Tag Archives: biblioteki

Next Page

Bibliotekarstwo – pod redakcją Anny Tokarskiej

belkaniebieska2

10082016

 

Bibliotekarstwo

Pod redakcją Anny Tokarskiej

Seria: Nauka – Dydaktyka – Praktyka

Wydawnictwo Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich

Warszawa 2013

Sygnatura SIRi IIb/115

belkaniebieska2

„Bibliotekarstwo” to najnowsza naukowa synteza przeznaczona dla studentów bibliotekoznawstwa i bibliotekarzy.

Kompendium liczy ponad 720 stron i składają się na nie teksty 34 autorów, w większości z Instytutu Bibliotekoznawstwa i Informacji Naukowej Uniwersytetu Śląskiego.

Jest to bardzo potrzebna publikacja, zważywszy na fakt szybkich zmian jakie zachodzą w bibliotekach i w ich otoczeniu.

Monografia została podzielona na sześć modułów:

Moduł I – Podstawy wiedzy o bibliotece
Moduł II – Organizacja i zarządzanie zasobami
Moduł III – Organizowanie informacji w bibliotece
Moduł IV – Organizowanie dostępu do informacji
Moduł V – Usługi biblioteczne i użytkownicy bibliotek
Moduł VI – Zarządzanie biblioteka i jej wizerunkiem

belkaniebieska2

Webinarium – Najważniejsze zmiany w ustawie o prawie autorskim obowiązujące od 20 listopada 2015 roku

belka

prawoautorskie

 

 

Barbara Szczepańska

Najważniejsze zmiany w ustawie o prawie autorskim obowiązujące od 20 listopada 2015 roku

Webinarium

belka

 

Stowarzyszenie EBIB zorganizowało w czwartek 10 grudnia 2015 roku szkolenie online poświęcone najnowszej nowelizacji prawa autorskiego.

Webinarium prowadziła znana wszystkim bibliotekarzom Barbara Szczepańska, która brała aktywny udział w konsultacjach społecznych nad projektem zmian w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych w ramach Forum Prawa Autorskiego przy Ministrze Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Webinarium trwało w godzinach 18.00 – 19.30.

Odbyło się dzięki uprzejmości Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, który udostępnił w tym celu miejsce na swojej platformie Adobe Connect.

W webinarium brało udział 75 słuchaczy.

Wszyscy mogli na chacie komunikować się z wykładowcą i zadawać jej pytania.

Prezentacja obejmowała następujące zagadnienia:

  • dozwolony użytek bibliotek
  • wynagrodzenia za użyczanie egzemplarzy utworów przez biblioteki publiczne
  • dozwolony użytek oświatowy i nowa definicja instytucji oświatowej, wykluczająca biblioteki publiczne
  • utwory osierocone
  • utwory niedostępne w handlu
  • prawo cytatu i jeden z jego celów „nauczanie”

Gratulujemy Stowarzyszeniu EBIB świetnego pomysłu i dużej frekwencji.

Na stronie internetowej Elektronicznej Biblioteki – EBIB można znaleźć kolejne propozycje webinarów.

Gorąco zachęcamy.

belka

Straty polskich bibliotek w czasie II wojny światowej

belkaniebieska2

histbibl2Polskie biblioteki nie miały szczęścia.

Już pierwsza nasza biblioteka narodowa – Biblioteka Załuskich, która była jedną z największych bibliotek europejskich XVIII wieku, została wywieziona do Rosji po upadku powstania kościuszkowskiego.

II wojna światowa przyniosła nam jeszcze większe, bo nieodwracalne straty. Niemcy rzadko grabili polskie książki, z reguły je palili, ewentualnie oddawali na przemiał jako makulaturę.


W księgozbiorze Informatorium znajduje się kilka opracowań poświęconych stratom wojennym polskich bibliotek.

belkaniebieska2

spb1Janina Przybyłowa

Książnica Miejska im. Kopernika w Toruniu wobec lawiny
Sprawozdanie o stanie księgozbioru po okupacji niemieckiej w lutym 1945

Toruń 1945

Sygnatura SIRr XXXVa/4

Janina Przybyłowa powojenna dyrektor Książnicy opisała losy naszego księgozbioru w czasie okupacji.

