Tag Archives: czytelnictwo

Previous Page

Relacja z konferencji – „Licencja na czytanie”

belkaniebieska2

26042016

 

 

Licencja na czytanie

Konferencja

14 kwietnia 2016

Biblioteka Pedagogiczna w Toruniu

belkaniebieska2

Dnia 14 kwietnia 2016 r. w Bibliotece Pedagogicznej im. gen. bryg. prof. Elżbiety Zawackiej w Toruniu odbyła się Konferencja dla nauczycieli i bibliotekarzy Licencja na czytanie.

Słowo wstępne wygłosiła Elżbieta Wykrzykowska, Dyrektor Biblioteki. Przywitała przybyłych gości i zwróciła uwagę na rolę, jaką pełnią w popularyzacji czytelnictwa nauczyciele i bibliotekarze.

Pierwsza prelegentka, dr Elżbieta Kruszyńska z Instytutu Literatury Polskiej UMK, opowiedziała o powieściach dla dziewcząt w dwudziestoleciu międzywojennym. Wskazała na trzy źródła ich pochodzenia:

  • romans sentymentalny
  • romans dydaktyczny
  • powiastka dydaktyczno-moralizatorska.

Wskazała jednocześnie na charakterystyczne dla tego gatunku cechy (adresatem dziewczęta w wieku 12-16 lat; bohaterką dziewczynka w wieku dorastania; nasycenie problematyką moralną i obyczajową; język i styl jasny i prosty, brak żargonu młodzieżowego, za to wiele zdrobnień; schematyczne, obowiązkowo szczęśliwe zakończenie).

Za pierwszą polską autorkę powieści dla dziewcząt uznaje się Klementynę z Tańskich Hoffmanową, autorkę m. in. Pamiątki po dobrej matce, O moralności kobiet, Dziennika Franciszki Krasińskiej.

Referentka wyróżniła trzy nurty powieści dla dziewcząt:

  • psychologiczno-pedagogiczny
  • narodowy i obywatelsko-państwowy
  • demokratyczny.

Osobną grupę stanowiły książki zakazane dla dziewcząt, które były jednocześnie przez nie najchętniej czytane. Komisja Oceny Książek zaopiniowała w ten sposób m. in. książki Rodziewiczówny, Mniszkówny, Przybyszewskiego, Czarskiej.

Czytelnictwo w dwudziestoleciu międzywojennym kształtowało się na wysokim poziomie. Wpływ miała na to jego promocja w szkołach, licznie powstające wydawnictwa i bogate w zbiory biblioteki.

Beata Bielska z Zespołu Realizacji Badań Pryzmat przedstawiła raport z badań przeprowadzonych w szkołach ponadgimnazjalnych Torunia. Ankietą objęto klasy drugie szkół dziennych. Łącznie przebadano 334 uczniów. Omówione zostały szczegółowo wyniki badań czytelnictwa wśród uczniów z uwzględnieniem tła społecznego i socjologicznego.

Po przerwie jako pierwsza głos zabrała Elżbieta Ciesielska z Gimnazjum nr 24 w Toruniu. Zrelacjonowała przebieg konkursu Gwiazdorskie lektury. Wzięli w nim udział uczniowie klas trzecich gimnazjum. Teksty zadań konkursowych dotyczyły trenów Kochanowskiego, bajek Krasickiego, Zemsty Fredry i wybranej powieści Sienkiewicza. Następnie Katarzyna Fiałkowska z I LO w Toruniu omówiła odpowiednik tego konkursu w szkołach ponadgimnazjalnych. Uczestniczyli w nim uczniowie trzecich klas, zaś zadania poświęcone były m. in. Lalce, Panu Tadeuszowi, Ferdydurke.

Ewa Stanek z księgarni Bookinista w wystąpieniu Trendy czytelnicze wśród dzieci i młodzieży z perspektywy księgarza zaprezentowała książki, które kupowane są w Bookiniście najczęściej, przedstawiła najpopularniejsze cykle wydawnicze w poszczególnych grupach wiekowych.

Kolejny referat Czytam aby ŻYĆ Marii Jadczak, nauczycielki historii z Gimnazjum i Liceum Akademickiego w Toruniu, poświęcony został samemu zjawisku czytania. Przedstawione zostały badania psychologiczne i neurologiczne, które wykazują wpływ czytania na uruchamianie konkretnych partii mózgu. Wiedza jest synonimem władzy, dlatego wielokrotnie w dziejach rządzący tworzyli indeksy ksiąg zakazanych. Czytanie jest niezwykle istotne dla rozwoju osobistego, uruchamia wyobraźnię, pozwala żyć podwójnie i poszerza horyzonty myślowe.

