałtycki.

belkaniebieska2

Najważniejszą serią wydawniczą instytutu był „Pamiętnik Instytutu Bałtyckiego”.

„Pamiętnik Instytutu Bałtyckiego” obejmował kilka serii:
– Balticum
– Dominium Maris
– Wieś pomorska
– Zjazdy pomorzoznawcze
– Sprawozdania

Poza tym Instytut Bałtycki wydawał:
– poszczególne rozprawy z „Pamiętników Instytutu Bałtyckiego” jako osobne broszury,
– popularnonaukowe książki w serii „Biblioteczka Bałtycka”,
– czasopismo naukowe „Baltic Countries” w języku angielskim
– „Komunikaty Instytutu Bałtyckiego”
– czasopismo „Jantar” (od 1937 roku)

belkaniebieska2

Pamiętnik Instytutu Bałtyckiego – seria Balticum – zeszyt 1
Polskie Pomorze, Tom I, Ziemia i ludzie
Sygnatura SIRr II/7-t.1

Juljusz Mikołajski – Morfologja
Juljusz Mikołajski – Hydrografja
Juljusz Mikołajski – Klimat
Adam Wodziczko – Szata Roślinna
Adam Wodziczko – Zabytki przyrody na Pomorzu
Mieczysław Orłowicz – Pomorze jako teren turystyczny
Józef Kostrzewski – Kultura przedhistoryczna
Kazimierz Stołyhwo – Zróżnicowanie rasowe Kaszubów
Adam Fischer – Zarys etnograficzny
Mikołaj Rudnicki – Charakterystyka językowa
Mikołaj Rudnicki – Nazwy geograficzne
Józef Wąsowicz – Przegląd stosunków narodowościowych

Pamiętnik Instytutu Bałtyckiego – seria Balticum – zeszyt 2
Polskie Pomorze, Tom II, Przeszłość i kultura
Sygnatura SIRr II/7-t.2

Bożena Stelmachowska – Z przeszłości słowian północno-zachodnich
Kazimierz Tymieniecki – Rola Pomorza we wczesnych dziejach Polski
Władysław Konopczyński – Historja polityczna Pomorza od pokoju toruńskiego
Florjan Znaniecki – Siły społeczne w walce o pomorze
Zygmunt Mocarski – Kultura umysłowa na Pomorzu
Zygmunt Mocarski – Bibljografia Kultury Umysłowej na Pomorzu
Tadeusz Glemma – Dzieje diecezji chełmińskiej

Pamiętnik Instytutu Bałtyckiego – seria Balticum – zeszyt 3
Przeciw propagandzie korytarzowej
Sygnatura SIRr II/7-t.3

Henryk Strasburger – Nauka polityka, prasa
Józef Kostrzewski – Pradzieje Pomorza o kontrowersje polsko niemieckie
Adam Fischer – Związek etnograficzny Pomorza z Polską
Mikołaj Rudnicki – Argumenty etniczno-językowe w sporach o Pomorze
Kazimierz Smogorzewski – Propaganda „korytarzowa” zagranicą
Emil Ruecker – Stan prasy w Prusach wschodnich i na Pomorzu
Emil Ruecker, Teodor Marski – Instytuty naukowe w Niemczech na służbie propagandy
Tadeusz Bierowski – Potrzeba stałej służby informacyjno-prasowej o Pomorzu

Pamiętnik Instytutu Bałtyckiego – seria Balticum – zeszyt 4
Bolesław Makowski – Sztuka na pomorzu. Jej dzieje i zabytki
Sygnatura SIRr II/7-t.4

Pamiętnik Instytutu Bałtyckiego – seria Balticum – zeszyt 5
Wacław Sobieski – Der Kampf um die Ostsee
Sygnatura SIRr II/7-t.5

Pamiętnik Instytutu Bałtyckiego – seria Balticum – zeszyt 6
Władysław Łęga – Ziemia malborska
Sygnatura MAG 46175

Pamiętnik Instytutu Bałtyckiego – seria Balticum – zeszyt 7
Bożena Stelmachowska – Rok obrzędowy na Pomorzu
Sygnatura SIRr II/7-t.7

Pamiętnik Instytutu Bałtyckiego – seria Balticum – zeszyt 8
Friedrich Lorentz, AdamFischer, Tadeusz Lehr-Spławinski – Kaszubi. Kultura ludowa i język
Sygnatura SIRr II/7-t.8

