Tag Archives: bibliofile

Next Page

Zmarł redaktor Stanisław Frankowski (1945-2019)

Stanisław Frankowski, fot. Tomasz Dorawa

 

We wtorek w nocy 15 stycznia 2019 r. zmarł red. Stanisław Frankowski (1945-2019)

 

Znakomity dziennikarz toruńskich „Nowości”, m.in. redagował kolumnę „Dzieje i ludzie”, w gazecie pracował od 1969 r., był korektorem, redaktorem działu miejskiego, technicznego, depeszowcem, ale i zastępcą sekretarza redakcji.

Od lat. 70. XX w. był członkiem Towarzystwa Miłośników Torunia, często pisał o toruńskich wydawnictwach Towarzystwa, prawie zawsze omawiał zawartość nowego tomu „Rocznika Toruńskiego”, ale i innych toruńskich pism m.in. „Folia Toruniensia”. Od 1982 r. oficjalnie przystąpił do grona komilitonów w Towarzystwie Bibliofilów im. J. Lelewela w Toruniu. Piastował tam funkcję wiceprezesa i prezesa (przez jedną kadencję l. 1990-1994).

Zaniemógł 8 stycznia, kiedy wyruszał na pogrzeb przyjaciela, także jak on dziennikarza i bibliofila, Zefiryna Jędrzyńskiego, który zmarł 3 stycznia… Ten rok zaczął się dla Nas, czytelników i miłośników ksiąg, czarną serią.

Był życzliwym i pełnym uroku czytelnikiem, zawsze energicznym krokiem nie wchodził, ale niemal wbiegał do czytelni Działu Informacyjno-Bibliograficznego. Chyba prawie codziennie w czasach Janiny Huppenthal, bardzo często kiedy pracowała jeszcze Danusia Krełowska. Rzadziej kiedy rozpoczęła się era internetowa. Chociaż On dzielił czasy pięknych druków, na erę przed i złote czasy Zygfryda Gardzielewskiego. Pierwsze nowinki (nie plotki), informacje o kulturze szeroko pojętej – były się od Niego. Czy tylko bliskość redakcji „Nowości” na Starym Mieście, czy potem przy ul. Mickiewicza, powodowała, że gościł tak często nie tylko na imprezach i wystawach w bibliotece. Nie, Pan Redaktor, później po prostu Pan Stasiu lubił bibliotekarki z Książnicy. Był szarmancki…, życzliwy wobec każdej osoby jaką spotykał w bibliotece.

Był autorem kilku wierszowanych życzeń dla biblioteki z okazji rocznic powstania Książnicy m.in. Toruńskiej Książnicy na jej 70-lecie (1993), w jednej ze strof pisał:

Siedzą tu białe kruki, co pomorskie tłocznie

Opuściły, a wszystkie badaczom pomocne.

Czule patrzą na one oczy księgoluba,

Boć grodu Kopernika jest to wielka chluba

Żegnał wierszem oficynę, w której tak często bywał i tłoczyła ona Jego druki. Jak wszyscy bibliofile był wówczas rozżalony, ale dał temu wyraz po swojemu, ostatnia ze strof Jego wiersza Żegnając Oficynę brzmi:

I mnie też jest ciężko, bom lubił te druki

Proste acz wytworne, jak to białe kruki

Czasem składaliście też i moje słowa

Niech was w szczęściu, zdrowiu dobry Bóg zachowa

Panie Redaktorze, Panie Stasiu, w sercach bibliotekarzy i wszystkich pracowników Książnicy jacy Pana znali, pozostanie Pan i Pana teksty na zawsze.

dr Katarzyna Tomkowiak

Stanisław Frankowski uhonorowany dyplomem Członka Honorowego Towarzystwa Bibliofilów im. J. Lelewela w Toruniu.

Stanisław Frankowski

Ta miłość zaczęła się od „Awanturek”

Prelekcja

17 października 2017 rok

Towarzystwo Bibliofilów
im. J. Lelewela w Toruniu

http://www.bibliofile.torun.pl

Biblioteka Uniwersytecka w Toruniu

Stanisław Frankowski uhonorowany dyplomem Członka Honorowego Towarzystwa Bibliofilów im. J. Lelewela w Toruniu.

Członkowie Towarzystwa gościli z pokazem i opowieścią o zbiorach swego długoletniego członka, a znanego torunianom głównie jako redaktora toruńskiego dziennika „Nowości”, Stanisława Frankowskiego.

W sali na ostatnim piętrze Biblioteki Uniwersyteckiej – 17 października 2017 r. – opowiedział i pokazał komilitonom z Torunia o swych „pięknodruczkach”, i tym jak rozpoczęła się Jego pasja.

To spotkanie zatytułował Ta miłość zaczęła się od „Awanturek”.

Dla mniej wtajemniczonych wypada rozszyfrować ten tytuł, który nawiązuje do pierwszego druku jaki znalazł się w posiadaniu S. Frankowskiego.