Zbiory Książnicy (w tym tysiące cennych starodruków) wywiezione zostały w głąb Niemiec.

spb2Tadeusz Zakrzewski

Życie i działalność kulturalna Ottona Freymutha w okupowanym Toruniu (1940-1944)

„Zapiski Historyczne”. T. LXIV r.1999 z.2.
S. [93]-118

Sygnatura SIRr  XXXVa/23

Janina Przybyłowa pisząc swe wspomnienia nie wiedziała jeszcze, że uda się nam odzyskać większość księgozbioru w 1947 roku.

Była to też zasługa Otto Freymutha (niemieckiego bibliotekarza z Estonii) – okupacyjnego dyrektora Książnicy, który sporządził dokładne spisy wywożonych zbiorów, a po wojnie wskazał Polakom miejsce ich ukrycia w Marburgu.

Z wywiezionych z Biblioteki 36 skrzyń do Torunia wróciły 32.

belkaniebieska2

sbp3aBarbara Bieńkowska, Wojciech Kowalski,
Hanna Łaskarzewska, Urszula Paszkiewicz,
Stanisław Waligórski

Straty bibliotek w czasie II wojny światowej
w granicach Polski z 1945 roku

Wstępny raport o stanie wiedzy

Cz. I. Analiza
Cz. II. Tablice
Cz. III. Bibliografia (oprac. Urszula Paszkiewicz)

Ministerstwo Kultury i Sztuki
Biuro Pełnomocnika Rządu do Spraw Polskiego Dziedzictwa Kulturalnego
za Granicą

Wydawnictwo – Reklama, Wojciech Wójcicki

Warszawa 1994

Sygnatura SIRi Ib/93

Ministerstwo Kultury kontynuuje również współcześnie działania mające na celu rewindykacje zagrabionych w czasie II wojny światowej dóbr kultury.

Wyrazem tego są miedzy innymi publikacje, jakie ukazały się w ramach serii „Straty kultury polskiej”.

Książnica Kopernikańska posiada w swych zbiorach następujące opracowania z tej serii:

1. Informator o stratach bibliotek i księgozbiorów domowych na terytoriach polskich okupowanych w latach 1939-1945 : (bez ziem wschodnich) / red. nauk. Barbara Bieńkowska ; oprac. Urszula Paszkiewicz, Janusz Szymański ; [współpr. Grażyna Dudzicka et al.] ; Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Biuro Pełnomocnika Rządu do spraw Polskiego Dziedzictwa Kulturalnego za Granicą. – Poznań : Bogucki Wydaw. Naukowe, 2000. Sygnatura

SIRi Ib/102

2. Kommando Paulsen : październik-grudzień 1939 r. / Andrzej Mężyński ; Ministerstwo Kultury i Sztuki. Biuro Pełnomocnika Rządu do Spraw Polskiego Dziedzictwa Kulturalnego za Granicą. – Warszawa : „DiG”, 1994. Sygnatura

MAG 247571

3. Malarstwo obce : straty wojenne : obrazy olejne, pastele, akwarele utracone w latach 1939-1945 w granicach Polski po 1945 bez ziem zachodnich i północnych. T. 1 / oprac. katalogu Maria Romanowska-Zadrożna, Tadeusz Zadrożny ; Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Biuro Pełnomocnika Rządu do spraw Polskiego Dziedzictwa Kulturalnego za Granicą. – Poznań : Bogucki Wydaw. Naukowe, 2000. Sygnatura

MAG 260947

4. Malarstwo polskie : straty wojenne : obrazy olejne, pastele, akwarele, utracone w latach 1939-1945 w granicach Polski po 1945 / oprac. katalogu Anna Tyczyńska, Krystyna Znojewska ; Ministerstwo Kultury i Sztuki. Biuro Pełnomocnika Rządu do spraw Polskiego Dziedzictwa Kulturalnego za Granicą. – Poznań : Bogucki Wydaw. Naukowe, 1998. Sygnatura

CZYT XXIIIc/51

MAG TN 35614

5. Malarstwo polskie : straty wojenne : obrazy olejne, pastele, akwarele utracone w latach 1939-1945 w granicach Polski po 1945 / oprac. katalogu Anna Tyczyńska, Krystyna Znojewska ; [tł. Marzenna Rączkowska] ; Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Departament do Spraw Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą. – Wznowienie. – Poznań : Bogucki Wydawnictwo Naukowe, 2007. Sygnatura

MAG 281370

6. Straty bibliotek polskich w czasie II wojny światowej / oprac. Barbara Bieńkowska ; Ministerstwo Kultury i Sztuki. Biuro Pełnomocnika Rządu do Spraw Polskiego Dziedzictwa Kulturalnego za Granicą. – Warszawa : [Wydaw. Reklama-Wojciech Wójcicki], 1994. Sygnatura