Pamiętnik Instytutu Bałtyckiego – seria Balticum – zeszyt 9
Łucjan Kamieński – Pieśni ludu pomorskiego. I. Pieśni z Kaszub południowych
Sygnatura SIRr II/7-t.9

Pamiętnik Instytutu Bałtyckiego – seria Balticum – zeszyt 14
Polska a Inflanty
Sygnatura SIRr II/7-t.14

Edward Kuntze – Organizacja Inflant w czasach polskich
Kazimierz Tyszkowski – Polska polityka kościelna w Inflantach (1581-1621)
Leon Koczy – Gdańsk i Ryga
Marian Małowist – Ryga i Gdańsk. Od wybuchu wojny trzynastoletniej do końca XVI stulecia

belkaniebieska2

Pamiętnik Instytutu Bałtyckiego – seria Dominium Maris – zeszyt 1
Wojciech Stopczyk – Handel Międzynarodowy na Bałtyku
Sygnatura SIRr II/8z.1

Pamiętnik Instytutu Bałtyckiego – seria Dominium Maris – zeszyt 2
Obrona Pomorza
Sygnatura SIRr II/8z.2

Eugenjusz Kwiatkowski – Powrót Polski nad Bałtyk
Teodozy Nosowicz – Problem polskiego portu morskiego
Czesław Klarner – Rola inicjatywy prywatnej w rozbudowie Gdyni
Feliks Hilchen – Źródła rozwoju portów polskich
Alfred Siebeneichen – Konkurencja portów bałtyckich
Marjan Turski – Handel zamorski, jego istota i znaczenie dla Polski
Stanisław Wartalski – Niezbędne warunki rozwoju handlu w Gdyni
Henryk Bagiński – Gospodarcze podstawy polskiego handlu zamorskiego
Juljan Rummel – Polska flota handlowa
Michał Siedlecki – Niewyzyskane walory morza
Kazimierz Esden-Tempski – Ekspansja morska a obrona rolnictwa na Pomorzu
Stanisław Celichowski – O doraźny program gospodarczy Pomorza

Pamiętnik Instytutu Bałtyckiego – seria Dominium Maris – zeszyt 3
Alfred Siebeneichen, Henryk Strasburger – Spór o Gdynię
Sygnatura SIRr II/8z.3

Pamiętnik Instytutu Bałtyckiego – seria Dominium Maris – zeszyt 4
Kazimierz Świątecki – Rozwój portu gdańskiego
Sygnatura SIRr II/8z.4

Pamiętnik Instytutu Bałtyckiego – seria Dominium Maris – zeszyt 5
Wincenty Juljusz Piasecki – Tranzyt niemiecki przez Polskę
Sygnatura SIRr II/8z.5

Pamiętnik Instytutu Bałtyckiego – seria Dominium Maris – zeszyt 6
Światopogląd morski
Sygnatura SIRr II/8z.6

Franciszek Bujak – Kultury morskie i lądowe
Józef Widajewicz – Słowianie zachodni na Bałtyku
Kazimierz Tymieniecki – Dziejowy stosunek Polaków do morza
Władysław Konopczyński – Kwestja bałtycka jako zagadnienie międzynarodowe w czasach nowożytnych
Zygmunt Wojciechowski – Rozwój terytorialny Prus w stosunku do ziem macierzystych Polski
Bożena Stelmachowska – Stosunek Kaszub do Polski
Kazimierz Stołyhwo – Zagadnienie rasy nordycznej w nauce i polityce
Roman Dyboski – Żywioł morski w twórczości Józefa Conrada
Witold Kamieniecki – Polska nad Bałtykiem
Czesław Klarner – Śląsk i Pomorze jako symbole naszej niezależności
Wacław Olszewicz – Węgiel i morze
Bogdan Zaborski – Zarys morfologji północnych Kaszub
Jan Nowak – Geologiczna przeszłość Bałtyku

Pamiętnik Instytutu Bałtyckiego – seria Dominium Maris – zeszyt 8
Andrzej Jałowiecki – Konkurencja węglowa polsko-brytyjska na rynkach skandynawskich
Sygnatura SIRr II/8z.8

Pamiętnik Instytutu Bałtyckiego – seria Dominium Maris – zeszyt 9
Feliks Hilchen – Transport morski a międzynarodowe porozumienie w żegludze
Sygnatura SIRr II/8z.9