Michał Żarski, polonista z I LO w Toruniu, omówił dwa prowadzone przez siebie blogi: LiteraTura oraz MichelJarre. Zamieszczane są tu recenzje książek, eseje, przemyślenia. Bardziej rozbudowany i częściej uzupełniany jest blog LiteraTura. Znajdują się tu recenzje muzyczne (głównie muzyka metalowa) oraz literackie (rzadziej beletrystyka, przede wszystkim literatura faktu).

Na koniec Anita Streich i Hanna Wrycza-Wilińska, przedstawicielki Zespołu Szkół Gastronomiczno-Hotelarskich, opowiedziały o swoich doświadczeniach z programu Erasmus, a także quizach jako metodzie promocji czytelnictwa.

belkaniebieska2

Katarzyna Wodniak – Współczesna prasa kobieca a sprawy książki

Katarzyna Wodniak

Współczesna prasa kobieca
a sprawy książki

Treści literackie w czasopismach: PRZYJACIÓŁKA, TWÓJ STYL,
CIENIE i BLASKI

Wydawnictwo Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich
http://www.sbp.pl/wydawnictwa
Warszawa 2004

Sygnatura SIRi XIII/72

 

Dr Katarzyna Wodniak jest pracownikiem naukowym Katedry Informacji Naukowej i Bibliotekoznawstwa Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy.

Czasopisma zawsze odgrywały dużą rolę w obiegu literatury.

Pojawiały się czasopisma literackie, drukowano w gazetach powieści w odcinkach.

Również prasa kobieca znaczną część swych łamów poświęcała zagadnieniom społeczno-kulturalnym, w tym literackim.

Przykładem takiego tytułu był „Bluszcz” wydawany w latach 1865-1939.

Po 1989 roku nastąpił rozkwit polskiej prasy kobiecej, pojawiły się liczne nowe tytuły, nastąpiło też zróżnicowanie typów czasopism, choćby ze względu na charakter docelowego czytelnika.

Dziś prasa kobieca dociera do masowego odbiorcy, również z informacjami o książkach, choć oczywiście nie jest to dzisiaj jej główna rolą.

Autorka polecanego opracowania opisała trzy reprezentatywne dla głównych typów prasy kobiecej tytuły w przedziale chronologicznym lat 1990-1999.

Zbadała ona jak ujmowana jest problematyka książki i czytelnictwa we współczesnej prasie kobiecej.

Jest to o tyle ważne, że obecnie prasa kobieca stanowi dla przeciętnego czytelnika jedno z bardzo ważnych źródeł informacji na temat książek.

Książka składa się z czterech rozdziałów.

Rozdział I
„Przyjaciółka”, „Twój Styl”, „Cienie i Blaski” – trzy tytuły – trzy spojrzenia na „kwestie kobiecą”

Rozdział II
Popularyzacja literatury pięknej na łamach „Przyjaciółki”

Rozdział III
Preferencje i wybory literackie „Twojego Stylu”

Rozdział IV
Przyjemności i pożytki z lektury „Cieni i Blasków”

 

Czytanie – czytelnictwo – czytelnik

Przedstawiamy kolejną nowość w księgozbiorze Informatorium.

Czytanie, czytelnictwo, czytelnik

Pod redakcją: Anna Żbikowska-Migoń,
Agnieszka Łuszpak

Acta Universitatis Wratislaviensic No 3281

Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego

Wrocław 2011

Sygnatura SIRi IIIa/28

 

Prezentowany zbiór studiów ukazał się w cyklu „Książka – Dokument – Informacja” wydawanym przez Instytut Informacji Naukowej i Bibliotekoznawstwa Uniwersytetu Wrocławskiego.

Opracowanie składa się z blisko 30 artykułów podzielonych na cztery rozdziały.

Rozdział I – Teoria i metodologia. Warsztat naukowy czytelnictwa
Rozdział poświęcony jest podstawom teoretycznym badań nad czytelnikami i czytelnictwem.
Zawiera spojrzenie na czytelnika nie tylko z punktu widzenia bibliologa, ale również psychologa.
Omówiono również zagadnienia warsztatu naukowca – metodologię i źródła.

