Tag Archives: 1939 rok

Next Page

Kubicki Mateusz – „Kapitan ostatni opuszcza swój statek…” : życie i śmierć dr. Józefa Władysława Bednarza (1879-1939)

Kubicki Mateusz

„Kapitan ostatni opuszcza swój statek…”
Życie i śmierć dr. Józefa Władysława Bednarza (1879-1939)

Instytut Pamięci Narodowej – Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu. Oddział w Gdańsku 
Urząd Marszałkowski Województwa Kujawsko-Pomorskiego

Gdańsk 2018

Sygnatura SIRr IIIB/Bednarz Józef

Zbrodnia Pomorska dokonana przez Niemców jesienią 1939 roku pociągnęła za sobą 30 tysięcy zamordowanych Polaków.

Wśród ofiar znalazło się ponad 1000 pacjentów szpitala psychiatrycznego w Świeciu.

Niemcy w imię czystości niemieckiej krwi mordowali osoby chore psychicznie i upośledzone zarówno na terenie Rzeszy jak i na obszarach podbitych.

Miało to chronić Niemców od wprowadzania do aryjskiej puli genetycznej cech uznanych przez hitlerowców za niepożądane.

Była to akcja „T-4”.

Chorych do zabicia wskazywali niemieccy lekarze, którzy służyli nie medycynie, ale higienie rasy i eugenice.

Józef Bednarz – dyrektor Krajowego Zakładu Psychiatrycznego w Świeciu – gdy zamordowano jego pacjentów, odmówił ukrycia się i ucieczki.

Wkrótce sam stał  się ofiara kolejnej niemieckiej zbrodni w ramach „Intelligenzaktion” – czyli wymordowania przedstawicieli polskiej inteligencji.

Został wywieziony do miejscowości Grupa, rozstrzelany i pochowany w jednym z masowych dołów śmierci.

Biografia Józefa Bednarza opisuje całe jego życie od narodzin w Gruzji w 1879 roku.

Dowiemy się o jego działalności w organizacji Bojowej PPS i współpracy w przygotowywaniu zamachów bombowych na przedstawicieli caratu,

Przeczytamy o przebiegu jego kariery zawodowej aż do objęcia w 1933 roku funkcji dyrektora szpitala psychiatrycznego w Świeciu.

Obszernie opisano dramatyczne wydarzenia z jesieni 1939 roku.

Autor przybliżył niemiecką politykę eksterminacji osób chorych psychicznie, jaka rozwijała się w Rzeszy od 1933 roku.

Po wkroczeniu Niemców do Świecia dr Bednarz pozostał w szpitalu i nadal opiekował się pacjentami.

Wkrótce przybyli do placówki niemieccy lekarze, ktorzy rozpoczeli w szybkim tempie realizację założeń akcji „T-4”

Jeszcze we wrześniu przeprowadzono egzekucję chorych, których rozstrzeliwano w okolicznych lasach.

Jako ostatnie zostały zamordowane dzieci – pacjenci oddziału dziecięcego.

Doktor Józef Bednarz został zamordowany 11 listopada 1939 roku na terenie żwirowni w Grupie.

Tomasz Ceran, Izabela Mazanowska, Monika Tomkiewicz – Zbrodnia pomorska 1939

 

Tomasz Ceran, 
Izabela Mazanowska,
Monika Tomkiewicz

Zbrodnia pomorska 1939

Wydawca: Instytut Pamięci Narodowej – Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu

Warszawa 2018

Sygnatura SIRr VIb/8-73

Zbrodnia pomorska 1939 roku była pierwszym w czasie II wojny światowej aktem ludobójstwa.

Moża ją porównać do egzekucji katyńskiej i rzezi wołyńskiej.

Jesienią 1939 roku w około 400 miejscowościach na terenie Pomorza Niemcy rozstrzelali kilkadziesiąt tysięcy Polaków.

Ofiary ginęły z rąk swoich sąsiadów, bowiem z miejscowych Niemców składały się oddziały Selbstschutzu, które z wielką gorliwością mordowały Polaków.

Mord był zaplanowany wcześniej i sprawnie przeprowadzony według przygotowanych zawczasu list proskrypcyjnych.

Na listach znaleźli się przedstawiciele polskiej elity, inteligencji, księża, nauczyciele, urzędnicy, przedsiębiorcy, działacze społeczni i narodowi.