MAG  244602

MAG TN 35646

ZSPEC Podr.517

7. Straty bibliotek w czasie II wojny światowej w granicach Polski z 1945 roku : wstępny raport o stanie wiedzy. Cz. 1-2 / Barbara Bieńkowska [et al. ; współpr. Ewa Cieślak et al.] ; red. nauk.: Andrzej Mężyński ; Ministerstwo Kultury i Sztuki. Biuro Pełnomocnika Rządu do Spraw Polskiego Dziedzictwa Kulturalnego za Granicą]. – Warszawa : Wydaw. Reklama-Wojciech Wójcicki, 1994. Sygnatura

SIRi  Ib/93a

8. Straty bibliotek w czasie II wojny światowej w granicach Polski z 1945 roku : wstępny raport o stanie wiedzy. Cz. 3, Bibliografia / oprac. Urszula Paszkiewicz. – Warszawa : Wydaw. Reklama-Wojciech Wójcicki, 1994. Sygnatura

SIRi Ib/93b

9. Straty wojenne – sztuka starożytna : obiekty utracone w Polsce w latach 1939-1945. Wol. 1 / oprac. Grażyna Mizera ; Ministerstwo Kultury i Sztuki. Biuro Pełnomocnika Rządu do spraw Polskiego Dziedzictwa Kulturalnego za Granicą. – Poznań : Bogucki. Wydaw. Naukowe, 2000. Sygnatura

MAG 260946.01

10. Straty wojenne – sztuka starożytna : obiekty utracone w Polsce w latach 1939-1945. Wol. 2 / oprac. Grażyna Mizera ; Ministerstwo Kultury i Sztuki. Biuro Pełnomocnika Rządu do spraw Polskiego Dziedzictwa Kulturalnego za Granicą. – Poznań : Bogucki. Wydaw. Naukowe, 2000. Sygnatura

MAG 260946.02

11. Straty wojenne : zabytkowe dzwony utracone w latach 1939-1945 w granicach Polski po 1945 roku (z wyłączeniem ziem należących przed 1939 rokiem do Rzeszy Niemieckiej). T. 2, Woj. poznańskie. / oprac. Tomasz Łuczak ; [red. nauk. Jerzy Gołos, Agnieszka Kasprzak-Miler] ; Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Departament do spraw Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą. – Poznań : Bogucki Wydawnictwo Naukowe, 2006. Sygnatura

MAG  TN 37909

12. Straty wojenne : zabytkowe dzwony utracone w latach 1939-1945 w granicach Polski po 1945 roku. T. 3, Województwo śląskie. Cz. 1, Diecezja Katowicka wraz z częścią diecezji częstochowskiej / oprac. katalogu Przemysław Nadolski ; [red. nauk. Jerzy Gołos ; tł. na jęz. ang. Marzenna Rączkowska] ; Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Departament do Spraw Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą. – [Warszawa] ; Katowice : Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Departament do Spraw Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą, 2008. Sygnatura

MAG 284373

13. Straty wojenne : zabytkowe dzwony utracone w latach 1939-1945 w granicach Polski po 1945. T. 1, Woj. krakowskie i rzeszowskie / oprac. katalogu Jerzy Gołos, Agnieszka Kasprzak-Miler ; Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Biuro Pełnomocnika Rządu do spraw Polskiego Dziedzictwa Kulturalnego za Granicą. – Poznań : Bogucki Wydaw. Naukowe, 2000. Sygnatura

MAG 260948

MAG 284492

14. Straty wojenne numizmatyki poniesione w latach 1939-1945 w granicach Polski po 1945 r. : raport wstępny / Robert Pieńkowski ; Ministerstwo Kultury i Sztuki. Biuro Pełnomocnika Rządu do spraw Polskiego Dziedzictwa Kulturalnego za Granicą. – Poznań : Bogucki. Wydaw. Naukowe, 2000. Sygnatura

MAG 260608

15. Straty wojenne numizmatyki poniesione w latach 1939-1945 w granicach Polski po 1945 r. : raport wstępny / Robert Pieńkowski ; Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Departmanet do Spraw Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą. – Wznowienie. – Poznań : Bogucki Wydawnictwo Naukowe, 2007. Sygnatura

MAG 284503

MAG TN 37937

Opracowanie „Straty bibliotek w czasie II wojny światowej. Cz. I.” zawiera dokładną analizę strat w zakresie zbiorów, w zakresie dokumentacji i w zakresie lokali i wyposażenia bibliotek.

