Tag Archives: architektura

Previous Page · Next Page

Joanna Kucharzewska – Historia rodziny Weese – fabrykantów toruńskich pierników

 

Joanna Kucharzewska

Historia rodziny Weese
– fabrykantów toruńskich pierników –
i jej inwestycje budowlane w Toruniu

Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika

Toruń 2017

Sygnatura SIRr IIIA/118

Dr hab. Joanna Kucharzewska jest konserwatorem zabytków i historykiem sztuki zatrudnionym na Wydziale Sztuk Pięknych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.

Jest autorem znakomitej książki „Architektura i urbanistyka Torunia w latach 1871-1920”.

Rodzina Weese była najważniejszym rodem toruńskich piernikarzy w XIX i na początku XX wieku.

Joanna Kucharzewska przedstawiła nie tylko historię rodu, ale opisała również przemiany społeczno-gospodarcze i architektoniczno-urbanistyczne Torunia, jakie dokonały się w związku z dynamicznym, przemysłowym rozwojem lokalnego piernikarstwa.

Książka jest historią awansu mieszczańskiej rodziny do rzędu wielkich fabrykantów.

Towarzyszyło temu również opuszczenie przez nich ciasnego śródmieścia, przeniesienie fabryki na przemysłowe Jakubskie Przedmieście i budowa luksusowej willi – siedziby rodu na Przedmieściu Bydgoskim.

Czytelnicy mogą prześledzić 200-letnią historię rodziny Weese oraz poznać biografie jej najsłynniejszych przedstawicieli z Gustawem Traugottem Weese i Gustawem Bernhardem Weese na czele.

W połowie XVIII wieku rodzina zamieszkiwała przy ul. Królowej Jadwigi (Sadlarskiej), w 1944 roku opuszczała słynną willę przy ul. Danielewskiego (wybudowaną w 1911 roku).

Śledzimy również losy ich fabryki pierników i jej siedzib przy ul. Strumykowej i ul. Żółkiewskiego (Fritz-Reuterstrasse) (wybudowanej w 1914 roku)

W książce zamieszczono bardzo dużo ilustracji, zwłaszcza starych planów architektonicznych.

Paulina Sikorska – Zespoły zabudowy i układ przestrzenny dawnych majątków ziemskich na ziemi chełmińskiej i ich wpływ na sieć osadniczą na przykładzie gminy Papowo Biskupie

 

Paulina SIkorska

Zespoły zabudowy i układ przestrzenny dawnych majątków ziemskich na ziemi chełmińskiej i ich wpływ na sieć osadniczą na przykładzie gminy Papowo Biskupie

Wydawnictwo Adam Marszałek

Toruń 2017

Sygnatura SIRr VIII/In-137

Publikacja wydana została na podstawie pracy doktorskiej pt. „Zespoły zabudowy i układ przestrzenny dawnych majątków ziemskich na ziemi chełmińskiej i ich wpływ na sieć osadniczą”, napisanej na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej.

Rozprawa prezentuje wyniki badań Pauliny Sikorskiej nad architekturą, budownictwem i rozplanowaniem przestrzennym zespołów dworsko-folwarcznych.

Autorka dokumentuje przeszłość majątków ziemskich, które były ważną składową dawnego krajobrazu ziem polskich.

Praca obejmuje ziemię chełmińską, ze szczególnym uwzględnieniem gminy Papowo Biskupie.

Autorka podjęła się zbadania dawnych majątków ziemskich, głównie ich zabudowy i struktury funkcjonalnej oraz miejsca w sieci osadniczej regionu.

Monografia składa się z siedmiu rozdziałów.

Rozdział 1 – Wprowadzenie

W rozdziale przedstawiono tematykę badawczą, literaturę przedmiotu i dotychczasowy stan badań.

Rozdział 2 – Charakterystyka historyczna osadnictwa na ziemi chełmińskiej

Autorka omówiła początki osadnictwa, strukturę administracyjną i uwarunkowania przyrodnicze badanego terenu.

Rozdział 3 – Wpływ Zakonu Krzyżackiego  (Zakonu Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie) i Kościoła katolickiego na formowanie się osadnictwa na ziemi chełmińskiej

W rozdziale przedstawiono zmiany strukturalne osadnictwa i wpływ na nie instytucji Kościoła katolickiego i administracji krzyżackiej.

Opisano też stosunki własnościowe, majątek Zakonu Krzyżackiego i Kościoła Katolickiego.