Pamiętnik Instytutu Bałtyckiego – seria Dominium Maris – zeszyt 10
Bolesław Leitgeber – Port Kopenhaski
Sygnatura SIRr II/8z.10

belkaniebieska2

Pamiętnik Instytutu Bałtyckiego – seria Wieś pomorska – zeszyt 1
Zdzisław Lutkiewicz – Osady Holenderskie na nizinie sartawicko-nowskiej
Sygnatura SIRr II/9-t.1

belkaniebieska2

Pamiętnik Instytutu Bałtyckiego – seria Zjazdy pomorzoznawcze – zeszyt 1
Problem narodowościowy na Pomorzu
II naukowy zjazd pomorzoznawczy – 3 maja 1931 – Toruń
Sygnatura SIRr II/10- t.1

Pamiętnik Instytutu Bałtyckiego – seria Zjazdy pomorzoznawcze – zeszyt 2
Stan posiadania ziemi na Pomorzu. Zagadnienia historyczne i prawne.
III naukowy zjazd pomorzoznawczy – 31 października 1932 – Poznań
Sygnatura SIRr II/10-t.2

Pamiętnik Instytutu Bałtyckiego – seria Zjazdy pomorzoznawcze – zeszyt 3
Osadnictwo polskie na Pomorzu
IV naukowy zjazd pomorzoznawczy – 1-2 listopada października 1934 – Kraków
Sygnatura SIRr II/10-t.3

Pamiętnik Instytutu Bałtyckiego – seria Zjazdy pomorzoznawcze – zeszyt 4
Osadnictwo polskie na Pomorzu. Tom II. Zagadnienia geograficzne i gospodarcze.
IV naukowy zjazd pomorzoznawczy – 1-2 listopada października 1934 – Kraków
Sygnatura SIRr II/10-t.4

belkaniebieska2

Pamiętnik Instytutu Bałtyckiego – seria Sprawozdania – zeszyt 4
Dostęp do morza. Zagadnienie pomorskie. Wspólnota Bałtycka.
IV sprawozdanie Dyrekcji Instytutu Bałtyckiego – 21-22 czerwca 1935 roku
Sygnatura SIRr XXXa/2

belkaniebieska2

Więcej informacji o Instytucie Bałtyckim zawierają następujące publikacje dostępne w Informatorium:

 

150otwartaksieganiebieskaAlojzy Tujakowski

Instytut Bałtycki w Toruniu

Rocznik Toruński, rok 1986, Tom 17

s. 73-105

Sygnatura SIRr II/18t.17

 

150otwartaksieganiebieskaJózef Borowik

Pięć lat pracy Instytutu Bałtyckiego (1927-1932)

Toruń 1932

Sygnatura SIRr XXXa/5

 

150otwartaksieganiebieskaIII Sprawozdanie dyrekcji Instytutu Bałtyckiego (za lata 1933-1934)

Toruń 1935

Sygnatura SIRr XXXa/1

 

 

150otwartaksieganiebieskaWanda Kwiecińska

Działalność wydawnicza Instytutu Bałtyckiego w latach 1929-1935

Toruń 1936

Sygnatura SIRr XXXa/3

 

150otwartaksieganiebieskaKompletny katalog wydawnictw Instytutu Bałtyckiego

Gdynia 1938

Sygnatura XXXa/4

 

 

150otwartaksieganiebieskaMaria Boduszyńska-Borowikowa

Życie jak płomień
O życiu i pracach Józefa Borowika

Gdańsk 1972

Sygnatura MAG 258409

 

150otwartaksieganiebieska

Zygmunt Brocki

Jak powstała makksyma „In mari vita tua”

Rocznik Gdański

1968, tom 38, z. 1, s. 229-232

Sygnatura Mag 03679-38

belkaniebieska2

Tygodnik Toruński 1924-1939

belkaniebieska2

tygtor1

 

Tygodnik Toruński był wydawany przez Magistrat miasta Torunia.

W latach 1924 – 1939 wielokrotnie zmieniał swa nazwę.

Całość dostępna jest w Informatorium.

Sygnatura SIRr II/6

 

belkaniebieska2

1924 – 1927

Tygodnik Toruński : organ urzędowy Magistratu miasta Torunia i Wydziału Powiatowego powiatu Toruńskiego.

1927 – 1929

Orędownik Toruński : organ urzędowy Magistratu miasta Torunia

1929 – 1933

Ogłoszenia Magistratu Miasta Torunia

1933 – 1933

Ogłoszenia Zarządu Miasta Torunia

1934 – 1939

Ogłoszenia Zarządu Miejskiego w Toruniu

belkaniebieska2

tygtor2

Źródło: Kujawsko Pomorska Biblioteka Cyfrowa

 

Pierwszy numer „Tygodnika Toruńskiego” ukazał się 5 stycznia 1924 roku.

