Tag Archives: cechy rzemieślnicze

Janusz Tandecki – Cechy rzemieślnicze w Brodnicy

 

Janusz Tandecki

Cechy rzemieślnicze w Brodnicy
Zarys dziejów na tle porównawczym

Agencja Wydawnicza „Edytor”

Brodnica – Toruń 1997

Sygnatura SIRr  VIII/Br-24 

Prof. dr hab. Janusz Tandecki jest uznanym wykładowcą Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, historykiem zajmującym się dziejami państwa krzyżackiego, historią miast, archiwistyką, dyplomatyką i edytorstwem źródeł historycznych.

Dzięki niemu nie tylko wielkie ośrodki miejskie Prus Królewskich, ale również mniejsza Brodnica doczekała się opracowania dziejów własnych cechów rzemieślniczych.

Autor opisał działalność i funkcjonowanie brodnickich korporacji rzemieślniczych od ich narodzin w średniowieczu aż po czasy współczesne.

W Archiwum Państwowym w Toruniu, zachowały się najstarsze dokumenty staropolskie na temat kilku brodnickich cechów:

  • cechu bednarzy i wębrowników
  • cechu iglarzy, ślusarzy, puszkarzy, ostrożników, nożowników, zegarmistrzów, miedzienników, windmacherów
  • cechu kuśnierzy
  • cechu piernikarzy
  • cechu sukienników
  • cechu tokarzy

Autor opisał nie tylko rzemiosło i cechy brodnickie w okresie krzyżackim oraz staropolskim.

Kolejne rozdziały dotyczą rzemiosła brodnickiego w okresie zaboru pruskiego, II Rzeczpospolitej, pod okupacja hitlerowską oraz po 1945 roku.

Z książki dowiemy się o zadaniach zawodowych realizowanych przez korporacje rzemieślnicze i o ich wewnętrznej organizacji.

Znajdziemy też wiele ciekawych informacji na temat pozazawodowych funkcji cechów oraz życia codziennego brodnickich rzemieślników.

Księga pamiątkowa Cechu Rzeźnickiego w Toruniu 1331-1931

 

Księga pamiątkowa Cechu Rzeźnickiego w Toruniu 1331-1931

Wydawca: Związek Zrzeszeń Gospodarczych

Toruń 1931

Sygnatura SIRr XVI/58

Księga jubileuszowa zawiera opracowanie Tadeusza Pietrykowskiego „Z przeszłości toruńskiego cechu rzeźnickiego” poświęcone jego 600. letnim dziejom.

Foto: Kujawsko-Pomorska Biblioteka-Cyfrowa https://kpbc.umk.pl/dlibra/publication/49434

Zgodnie z tradycją cechową cech rzeźnicki powstał w 1331 roku.

Najstarszy znany statut cechu pochodzi z 1682 roku.

Statut liczy 39 artykułów, w których ustanowiono normy, dotyczące praktyk i zwyczajów cechowych, do których bracia cechowi musieli się ściśle stosować pod groźbą sankcji karnych.

Artykuły 1-5 regulowały przebieg zebrań cechowych, które odbywały się cztery razy w roku.

Artykuły 6-9 regulowały sprawy uboju bydła i sprzedaży mięsa.

Artykuł 10 mówił o warunkach przyjęcia do cechu.

Artykuł 11 dotyczył uczni cechowych.

Artykuły 13-16 poświęcone były sprawom obyczajowym.

Artykuły 19-22 regulowały kwestie czeladników.

Artykuły 25-39 regulowały wzajemne stosunki między braćmi w sprawach zakupu bydła i sprzedaży mięsa.

Wielka rolę w życiu cechowym odgrywały wspólne biesiady i zabawy.

Do 1743 roku istniały osobne cechy rzeźników Starego I Nowego Miasta Torunia.

Życie cechu dokumentowała księga protokolarna, w której zachowały się zapiski od 1733 do 1865 roku.

W 1853 roku został przyjęty nowy statut cechu rzeźnickiego, dostosowany do prawa pruskiego.

Również w czasach zaborów prowadzono księgi protokolarne i odbywano kwartalne zebrania.

Cech posiadał swój własny sad honorowy, który dbał o dobre imię cechu.

Dopiero w 1918 roku starszym cechu został Polak – Ignacy Jasiński.

Foto: Kujawsko-Pomorska Biblioteka-Cyfrowa https://kpbc.umk.pl/dlibra/publication/49434

Maria Magdalena Gessek – Toruńskie cechy rzemieślnicze : dawny Toruń 1233-1793 : historia i rzemiosło artystyczne

Maria Magdalena Gessek

Toruńskie cechy rzemieślnicze
Dawny Toruń 1233-1793
Historia i rzemiosło artystyczne
Ekspozycja stała w Muzeum Okręgowym w Toruniu
Przewodnik dla młodzieży

Muzeum Okręgowe w Toruniu

Toruń 2016

Sygnatura SIRr XVI/101

Ratusz Staromiejski w Toruniu jest siedzibą Muzeum Okręgowego.

W sukiennicach na parterze budynku zlokalizowana jest wystawa „Dawny Toruń 1233-1793. Historia i rzemiosło artystyczne”.

Na ekspozycji zaprezentowano różnorodne wyroby wykonane przez toruńskich rzemieślników.

Można obejrzeć dzieła stolarzy, garncarzy, ceglarzy, paśników, zegarmistrzów, kowali, ślusarzy, szewców, złotników, malarzy.

Wyroby te często są wykonane z cennych materiałów, misternie wykończone, posiadają wysokie walory artystyczne.

W sumie na wystawie znalazło się około 650 oryginalnych obiektów.

Zabytkowe przedmioty były na wyposażeniu kamienic toruńskich mieszczan.

Wiele z nich stanowiło również własność organizacji cechowych.

W sumie w Toruniu działały nawet 53 organizacje cechowe, do których należało aż 713 mistrzów.

Opracowanie Marii Magdaleny Gessek w sposób przystępny przybliża rzemieślnicze cechy Torunia.

W książce można przeczytać:
– o mistrzach, czeladnikach i uczniach,
– o zebraniach członków cechu,
– o pracy w warsztacie.

Cechy pełniły również ważne funkcje religijne i wychowawcze, zajmowały się samopomocą, organizowały odpoczynek swoim członkom.

Przewodnik jest niezwykle interesujący i atrakcyjny.

Pełno w nim ciekawostek, anegdot, opowieści, osobliwości.

Książka jest bardzo bogato ilustrowana.

Pełno w niej kolorowych fotografii, starych rycin, zdjęć przedstawiających detale zbiorów muzealnych.