Zginęło około 30 tysięcy Polaków.

Niemcy starannie zacierali ślady zbrodni – jeszcze w 1944 roku rozkopywano masowe mogiły i palono ciała pomordowanych.

Opracowanie „Zbrodnia pomorska 1939” przedstawia na wstępie założenia „odpolszczenia” Pomorza.

Wiele miejsca poświecono organizacji Selbstschutzu, złożonego z pomorskich Niemców.

Opisano przebieg aresztowań i uwięzienia Pomorzan.

Przedstawiono organizację  masowych rozstrzeliwań i lokalizację dołów śmierci.

Opisano w końcu proces niszczenia przez Niemców śladów zbrodni.

Przedstawiono szacunkowe dane o skali ludobójstwa.

Książkę kończy lista miejsc kaźni z 1939 roku.

Przemysław Dymek – 63 Toruński Pułk Piechoty

 

Przemysław Dymek

63 Toruński Pułk Piechoty

Oficyna Wydawnicza „Ajaks”

Pruszków 2016

Sygnatura SIRr XXV/50b

Oficyna Wydawnicza „Ajaks” z Pruszkowa podjęła się bezprecedensowego przedsięwzięcia na polskim rynku księgarskim.

Od 1989 wydaje nieprzerwanie serię książek historycznych „Zarys Historii Wojennej Pułków Polskich w Kampanii Wrześniowej”.

Do tej pory ukazało się już ponad 216 tomów cyklu.

Wśród omawianych jednostek są również te stacjonujące przed wojną w Toruniu, z najsłynniejszym 63 Toruńskim Pułkiem Piechoty na czele.

Na okładce książki autorstwa Przemysława Dymka obejrzeć możemy sztandar 63. Toruńskiego Pułku Piechoty.

W zbiorach Książnicy Kopernikańskiej znajdują się również inne książki autora poświęcone wojskowości:

1. 15. Dywizja Piechoty w wojnie 1939 r. / Przemysław Dymek. – Warszawa : Taktyka i Strategia ; Pruszków : Oficyna Wydawnicza „Ajaks”, 2013.
2. 63 Toruński Pułk Piechoty / Przemysław Dymek. – Pruszków : Oficyna Wydawnicza „Ajaks”, 2016.
3. 8 Batalion Saperów / Przemysław Dymek. – Pruszków : Oficyna Wydawnicza „Ajaks”, 2016.
4. 8 Dywizjon Artylerii Przeciwlotniczej / Przemysław Dymek. – Pruszków : Oficyna Wydawnicza „Ajaks”, 2016.
5. Niepokonana Dywizja : 25. Kaliska Dywizja Piechoty w latach 1921-1939 / Przemysław Dymek. – Warszawa ; Poznań : Oficyna Wydawnicza „Ajaks” : Taktyka i Strategia, 2012.
6. Toruńska Dywizja : 4. Dywizja Piechoty w latach 1921-1939 / Przemysław Dymek. – Oświęcim : Napoleon V, 2015.

Opracowanie poświęcone 63. Toruńskiemu Pułkowi Piechoty opiera się na źródłach archiwalnych:
– z Instytutu Józefa Piłsudskiego w Nowym jorku,
– z Instytutu Polskiego i Muzeum im. gen. W. Sikorskiego w Londynie,
– z Centralnego Archiwum Wojskowego w Warszawie.

Autor wykorzystał również przedwojenne źródła drukowane, współczesne artykuły naukowe, opracowania i wspomnienia.

Monografia rozpoczyna się od przedstawienia udziału pułku w walkach o granice w latach 1919-1920.

Następnie autor opisuje funkcjonowanie pułku w okresie międzywojennym.

Najobszerniejszą częścią książki jest opis szlaku bojowego pułku w czasie Kampanii Wrześniowej.

Dowodził pułkiem wówczas ppłk Stefan Kaczmarczyk.

63. Toruński Pułk Piechoty brał udział w dwu ważnych bitwach:

– bitwa nad Osą (1-4 września)

– bitwa nad Bzurą (11-19 września)

Resztki pułku toczyły walki do 22 września w Puszczy Kampinowskiej.

Książkę wzbogacają  stare fotografie i mapa.