Otóż Awanturki u wiewiórki: historyjka w obrazkach to niewielka książeczka, z ilustracjami Brunona Adama Gęstwickiego. (Także przecież związanego z Toruniem, absolwenta gimnazjum im. M. Kopernika w Toruniu – rozpoznawalnego raczej jako współzałożyciela Konfraterni Artystów w Toruniu, czy współautora obrazu Powitanie wojsk polskich w dniu 18 I 1920 w Toruniu).

Warto zauważyć, iż kolorowe ilustracje dla dzieci, zostały powielone techniką offsetową.

W druczku zawarto wiersz Haliny Rygier, a został on wydany w Toruniu w 1946 r. przez Pomorski Instytut Wydawniczy, a nakład był pokaźny.

A jednak zachowało się niewiele z niego – to dziś rzadki egzemplarz, ten z aktualnej kolekcji to nie ten pierwszy, który ją rozpoczął.

Dla red. Frankowskiego, prawdziwą pasją, taką na całe życie, stał się inny kolekcjoner, jego życie i dzieło – Walenty Fiałek z Chełmna.

O tym bohaterze mógłby opowiadać godzinami – zebrani słuchacze nie protestowali, wręcz prosili o dalsze szczegóły.

Jego pokaźną kolekcję posiada Książnica Kopernikańska w Toruniu.

A toruński bibliofil spotkał się z rodziną Fiałka w Chełmnie, podobnie jak Danuta Krełowska w Toruniu – która pamięta wizytę krewnego z Niemiec w Książnicy.

A może uda się zacnego komilitona skłonić, by w jej murach o swym idolu opowiedział?

Frankowski – bibliofil z dumą prezentował swoje rarytasy m.in. druki ulotne jak reklamy, czy plany miast, zebrane pocztówki związane z Toruniem czy Ciechocinkiem.

Na szczególną uwagę zasługiwał Album Janiny i Eugeniusza Przybyłów, a nim wpisy wielu znakomitości których gościli.

Znalazły się tam wpisy m.in. Marii Dąbrowskiej, Jarosława Iwaszkiewicz czy Zofii Kossak-Szczuckiej.

W trakcie spotkania miała miejsce uroczystość wręczenia dyplomu Członka Honorowego Towarzystwa najwyższego wyróżnienia toruńskich bibliofilów.

Wizerunek okładki „Awanturek u wiewiórki” zamieściła dr hab. Wanda A. Ciszewska w swoim artykule „Estetyka druków toruńskich w latach 1945-1950” („Sztuka Edycji” 2013 nr 2 (5), s. 81−92.)

Tekst dostępny jest w internecie na stronie:
https://repozytorium.umk.pl/bitstream/handle/item/2062/SE.2013.022%2CCiszewska.pdf

Janusz Tondel – Eugeniusz Przybył – Między książką a sztuką

 

Janusz Tondel

Między książką a sztuką
Eugeniusza Przybyła
toruńskiego bibliofila i malarza
pasje i rozczarowania

Wydawnictwo Naukowe
Uniwersytetu Mikołaja Kopernika

Toruń 2014

Sygnatura SIRr IIIB/Przybył Eugeniusz

Eugeniusz Przybył (1884-1965) był jednym z najwybitniejszych torunian XX wieku.

Urodził się w Łodzi.

Studiował w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie.

W 1920 roku na stałe zamieszkał w Toruniu.

Torunianom dał się poznać jako artysta, bibliofil i działacz społeczny.

Zgromadził jeden z największych prywatnych księgozbiorów w Toruniu.

Prof. Janusz Tondel opublikował pełną i naukową biografię Eugeniusza Przybyła.

Dotarł on do wielu unikalnych dokumentów i rysunków, często znajdujących się w rękach rodziny i osób prywatnych.

Między innymi korzystał z:
„Dziennika” Eugeniusza Przybyła, który był prowadzony w latach 1939-1946,
„Pamiętnika” Janiny Przybyłowej obejmującego lata 1928-1965,
„Szkicownika z podróży do Włoch” Eugeniusz Przybyła z 1911 roku
– czterotomowego „Inwentarza” księgozbioru Eugeniusza Przybyła, który był prowadzony od 1930 roku i obejmował blisko 11 tysięcy tomów.

Monografia jest bardzo dobrze udokumentowana, podaje mnóstwo informacji faktograficznych.

Szczególną uwagę poświęcono zbiorom zgromadzonym przez Eugeniusza Przybyła, które obejmowały książki, ekslibrysy, grafikę, ceramikę, tkaniany, filatelistykę, numizmatkę a nawet kolekcję lasek.

Książka jest bardzo staranie wydania.

Wzbogaca ją mnóstwo ilustracji.

Dzięki prof. Januszowi Tondelowi Eugeniusz Przybył doczekał się niezwykle obszernej, dokładnej i wartościowej biografii, odpowiadającej jego roli w życiu artystycznym i kulturalnym naszego miasta.