Tag Archives: architektura sakralna

Next Page

Kościół katedralny w Bydgoszczy

 

Kościół katedralny w Bydgoszczy

pod redakcją Aleksandra Jankowskiego i Dariusza Karczewskiego

Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego

Bydgoszcz 2018

Sygnatura SIRr XXXIV/186

Katedra św. Mikołaja i Marcina w Bydgoszczy jest główną świątynią ustanowionej w 2004 roku Diecezji Bydgoskiej.

Jej dzieje sięgają jednak pięć wieków wstecz do czasów średniowiecza.

Przez ten okres jako kościół farny przeżywała podobnie jak Bydgoszcz okresy rozkwitu i regresu.

Bogatej historii Katedry pświęcony jest zbiór wrtykółow specjalistów z wielu dziedzin, którzy reprezentują różne spojrzenia i różna aspekty badań nad przeszłością Katedry.

W książce poruszane są zagadnienia z teologii, historii sztuki, konserwatorstwa, historii duchowości, archeologii, kartografii, architektury, malarstwa.

Spis treści:

Aleksander Jankowski – Kościół katedralny w Bydgoszczy – refleksje pro témpore et pro re

Ks. bp Jan Tyrawa – Katedra jako symbol

Jacek Kowalski – Pomiędzy Pomorzem a Wielkopolską – gotycka architektura bydgoskiej katedry

Aleksander Jankowski – Bydgoska Assunta z pąsową różą – Mater pulchrae dilectionis

Michał F. Woźniak – Dwie monstrancje osiemnastowieczne w bydgoskiej katedrze

Aleksander Jankowski, Emanuel Okoń – Drewniane drzwi portalu zachodniego katedry bydgoskiej. Konstrukcja. Datowanie. Wymowa dekoracji

Tamara Zajączkowska, Aneta Trzcińska-Kałużna – Początki bydgoskiego kościoła pw. św. Marcina i Mikołaja w świetle najnowszych badań archeologicznych

Zbigniew Zyglewski – Bydgoska fara w świetle wczesnych źródeł ikonograficznych i kartograficznych

Zofia Wernerowska-Frąckiewicz – Prace remontowe i konserwatorskie kościoła pw. św. Marcina i Mikołaja w XX–XXI wieku

Magdalena Wilczek-Karczewska – Szlacheccy dobrodzieje bydgoskiej fary w dobie nowożytnej

Albert S. Kotowski – Duszpasterstwo katolików niemieckich w parafii bydgoskiej (do 1939 r.)

Marek Chamot – Działalność społeczna na terenach dzisiejszej diecezji bydgoskiej w okresie przełomu XIX i XX wieku

Lech Bilicki – Diecezja bydgoska: geneza, struktura, życie religijne

Stefan Pastuszewski – Inicjatywy nowego laikatu a parafia farna i wikariat biskupi w Bydgoszczy w latach 80. XX wieku

Piotr Birecki, Jarosław Kłaczkow – Kujawsko-pomorskie kościoły ewangelickie dawniej i dziś

 

Piotr Birecki
Jarosław Kłaczkow

Kujawsko-pomorskie kościoły ewangelickie dawniej i dziś

Wydawcy:
Machina Druku
Parafia Ewangelicko-Augsburska w Toruniu

Toruń 2018

Sygnatura SIRr XXXIV/185

Książka jest albumem zawierającym kilkaset fotografii, dokumentujących ewangelickie sakralne pomniki architektury.

Stanowi ona świadectwo materialnej spuścizny ewangelickich mieszkańców Kujaw i Pomorza.

Historia reformacji rozpoczyna się 500 lat temu w 1517 roku.

Największe miasta Pomorza wprowadziły u siebie zasady protestantyzmu, które zdominowały ich stosunki wewnętrzne.

Na obszarze Pomorza i Kujaw wyznania katolickie i ewangelickie funkcjonowały obok siebie aż do 1945 roku.

XVI wiek – czas reformacji i wiek XIX – okres zaborów – przyniosły wzrost liczby ludności protestanckiej i poprawę jej pozycji prawnej.

Po protestantach pozostały liczne budynki kościelne, a w nich ołtarze, ambony, chrzcielnice, organy, dekoracje malarskie, epitafia, płyty nagrobne, witraże, biblie, śpiewniki, naczynia liturgiczne.

Kościoły ewangelickie funkcjonowały w wielkich miastach i na małych wsiach.

Cześć świątyń ewangelickich była najpierw kościołami katolickimi, inne z ewangelickich przekształcono później na katolickie.

Prawdziwy boom budowlany nastąpił w 2. połowie XIX wieku, kiedy to na naszym obszarze powstało ponad sto nowych świątyń ewangelickich.

Po 1945 roku tylko kilka kościołów pozostało w rękach protestantów.

