Tag Archives: architektura

Next Page

Paulina Sikorska – Zespoły zabudowy i układ przestrzenny dawnych majątków ziemskich na ziemi chełmińskiej i ich wpływ na sieć osadniczą na przykładzie gminy Papowo Biskupie

 

Paulina SIkorska

Zespoły zabudowy i układ przestrzenny dawnych majątków ziemskich na ziemi chełmińskiej i ich wpływ na sieć osadniczą na przykładzie gminy Papowo Biskupie

Wydawnictwo Adam Marszałek

Toruń 2017

Sygnatura SIRr VIII/In-137

Publikacja wydana została na podstawie pracy doktorskiej pt. „Zespoły zabudowy i układ przestrzenny dawnych majątków ziemskich na ziemi chełmińskiej i ich wpływ na sieć osadniczą”, napisanej na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej.

Rozprawa prezentuje wyniki badań Pauliny Sikorskiej nad architekturą, budownictwem i rozplanowaniem przestrzennym zespołów dworsko-folwarcznych.

Autorka dokumentuje przeszłość majątków ziemskich, które były ważną składową dawnego krajobrazu ziem polskich.

Praca obejmuje ziemię chełmińską, ze szczególnym uwzględnieniem gminy Papowo Biskupie.

Autorka podjęła się zbadania dawnych majątków ziemskich, głównie ich zabudowy i struktury funkcjonalnej oraz miejsca w sieci osadniczej regionu.

Monografia składa się z siedmiu rozdziałów.

Rozdział 1 – Wprowadzenie

W rozdziale przedstawiono tematykę badawczą, literaturę przedmiotu i dotychczasowy stan badań.

Rozdział 2 – Charakterystyka historyczna osadnictwa na ziemi chełmińskiej

Autorka omówiła początki osadnictwa, strukturę administracyjną i uwarunkowania przyrodnicze badanego terenu.

Rozdział 3 – Wpływ Zakonu Krzyżackiego  (Zakonu Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie) i Kościoła katolickiego na formowanie się osadnictwa na ziemi chełmińskiej

W rozdziale przedstawiono zmiany strukturalne osadnictwa i wpływ na nie instytucji Kościoła katolickiego i administracji krzyżackiej.

Opisano też stosunki własnościowe, majątek Zakonu Krzyżackiego i Kościoła Katolickiego.

Rozdział 4 – Uwarunkowania społeczno-gospodarcze działalności majątków ziemskich na ziemi chełmińskiej od końca XVIII w. do połowy XX w.

Autorka omówiła czynniki prawno-gospodarcze i czynniki społeczne warunkujące funkcjonowanie majątków ziemskich.

Rozdział 5 – Charakterystyka zabudowy majątków ziemskich w gminie Papowo Biskupie

W rozdziale zaprezentowano rolę zespołów zabudowy dawnych majątków w strukturze osadniczej, funkcje gospodarcze i społeczne dawnych majątków ziemskich.

Omówiono położenie w sieci osadniczej oraz układ przestrzenny zespołów zabudowy dawnych majątków ziemskich.

Autorka przybliżyła historię rozwoju miejscowości oraz majątków ziemskich w gminie Papowo Biskupie.

Przedstawiono również strukturę i elementy zespołów dworsko-folwarcznych, z uwzględnieniem:
– budynków mieszkalnych właścicieli,
– parków i kompozycji zieleni,
– zabudowy gospodarczej,
– zabudowy dla pracowników folwarcznych,
– młynów wiatrowych
i innych elementów zabudowy, nawet takich jak ogrodzenia czy bramy wjazdowe.

Omówiono również wpływ zespołów dworsko-folwarcznych na zmiany w sieci osadniczej.

Rozdział 6 – Kierunki przekształceń i współczesne możliwości wykorzystania istniejącej zabudowy dawnych majątków ziemskich

W rozdziale przypomniano o przeszłości wsi na ziemi chełmińskiej w okresie międzywojennym, w okresie II wojny światowej i w okresie PRL.

Przedstawiono również zespoły zabudowy dawnych majątków ziemskich na ziemi chełmińskiej po 1989 roku.