Rozdział 4 – Uwarunkowania społeczno-gospodarcze działalności majątków ziemskich na ziemi chełmińskiej od końca XVIII w. do połowy XX w.

Autorka omówiła czynniki prawno-gospodarcze i czynniki społeczne warunkujące funkcjonowanie majątków ziemskich.

Rozdział 5 – Charakterystyka zabudowy majątków ziemskich w gminie Papowo Biskupie

W rozdziale zaprezentowano rolę zespołów zabudowy dawnych majątków w strukturze osadniczej, funkcje gospodarcze i społeczne dawnych majątków ziemskich.

Omówiono położenie w sieci osadniczej oraz układ przestrzenny zespołów zabudowy dawnych majątków ziemskich.

Autorka przybliżyła historię rozwoju miejscowości oraz majątków ziemskich w gminie Papowo Biskupie.

Przedstawiono również strukturę i elementy zespołów dworsko-folwarcznych, z uwzględnieniem:
– budynków mieszkalnych właścicieli,
– parków i kompozycji zieleni,
– zabudowy gospodarczej,
– zabudowy dla pracowników folwarcznych,
– młynów wiatrowych
i innych elementów zabudowy, nawet takich jak ogrodzenia czy bramy wjazdowe.

Omówiono również wpływ zespołów dworsko-folwarcznych na zmiany w sieci osadniczej.

Rozdział 6 – Kierunki przekształceń i współczesne możliwości wykorzystania istniejącej zabudowy dawnych majątków ziemskich

W rozdziale przypomniano o przeszłości wsi na ziemi chełmińskiej w okresie międzywojennym, w okresie II wojny światowej i w okresie PRL.

Przedstawiono również zespoły zabudowy dawnych majątków ziemskich na ziemi chełmińskiej po 1989 roku.

Rozdział 7 – Podsumowanie

Książka ma cenny walor regionalny i przybliża dzieje niewielkich miejscowości z terenu gminy Papowo Biskupie:

  • Dubielno
  • Falęcin
  • Filrus
  • Folgowo
  • Jeleniec
  • Kucborek
  • Młyńsk
  • Niemczyk
  • Nowy Dwór Królewski
  • Papowo Biskupie
  • Staw
  • Storlus
  • Wrocławki
  • Zegartowice
  • Żygląd

Publikacja zawiera również bardzo wiele planów, map, wykresów, rycin i fotografii.

Juliusz Kola – Dzieje kościoła pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Kaszczorku

 

Juliusz Kola

Dzieje kościoła pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Kaszczorku

Wydawnictwo Bernardinum

Pelplin 2016

Sygnatura SIRr XXXIV/156

Kościół świętokrzyski w Kaszczorku ma wyjątkową historię.

Kaszczorek stanowi dziś dzielnicę Torunia, ale przez wieki związany był z leżącą po drugiej stronie Drwęcy Złotorią.

Autor „Dziejów kościoła pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Kaszczorku” w sposób bardzo przystępny i ciekawy przedstawił okoliczności jego powstania.

Poznajemy wielką historię niewielkiej parafii.

Już w końcu XIII wieku klasztor w Kaszczorku założyli begardzi.

Pierwsza wzmianka o kościele w Kaszczorku pochodzi z 1320 roku, kiedy to begardów zastąpili dominikanie.

Juliusz Kola wyjaśnił tajemnicze początki klasztoru i kościoła w Kaszczorku.

Wiele miejsca poświęcił architekturze świątyni, którą wymurowano z cegły już w średniowieczu.

Historycy sztuki żywo interesowali się świątynią ze względu na jej specyfikę.

W ciągu swej długiej historii kościół świętokrzyski znajdował się pod opieką zakonu dominikanów.

Dzieje Sanktuarium Krzyża Świętego rozjaśnia kronika parafii spisana w 1848 roku  przez ks. Bernarda Schellera.

Juliusz Kola szeroko opisał wyposażenie kościoła sprzed 1966 roku.

Wyjaśnił rownież historię gotyckiej rzeźby św. Mikołaja – potocznie uważanej za rzeźbę św. Wojciecha.

Osobny rozdział poświęcono tragicznemu pożarowi świątyni, jaki miał miejsce 16 listopada 1966 roku.

W książce opisano następnie proces odbudowy kościoła, który trwał do 1972 roku.

W publikacji wykorzystano bardzo wiele unikatowych zdjęć pochodzących ze zbiorów mieszkańców parafii pw. Podwyższenia Krzyża Świętego.

Wydawnictwo wyróżnia się bardzo piękną szatą graficzną i wysokim poziomem sztuki edytorskiej.