Straty w zbiorach zostały przedstawione szczegółowo dla rękopisów, starych druków, ikonografii, kartografii, zbiorów muzycznych.

Straty w drukach nowych zostały scharakteryzowane oddzielnie dla bibliotek szkół podstawowych i średnich, dla bibliotek powszechnych (oświatowych) i dla bibliotek naukowych.

Autorzy opracowania opierali się o materiały archiwalne i literaturę przedmiotu.

W sumie  wykorzystali dane z 7062 ankiet, odnoszących się do 6915 bibliotek z 3536 miejscowości.

Bardzo trudno jest określić zarówno stan księgozbiorów polskich w 1939 roku jak i wielkość strat w okresie II wojny światowej.

Ministerstwo Oświaty w 1947 roku podało oficjalnie wysokość strat na 14,5 mln jednostek (wobec 21 mln przed wojną).

Wszystkie szacunki nie obejmują ani utraconych Ziem Wschodnich, ani odzyskanych Ziem Zachodnich i Północnych.

Opracowanie „Straty bibliotek w czasie II wojny światowej. Cz. II” zawiera 33 tabele sumaryczne, przedstawiające szacunkowe straty poszczególnych polskich bibliotek.

Na 20,6 mln w 1939 roku straty wyniosły 12,3 mln egzemplarzy.

Na przykład zestawienie wymienia aż 34 toruńskie biblioteki.

Prawie wszystkie poniosły straty w wysokości 100 %.

  1. Biblioteka Bazyliki św. Jana Chrzciciela
  2. Biblioteka Dyrekcji Okręgowej Klei Państwowych
  3. Biblioteka Filii Gimnazjum im. M. Kopernika
  4. Biblioteka Franciszka Klimy
  5. Biblioteka Gimnazjum im. M. Kopernika
  6. Biblioteka Gimnazjum Kupieckiego
  7. Biblioteka II Państwowego Gimnazjum i Liceum Żeńskiego im. Król. Jadwigi
  8. Biblioteka III Państwowego Gimnazjum i Liceum im. S. Żeromskiego
  9. Biblioteka Izby Rzemieślniczej
  10. Biblioteka Józefa Błońskiego
  11. Biblioteka J. i F. Matawowskich
  12. Biblioteka Klasztoru OO. Redemptorystów
  13. Biblioteka Mariana Wincentego Sydowa
  14. Biblioteka Państwowego Liceum Budowlanego
  15. Biblioteka Pedagogium
  16. Biblioteka Publicznej Szkoły Powszechnej Nr 10
  17. Biblioteka Publicznej Szkoły Powszechnej Nr 13
  18. Biblioteka Publicznej Szkoły Powszechnej Nr 15
  19. Biblioteka Publicznej Szkoły Powszechnej Nr 16
  20. Biblioteka Publicznej Szkoły Powszechnej Nr 9
  21. Biblioteka Szkoły Muzycznej
  22. Biblioteka Szkoły Podchorążych Artylerii
  23. Biblioteka Szkoły Powszechnej Nr 14
  24. Biblioteka Szkoły Powszechnej Nr 4
  25. Biblioteka Towarzystw Czytelni Ludowych
  26. Biblioteka Towarzystwa Wiedzy Wojskowej
  27. Biblioteka Uczniowska Publicznej Szkoły Powszechnej Nr 1
  28. Biblioteka Uczniowska Publicznej Szkoły Powszechnej Nr 6
  29. Biblioteka Uczniowska Szkoły Powszechnej Nr 3
  30. Biblioteka Urzędu Wojewódzkiego Pomorskiego
  31. Biblioteka Wojskowego Dowództwa Okręgu Korpusu Nr VIII
  32. Powiatowa Centrala Biblioteczna
  33. Wypożyczalnia Książek Jana Wojciechowskiego
  34. Biblioteka Szkoły Powszechnej Nr 17

Opracowanie „Straty bibliotek w czasie II wojny światowej. Cz. III” zawiera opracowaną przez Urszulę Paszkiewicz bibliografię piśmiennictwa na temat strat wojennych poniesionych przez biblioteki naukowe, publiczne, szkolne, fachowe, prywatne i domowe w granicach Polski z 1945 roku.