Rozdział 7 – Podsumowanie

Książka ma cenny walor regionalny i przybliża dzieje niewielkich miejscowości z terenu gminy Papowo Biskupie:

  • Dubielno
  • Falęcin
  • Filrus
  • Folgowo
  • Jeleniec
  • Kucborek
  • Młyńsk
  • Niemczyk
  • Nowy Dwór Królewski
  • Papowo Biskupie
  • Staw
  • Storlus
  • Wrocławki
  • Zegartowice
  • Żygląd

Publikacja zawiera również bardzo wiele planów, map, wykresów, rycin i fotografii.

Juliusz Kola – Dzieje kościoła pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Kaszczorku

 

Juliusz Kola

Dzieje kościoła pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Kaszczorku

Wydawnictwo Bernardinum

Pelplin 2016

Sygnatura SIRr XXXIV/156

Kościół świętokrzyski w Kaszczorku ma wyjątkową historię.

Kaszczorek stanowi dziś dzielnicę Torunia, ale przez wieki związany był z leżącą po drugiej stronie Drwęcy Złotorią.

Autor „Dziejów kościoła pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Kaszczorku” w sposób bardzo przystępny i ciekawy przedstawił okoliczności jego powstania.

Poznajemy wielką historię niewielkiej parafii.

Już w końcu XIII wieku klasztor w Kaszczorku założyli begardzi.

Pierwsza wzmianka o kościele w Kaszczorku pochodzi z 1320 roku, kiedy to begardów zastąpili dominikanie.

Juliusz Kola wyjaśnił tajemnicze początki klasztoru i kościoła w Kaszczorku.

Wiele miejsca poświęcił architekturze świątyni, którą wymurowano z cegły już w średniowieczu.

Historycy sztuki żywo interesowali się świątynią ze względu na jej specyfikę.

W ciągu swej długiej historii kościół świętokrzyski znajdował się pod opieką zakonu dominikanów.

Dzieje Sanktuarium Krzyża Świętego rozjaśnia kronika parafii spisana w 1848 roku  przez ks. Bernarda Schellera.

Juliusz Kola szeroko opisał wyposażenie kościoła sprzed 1966 roku.

Wyjaśnił rownież historię gotyckiej rzeźby św. Mikołaja – potocznie uważanej za rzeźbę św. Wojciecha.

Osobny rozdział poświęcono tragicznemu pożarowi świątyni, jaki miał miejsce 16 listopada 1966 roku.

W książce opisano następnie proces odbudowy kościoła, który trwał do 1972 roku.

W publikacji wykorzystano bardzo wiele unikatowych zdjęć pochodzących ze zbiorów mieszkańców parafii pw. Podwyższenia Krzyża Świętego.

Wydawnictwo wyróżnia się bardzo piękną szatą graficzną i wysokim poziomem sztuki edytorskiej.

Toruński modernizm – architektura miasta 1920-1989

Toruński modernizm
Architektura miasta 1920-1989

Redakcja naukowa: Katarzyna Kluczwajd, Michał Pszczółkowski

Seria: Zabytki Toruńskie Młodszego Pokolenia

Wydawca: Toruński Oddział Stowarzyszenia Historyków Sztuki

Toruń 2016

Sygnatura SIR XXXIIIb/162

Książka zawiera referaty wygłoszone na II konferencji z cyklu „Toruńskie zabytki młodszego pokolenia”.

Konferencja „Toruński modernizm. Architektura miasta 1920-1989” odbyła się 28 listopada 2015 roku w Centrum Dialogu – Bibliotece Diecezjalnej w Toruniu.

W książce opublikowano następujące referaty:

  1. Bożena Grzegorczyk – Modernizm: próba spojrzenia z perspektywy minionego czasu
  2. Michał Pszczółkowski – Wpływy warszawskie w międzywojennej architekturze Torunia
  3. Katarzyna Uchowicz – Mobilny modernizm. Warszawa versus Toruń w twórczości Bohdana Lacherta i Józefa Szanajcy
  4. Marcin Ceglarski, Jakub Polak – Nowa Gazownia Miejska w Toruniu
  5. Cezary Lisowski – Renesans modernizmu. Wnętrze toruńskiej Kasy Chorych
  6. Michał Wiśniewski – Socmodernizm:  historia późnej nowoczesności w architekturze Polski Ludowej
  7. Emilia Ziółkowska – W poszukiwaniu nowoczesności. Architektura kampusu uniwersyteckiego i jej metamorfozy 
  8. Konstancja Górska – Polski modernizm na Rubinkowie
  9. Cezary Lisowski – Wnętrza których nie było

Należy podkreślić, że książka jest bardzo bogato ilustrowana.