W albumie zaprezentowano fotografie kościołów z następujących miejscowości:

  1. Bagienica
  2. Brodnica
  3. Bryńsk
  4. Bukowiec
  5. Brzoza
  6. Bydgoszcz
  7. Chełmno
  8. Chełmża
  9. Chodecz
  10. Ciele
  11. Ciężkowo
  12. Dabrowa
  13. Dąbrowa Biskupia
  14. Dąbrowa Chełmińska
  15. Dabrowa Wielka
  16. Dębowa Łąka
  17. Gąski
  18. Gębice
  19. Gniewkowo
  20. Golub-Dobrzyń
  21. Gostkowo
  22. Górna Grupa
  23. Górsk
  24. Górzno
  25. Grabowiec
  26. Grębocin
  27. Gruczno
  28. Grudziądz
  29. Gryźliny
  30. Grzybno
  31. Iłowo
  32. Inowrocław
  33. Iwiec
  34. Izbica Kujawska
  35. Jabłonowo Pomorskie
  36. Janikowo
  37. Janowiec Wielkopolski
  38. Jarantowice
  39. Jeżewo
  40. Kamień Krajeński
  41. Kawki
  42. Kcynia
  43. Kęsowo
  44. Kokocko
  45. Kołodziejewo
  46. Konojady
  47. Koronowo
  48. Kowalewo Pomorskie
  49. Kruszyn
  50. Książki
  51. Kuligi
  52. Kwieciszewo
  53. Laskowo
  54. Lidzbark Welski
  55. Lipno
  56. Lisewo
  57. Lisnowo
  58. Lubawa
  59. Lubicz
  60. Łabiszyn
  61. Łasin
  62. Łąkorz
  63. Łochowo
  64. Makowiska
  65. Mąkowarsko
  66. Michałki
  67. Mogilno
  68. Mokre koło Grudziądza
  69. Mrocza
  70. Murzynko
  71. Nakło nad Notecią
  72. Nicwałd
  73. Nieszawa
  74. Nowa Wieś Wielka
  75. Nowe Miasto Lubawskie
  76. Osie
  77. Osiek nad Notecią
  78. Osielsko
  79. Ostromecko
  80. Ostrowite koło Golubia
  81. Otłoczyn
  82. Pędzewo
  83. Pęperzyn
  84. Piaski koło Grudziądza
  85. Płutowo
  86. Przedecz
  87. Przyłęki
  88. Radzyń Chełmiński
  89. Rojewice
  90. Rojewo
  91. Rynarzewo
  92. Ryńsk
  93. Rypin
  94. Rywałd Królewski
  95. Rzęczkowo
  96. Serock
  97. Sępólno Krajeńskie
  98. Sicienko
  99. Sitno
  100. Solec Kujawski
  101. Sośno
  102. Strzelno
  103. Sumowo
  104. Szafarnia
  105. Szubin
  106. Śliwice
  107. Świecie nad Wisłą
  108. Toruń
  109. Trzebczyk
  110. Tuchola
  111. Wałdowo Szlacheckie
  112. Warlubie
  113. Wąbrzeźno
  114. Wielkie Łunawy
  115. Wieldządz
  116. Więcbork
  117. Włocławek
  118. Włościbórz
  119. Wszedzień
  120. Wtelno
  121. Zelgno
  122. Zławieś Wielka
  123. Zrazim
  124. Żnin

Publikację dofinansowano z budżetu Województwa Kujawsko-Pomorskiego.

Aleksander Jankowski – Drewniany kościół pw. św. Mikołaja w Gąsawie

Aleksander Jankowski

Drewniany kościół pw. św. Mikołaja w Gąsawie
Pałucki genius loci odkrywany w ciesielskim kunszcie i mistrzowskim pędzlu 

Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego

Bydgoszcz 2014

Sygnatura SIRr XXXIV/182

Dr hab. Aleksander Jankowski jest profesorem Uniwersytetu Kazimierza wielkiego w Bydgoszczy i uznanym historykiem sztuki.

W zbiorach Książnicy Kopernikańskiej posiadamy m.in. jego następujące opracowania:
1 – Drewniany kościół pw. św. Mikołaja w Gąsawie : pałucki genius loci odkrywany w ciesielskim kunszcie i mistrzowskim pędzlu
2 – Kanał Bydgoski : harmonia techniki i natury
3 – Kościół p. w. św. Mikołaja w Gąsawie
4 – Pałac w Lubostroniu : Fryderyka Skórzewskiego pomnik rodowej dumy i zamiłowania sztuk plastycznych…
5 – Średniowieczne malarstwo ścienne na Śląsku u progu reformacji : ikonografia – funkcje – styl
6 – Kościół katedralny w Bydgoszczy / studia pod redakcją Aleksandra Jankowskiego i Dariusza Karczewskiego

Gąsawa na Pałukach szczyci się XVII-wiecznym kościołem drewnianym pw. św. Mikołaja, który stanowi perłę sakralnej architektury drewnianej Polski i Europy.

Świątynia zachwyca niezwykle pięknie zdobionym wnętrzem i barokowymi ołtarzami.

W 1999 roku na jej ścianach i stropie odkryto barokowe malowidła – unikatowe w skali europejskiej.

Nad kościołem króluje wizerunek Gąsawskiej Madonny – Matki Bożej Pocieszenia.

Monografia świątyni opatrzona jest licznymi kolorowymi fotografiami, dzięki którym możemy naocznie podziwiać jej zatrzymane w czasie piękno – utrwalone dzięki pracom remontowo-konserwarorskim.