Bibliografia rejestruje aż 908 pozycji.

Najobszerniejszy dział bibliografii stanowią opisy poświęcone stratom bibliotek według ich lokalizacji.

Opisy zostały ułożone alfabetycznie według nazw miast, dodatkowo nazwy miejscowości zostały wyspacjowane.

Opisy sporządzono z autopsji.

belkaniebieska2

sbp4Informator o stratach bibliotek i księgozbiorów domowych na terytoriach polskich okupowanych w latach 1939-1945 (bez ziem wschodnich)

Opracowali:
Urszula Paszkiewicz
Janusz Szymański

 

Ministerstwo Kultury i Sztuki
Biuro Pełnomocnika Rządu do Spraw Polskiego Dziedzictwa Kulturalnego
za Granicą

Bogucki Wydawnictwo Naukowe S.C.

Poznań 2002

Sygnatura SIRi Ib/102

Redaktorem naukowym opracowania jest Barbara Bieńkowska.

Przy jego powstaniu współpracowali Grażyna Dudzicka, Małgorzata Janocha, Stanisław Kryciński, Hanna Łaskarzewska, Elżbieta Maruszak i Jacek Puchalski.

„Informator o stratach bibliotek i księgozbiorów domowych na terytoriach polskich okupowanych w latach 1939-1945 (bez ziem wschodnich)” został opracowany 10 lat po ukazaniu się raportu „Straty bibliotek w czasie II wojny światowej w granicach Polski z 1945 roku. Wstępny raport o stanie wiedzy”.

Autorom udało się zebrać jeszcze obszerniejsze dane.

Opracowanie uwzględnia 9639 bibliotek i 28 243 księgozbiory domowe (poprzednio 6915 zbiorów).

Dla 1862 najważniejszych bibliotek opracowano indywidualne noty o stratach.

Również straty 20 bibliotek z Torunia zostały osobno opisane:

  1. Biblioteka Dyrekcji Kolei Państwowych
  2. Biblioteka Gimnazjum Żeńskiego
  3. Biblioteka Klasztoru OO. Redemptorystów
  4. Biblioteka Państwowego Liceum Budowlanego
  5. Biblioteka I Państwowego Liceum i Gimnazjum im. M. Kopernika
  6. Biblioteka II Państwowego Liceum i Gimnazjum Żeńskiego im. Król. Jadwigi
  7. Biblioteka III Państwowego Liceum i Gimnazjum im. S. Żeromskiego
  8. Biblioteka Państwowego Pedagogium
  9. Biblioteka Pomorskiego Związku Teatrów Ludowych
  10. Biblioteka Pomorskiej Izby Rolniczej
  11. Biblioteka Szkoły Podchorążych Artylerii
  12. Biblioteka Towarzystw Czytelni Ludowych
  13. Biblioteka Towarzystwa Wiedzy Wojskowej
  14. Biblioteka Urzędu Wojewódzkiego Pomorskiego
  15. Biblioteka Wojskowego Dowództwa Okręgu Korpusu Nr VIII
  16. Biblioteka Związku Zawodowego Pracowników Miejskich
  17. Okręgowa Biblioteka Pedagogiczna
  18. Powiatowa Centrala Biblioteczna
  19. Wypożyczalnia Książek Jana Wojciechowskiego
  20. Księgozbiór Marii Kaweckiej

Dane podawane w opracowaniu są tylko szacunkowe.

Mechaniczne zsumowanie dostarcza nam następujących informacji o 37 882 bibliotekach i księgozbiorach domowych:
– przedwojenny stan zbiorów znany – 22 863 941
– straty znane – 22 138 742

Pełnymi danymi dysponujemy tylko w stosunku do 9862 bibliotek:
– przedwojenny stan zbiorów – 20 205 698
– straty – 14 247 013
– straty bibliotek szkolnych – 92 %
– straty bibliotek powszechnych – 84 %
– starty bibliotek naukowych – 45 %
– straty bibliotek fachowych – 88 %
– straty innych bibliotek – 100 %
– straty księgozbiorów domowych – 95 %
– straty ogółem – 71 %

Te cyfry są porażające.

Świadczą o zaplanowanej i świadomej akcji niszczenia polskiej kultury przez Niemców w czasie II wojny światowej, akcji o powszechnym zasięgu, ogromnej skali, nieodwracalnej skuteczności i bezwzględnej determinacji.

belkaniebieska2