Zarząd miasta Torunia, tak jak i wiele innych miast w okresie międzywojennym, rozpoczął wydawanie własnego organu urzędowego.

Publikowane w nim były wszystkie przepisy i rozporządzenia miejskie.

Czytelnicy „Tygodnika Toruńskiego” mogli zapoznać się z informacjami na temat składu osobowego Magistratu, Rady Miejskiej i Urzędu Miejskiego.

 

 

 

Publikowano protokoły z posiedzeń Magistratu, Rady Miejskiej, komisji miejskich, komunikaty Izby Przemysłowo-Handlowej w Toruniu, wiadomości z Kuratorjum Okręgu Szkolnego Pomorskiego, Państwowego Urzędu Pośrednictwa Pracy, informacje z Urzędu Stanu Cywilnego w Toruniu, ogłoszenia urzędowe Wydziału Powiatowego powiatu toruńskiego, komunikaty Urzędu Skarbowego Podatków i Opłat Skarbowych w Toruniu.

Ukazywały się również reklamy i nekrologi.

Podawano również aktualne informacje z życia miasta.

Przykładem może być wiadomość o otwarciu Ksiąznicy Miejskiej :

Z Książnicy miejskiej im. Kopernika w Toruniu

Dnia 10. grudnia ub. r. odbyła się w Toruniu uroczystość poświęcenia i otwarcia dla czytelników „Książnicy miejskiej im. Kopernika”. Książnica została utworzona w r. ub. z okazji 450 rocznicy urodzin Mikołaja Kopernika z połączenia Biblioteki Gimnazjalnej w r. 1594 powstałej, Biblioteki Miejskiej, dawniej Radzieckiej, z księgozbiorami Tow. Naukowego w Toruniu i Tow. Coppernicus-Verein für Wissenschaft und Kunst. Zbiory „Książnicy” zwierają około 100.000 tomów, są największą biblioteką publiczną naukową Województwa Pomorskiego i wyróżniają się doborem najkompletniejszym w państwie polskiem dzieł z zakresu historji Pomorza i Torunia.

„Książnica miejska im. Kopernika” jest otwarta codziennie z wyjątkiem niedziel i świat od godz. 9.30 do 12 rano i od 4 do 7.30 wieczorem.

(Tygodnik Toruński, 1924, nr 1, s. 4-5)

belkaniebieska2

Osobliwością tygodnika był dział nieurzędowy.

Były w nim zamieszczane rozmaite artykuły, rozprawki i szkice poświęcone przeszłości Torunia.

150otwartaksieganiebieska1924, nr 2-3-4-5-6-7-8-9
Helena Steinbornowa – Garść wspomnień z dni wkroczenia wojsk polskich do Torunia w roku 1920

 

150otwartaksieganiebieska1924, nr 2-3-4-5 -6-7-8-9-10-11-12-13
Reasumcya Ordinaciey szlachetnego magistratu miasta Thorunia o szatach, ślubach, weselach, chrzcinach, y pogrzebach. Rewidowana y ogłoszona dnia d. (1) Lipca P.M. DCCXXII – Z edycji toruńskiej oficyny Jana Nicolai wydał Zygmunt Mocarski

 

150otwartaksieganiebieska1924, nr 8
Witold Zechenter – Ratusz (z cyklu sonetów: Toruń)

 

150otwartaksieganiebieska1924, nr 9
Witold Zechenter – Świety Jan (z cyklu sonetów: Toruń)

 

150otwartaksieganiebieska1924, nr 10-11-12, 14
J. Stadniczeńko – Przedstawienie „Króla Lira” w Toruniu w pierwszej połowie XVIII wieku

 

150otwartaksieganiebieska1924, nr 13
Witold Zechenter – Świety Jakób (z cyklu sonetów: Toruń)

 

150otwartaksieganiebieska1924, nr 14
Ks. Alfons Mańkowski – Marjan Jaroczyński

 

150otwartaksieganiebieska1924, nr 15
Ks. Alfons Mańkowski – „Wszechbrat Bracki”. Notatka Bibliograficzna

 

150otwartaksieganiebieska1924, nr 16
W.J. – Notatki obyczajowe

 

150otwartaksieganiebieska1924, nr 17
Ks. Władysław Łęga – urna przedhistoryczna z rysunkami

 