1. Janusz Kostecki –  Czytelnictwo jako przedmiot refleksji naukowej
2. Irena Socha – Czytelnik w polskiej myśli bibliologicznej
3. Olga Dawidowicz-Chymkowska –  Czytelnik w oczach psychologów – kierunki współczesnych psychologicznych badań czytelnictwa (na podstawie anglojęzycznej literatury przedmiotu)
4. Mirosława Radowska-Lisak – „Czytanie słuchem”. O specyfice odbioru tekstów z pogranicza literatury i oralności (na przykładzie prozy Adolfa Dygasińskiego)
5. Renata Aleksandrowicz – „Kto czyta książki, żyje podwójnie”. Studium przypadku jako przykład metody jakościowej w tworzeniu biografii lekturowych
6. Anna Dymmel – Źródła do dziejów czytelnictwa w Polsce w XIX wieku

Rozdział II – Czytelnicy i ich kategorie
Rozdział poświęcony jest różnym kategoriom czytelników – dzieciom, nastolatkom, osobom niewidomym, osobom głuchym, czytelnikom szwedzkim, czytelnikom amerykańskim, czytelnikom polskim.

1. Katarzyna Wolff – Współczesny czytelnik – między mediatyzacją a indywidualizacją. Kilka refleksji o wspólnocie narracji lekturowych i ich głównych mechanizmach
2. Ewa Jabłońska-Stefanowicz – Lektury we fragmentach jako przykład czytania defensywnego
3. Anita Has-Tokarz – O pożytkach płynących z głośnego czytania dzieciom w epoce mass mediów (doświadczenia amerykańskie i polskie)
4. Aleksandra Erlandsson – Sztuka zainteresowania czytaniem – wybrane przykłady projektów czytelniczych w Szwecji
5. Zofia Zasacka – Nastoletni czytelnicy – wspólnota symboliczna i społeczne dystanse
6. Małgorzata Czerwińska – Od Braille’a do DAISY – o czytaniu i czytelnictwie osób z niepełnosprawnością wzroku
7. Bronisława Woźniczka-Paruzel – Mieszkańcy świata ciszy jako czytelnicy (stereotypy  a praktyki czytelnicze osób głuchych)

Rozdział III – Spojrzenie w przeszłość
Rozdział zawiera artykuły dotyczące historii czytelnictwa i to już od czasów starożytnej Grecji.
Zapoznamy się również z czytelnikami epoki staropolskiej oraz z czytelnictwem w XIX wieku.
Kolejne teksty dotyczą czytelnictwa w okresie międzywojennym i okresie PRL.

1. Andrzej Drożdż – Alfabetyzacja starożytnych Greków w świetle Dziejów Herodota z Halikarnasu
2. Joanna Pietrzak-Thebault – Petrarkizm, petrarkiści, petrarkistki – narodziny nowego czytelnika
3. Tuija Laine – Literacy and the reading of catechism in early modern Finland
4. Maciej Janik – W krainie Klio pożytku pospolitego. Z problematyki czytelnictwa popularnej literatury historycznej okresu staropolskiego
5. Kamila Szymańska – Zainteresowania czytelnicze mieszkańców Leszna w XVIII wieku w świetle zawartości inwentarzy pośmiertnych
6. Anna Gruca – Oświata ludu według galicyjskich czasopism katolickich pod koniec XIX wieku
7. Agnieszka Paja – Czytelniczki (z) dwóch światów. O literackich portretach czytających kobiet w drugiej połowie XIX w. oraz ich znaczeniu dla kształtowania się świadomości odbiorczyń
8. Jolanta Dzieniakowska – Czytelnictwo uczniów w zaleceniach decydentów oświaty i praktyce szkolnej w dwudziestoleciu międzywojennym w Polsce
9. Anna Nosek – Wzory i antywzory postaw oraz zachowań czytelniczych młodego odbiorcy w świetle wybranych polskich poradników z okresu międzywojennego
10. Małgorzata Korczyńska-Derkacz – Badania czytelnictwa w Polsce w latach 1945–1950. Między potrzebami czytelniczymi a oczekiwaniami władzy
11. Bogumiła Staniow – Książka popularnonaukowa w wykazach ministerialnych dla szkół w latach 1945–1980. Próba charakterystyki zaleceń lekturowych

Rozdział IV – Świadectwa lektury
Ostatni rozdział zbioru poświęcony jest lekturom inteligencji, bibliotekom prywatnym i klasztornym, kulturze czytelniczej.

1. Izabela Wiencek – Wydarte, zamazane, zaszyte – cenzura w bibliotekach klasztornych (na przykładzie druków XVI–XVII w. ze zbiorów Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie)
2. Małgorzata Komza – Książka jako atrybut w portrecie fotograficznym
3. Ryszard Waksmund – Historia dzieciństwa – historia czytania w świetle prozy wspomnieniowej i pamiętnikarskiej (na wybranych przykładach)
4. Bożena Koredczuk – Biblioteki prywatne jako świadectwo kultury czytelniczej prawników w Królestwie Polskim w świetle zachowanych katalogów i dokumentów autobiograficznych
5. Anna Zdanowicz –  Lektury inteligencji w II Rzeczypospolitej na podstawie materiałów pamiętnikarskich (zarys)