150otwartaksieganiebieska1924, nr 18
Witold Zechenter – Grający Flisak w dziedzińcu ratuszowym (z cyklu sonetów: Toruń)

 

150otwartaksieganiebieska1924, nr 18
Karol Izdebski – Wodotrysk Flisaka (wiersz)

 

150otwartaksieganiebieska1924, nr 18-19, 23-24-25, 28
Zygmunt Mocarski – Kalendarze toruńskie

 

150otwartaksieganiebieska1924, nr 19
Śp. Dr. Wojciech Krajewski (wspomnienia pośmiertne)

 

150otwartaksieganiebieska1924, nr 20-21-22
X. Alfons Mańkowski – Ignacy Danielewski (1829-1907). Szkic biograficzno-literacki

 

150otwartaksieganiebieska1924, nr 26
Stanisław Dąbrowski – Portret toruński Strobla

 

150otwartaksieganiebieska1924, nr 27
Zygmunt Mocarski – Młodzieńczy wiersz Fryderyka Skarbka

 

150otwartaksieganiebieska1924, nr 29
X. Alfons Mańkowski – Antoni Grabowski (1857-1921)

 

150otwartaksieganiebieska1924, nr 30, 33, 35-36-37-38-39
J. Stadniczeńko – Pamiętnik naszego teatru

 

150otwartaksieganiebieska1924, nr 31-32
X. Alfons Mańkowski – Gazeta Toruńska (1867-1921)

 

150otwartaksieganiebieska1924, nr 34, 40-41
Zygmunt Mocarski – Z okolicznościowej poezji toruńskiej

 

150otwartaksieganiebieska1924, nr 40-41
Franciszek Sołtysiak, Antoni Antczak – W obronie granic Pomorza

 

150otwartaksieganiebieska1924, nr 41
Józef Wybicki – Odezwa w sprawie sprowadzenia zwłok ś.p. Henryka Sienkiewicza do kraju

 

150otwartaksieganiebieska1924, nr 42-43-44-45-46-47-48-49
Stanisław Tync – Sekretarz toruński Jan Sachs – patrjota polski

 

150otwartaksieganiebieska1924, nr 49
T. Lipczyński – Odpis protokołu pierwszego posiedzenia Tow. Gimnastycznego „Sokół” w Toruniu

 

150otwartaksieganiebieska1924, nr 50-51
1925, nr 1-2-3
Fryderyk Skarbek – Karnawał w Toruniu

 

150otwartaksieganiebieska1924, nr 52
Stanisław Dąbrowski, Wystawa pomorskiego przemysłu ludowego w Toruniu

 

150otwartaksieganiebieska1925, nr 4-5
Kazimierz Sochaniewicz – Rewindykowana księga ławnicza miasta Torunia

 

150otwartaksieganiebieska1925, nr 4
W piątą rocznicę wkroczenia wojsk polskich do Torunia

 

150otwartaksieganiebieska1925, nr 6-7-8-9
Stanisław Tync – Echa działalności Stanisława Konarskiego w Toruniu

 

150otwartaksieganiebieska1925, nr 8
Antoni Lange 0 Mikołaj Kopernik [wiersz]

 

150otwartaksieganiebieska1925, nr 10-11
Zygmunt Mocarski – Druki toruńskie XVI wieku

 

150otwartaksieganiebieska1925, nr 12-13
Marjan Sydow – Pięćsetlecie Dybowa

 

150otwartaksieganiebieska1925, nr 14-15-16-17
Natalis Sulerzycki – Pobyt w szkołach toruńskich od roku 1810 do 19

 

150otwartaksieganiebieska1925, nr 14
Ks. Biskup Klunder w Toruniu

 

150otwartaksieganiebieska1925, nr 18-19-20-21-22-23-24-25-26-27-28-29-30
Stanisław Tync – Toruński „Ojciec zadżumionych” (obrazek z przeszłości)

 

150otwartaksieganiebieska1925, nr 18
Prof. Łęgowski – Historja Torunia

 

150otwartaksieganiebieska1925, nr 18
Handel i przemysł w Toruniu ongiś i dziś

 

150otwartaksieganiebieska1925, nr 22
Poświęcenie pomnika wojewody Łaszewskiego

 

150otwartaksieganiebieska1925, nr 27
Z pobytu parlamentarzystów angielskich

 

150otwartaksieganiebieska1925, nr 31-32-33-34-35-36-37-38-39-40-41-42-43-44-45-46-47-48-49-50-51-52
1926, nr 1
Janusz Królikowski – Polska wystawa rolnicza i przemysłowa w Toruniu z r. 1874

 

150otwartaksieganiebieska1925, nr 31
Z pobytu min. Raczkiewicza

 

150otwartaksieganiebieska1925, nr 34-35
Pierwsze manewry Wojska Polskiego

 

150otwartaksieganiebieska1925, nr 44
Parlamentarzyści francuscy w Toruniu

 

150otwartaksieganiebieska1925, nr 51-52
Jubileusz Towarzystwa Naukowego w Toruniu 1875-1925

 

150otwartaksieganiebieska1926, nr 1
Przemówienie prezesa Tow. Naukowego ks. Alfonsa Mańkowskiego, wygłoszone na uroczystej akademji w dniu 17. grudnia br. [1925]

 

150otwartaksieganiebieska1926, nr 2-3-4-5-6, 8-9, 11, 13, 15-16-17, 19
1927, nr 13
Historja Bractwa Strzeleckiego w Toruniu – przetłumaczył i uzupełnił Tadeusz Janowski

 

150otwartaksieganiebieska1926, nr 8
Prezydent Rzeczypospolitej w Toruniu

 

150otwartaksieganiebieska1926, nr 10
Ś.p. Józefat Jankowski

 

150otwartaksieganiebieska1926, nr 11
Hołd zwłokom śp. Arcybiskupa Cieplaka

 

150otwartaksieganiebieska1926, nr 11
Pogrzeb wiceprezydenta miasta Torunia śp. Józefata Jankowskiego

 

150otwartaksieganiebieska1926, nr 22
Hejnał Toruński

 

150otwartaksieganiebieska1926, nr 24-25-26, 28-29-30-31
Józef Ruchniewicz – Toruń w życiu Chopina

 

150otwartaksieganiebieska1926, nr 27
Profesor dr. Ignacy Mościcki prezydent Rzeczpospolitej Polskiej

 

150otwartaksieganiebieska1926, nr 34-35-36-37
Bolesław Rediger – Jan Matejko w Toruniu

 

150otwartaksieganiebieska1926, nr 38-39
Tadeusz Mikulski – „Gazeta Toruńska” i Henryk Rzewuski (w 60 rocznicę zgonu)

 

150otwartaksieganiebieska1926, nr 40-41-42-43
Stanisław Dąbrowski – Dawne kołatki toruńskie

 

150otwartaksieganiebieska1926, nr 46
(rn) – „Tygodnik Toruński” (Z ruchu regjonalistycznego) – wyciąg z „Kurjera Poznańskiego z dnia 5 .11. 1926 r.

 

150otwartaksieganiebieska1927, nr 4, 6
Stanisław Dąbrowski – Jan Jakób Brauner toruński sztycharz i kartownik XVIII wieku

 

150otwartaksieganiebieska1927, nr 7
Tadeusz Mikulski – „Wiadomości Literackie” Gazety Toruńskiej w latach 1868-1869

 

150otwartaksieganiebieska1927, nr 8
Tadeusz Mikulski – Kornela Ujejskiego wiersz o Koperniku

 

belkaniebieska2

26 marca 1927 roku ukazał się ostatni numer „Tygodnika Toruńskiego”

Zastąpił go „Orędownik Toruński. Organ urzędowy Magistratu miasta Torunia”

Zmiana nazwy oznaczała znikniecie z jego łamów części nieurzędowej.

 

oredownik-torunski2

Źródło: Kujawsko-Pomorska Biblioteka Cyfrowa

„Orędownik Toruński. Organ urzędowy Magistratu miasta Torunia”

1/9 kwietnia 1927

6 lipca 1929

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ogloszenia-magistratu-miasta-torunia3

Źródło: Kujawsko-Pomorska Biblioteka Cyfrowa

 

„Ogłoszenia Magistratu miasta Torunia”

13 lipca 1929

23 grudzień 1933

 

 

 

 

 

 

 

 

ogloszenia-zarzadu-miejskiego-torunia4

Źródło: Kujawsko-Pomorska Biblioteka Cyfrowa

 

„Ogłoszenia Zarządu miasta Torunia”

22 lipca 1933

23 grudnia 1933

 

 

 

 

 

 

 

 

ogloszenia-zarzadu-miejskiego-w-toruniu5

Źródło: Kujawsko-Pomorska Biblioteka Cyfrowa

 

„Ogłoszenia Zarządu Miejskiego w Toruniu”

5 stycznia 1934

24 sierpnia 1939

 

 

 

 

 

 

 

 

belkaniebieska2