Tag Archives: Diecezja Włocławska

Next Page

Witold Kujawski – Parafie diecezji włocławskiej : okres kujawsko-kaliski 1818-1925

 

ks. Witold Kujawski

Parafie diecezji włocławskiej
Okres kujawsko-kaliski 1818-1925

Wydawca: Teologiczne Towarzystwo Naukowe Wyższego Seminarium Duchownego we Włocławku

Włocławek 2018

Sygnatura XXXIV/184

Ks. Witold Konstanty Kujawski ukończył Wyższe Seminarium Duchowne we Włocławku oraz historię na Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie.

Pracował w Archiwum Diecezjalnym we Włocławku.

Otrzymał tytuł doktora nauk teologicznych za pracę „Krzesław z Kurozwęk jako wielki kanclerz koronny i biskup włocławski.”

Otrzymał tytuł doktora habilitowanego nauk humanistycznych za pracę „Kościelne dzieje Sieradza”.

Wykładał historię kościoła w Wyższym Seminarium Duchownym we Włocławku, na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego i Uniwersytecie Mikołaja Kopernika.

Jest autorem monumentalnego dzieła „Parafie diecezji włocławskiej. Okres kujawsko-kaliski 1818-1925”.

W 1818 roku granice diecezji kujawsko-kaliskiej ze stolicą we Włocławku zostały całkowicie zmienione w związku z rozbiorami Polski i ukształtowaniem się nowych granic politycznych.

Od diecezji włocławskiej odłączono parafie, które znalazły się w zaborze pruskim.

Granice diecezji rozszerzono o parafie należące do archidiecezji gnieźnieńskiej, diecezji krakowskiej, diecezji poznańskiej.

Diecezje nazywano urzędowo diecezją włocławską lub kaliską, ale najczęściej kujawsko-kaliską.

Mimo, że stolicą diecezji był Włocławek, władze zaborcze wymusiły aby biskup rezydował w Kaliszu, który był wówczas miastem wojewódzkim.

Diecezja była bardzo rozległa stąd dzieliła się na większe oficjałaty (Włocławek, Kalisz, Piotrków Trybunalski) i mniejsze dekanaty.

W 1925 roku przed zmianą organizacji kościelnej w odrodzonej Rzeczypospolitej w skład diecezji włocławskiej wchodziło aż 390 samodzielnych parafii.

Ks. Witold Kujawski opisał dokładnie dzieje każdej z tych parafii.

Wśród nich znalazło się kilkadziesiąt kujawskich wchodzących w skład:

dekanatu włocławskiego:

  1. Włocławek
  2. Białotarsk
  3. Boniewo
  4. Brześć Kujawski
  5. Choceń
  6. Chodecz
  7. Dąbie Kujawskie
  8. Duninów
  9. Grabkowo
  10. Kłobia
  11. Kłobka
  12. Kłótno
  13. Kowal
  14. Kruszyn
  15. Lubień Kujawski
  16. Lubomin
  17. Lubraniec
  18. Przedecz
  19. Smiłowice
  20. Wieniec
  21. Wistka Szlachecka
  22. Zgłowiączka

dekanatu nieszawskiego:

  1. Nieszawa
  2. Aleksandrów Kujawski
  3. Bądkowo
  4. Broniewo
  5. Bronisław
  6. Byczyna
  7. Bytoń
  8. Ciechocinek
  9. Koneck
  10. Kościelna Wieś Kujawska
  11. Krzywosądz
  12. Lubanie
  13. Łowiczek
  14. Makoszyn
  15. Orle
  16. Osięciny
  17. Ostrowąs
  18. Piotrków Kujawski
  19. Połajewo
  20. Raciążek
  21. Radziejów
  22. Sadlno
  23. Sędzin
  24. Siniarzewo
  25. Służewo
  26. Straszewo
  27. Świerczyn
  28. Witowo
  29. Zakrzewo
  30. Zbrachlin

dekanatu lipnowskiego:

  1. Lipno
  2. Bobrowniki
  3. Chełmnica Wielka
  4. Grochowalsk
  5. Karnkowo
  6. Kikół
  7. Ostrowie Lipnowskie
  8. Sumin
  9. Szeptal Górny
  10. Wielgie
  11. Wola – Trutowo
  12. Zaduszki

dekanatu mazowieckiego:

  1. Mazowsze
  2. Ciechocin
  3. Czernikowo
  4. Dobrzejewice
  5. Działyń
  6. Łążyn
  7. Nowogród
  8. Osiek nad Wisłą

Dekanatu kolskiego

  1. Izbica Kujawska

Monografia jest nieocenioną skarbnicą wiedzy o dziejach Kościoła polskiego w XIX wieku.

Katarzyna Gołąbek – Działalność publiczna biskupa włocławskiego Andrzeja Zebrzydowskiego w latach 1546-1551 w świetle jego korespondencji

 

Katarzyna Gołąbek

Działalność publiczna biskupa włocławskiego Andrzeja Zebrzydowskiego w latach 1546-1551 w świetle jego korespondencji

Wydawnictwo DiG
Instytut Historyczny Uniwersytetu Warszawskiego

Warszawa 2012

Sygnatura SIRr IIIB/Zebrzydowski

Rozprawa Katarzyny Gołąbek poświęcona jest postaci biskupa Andrzeja Zebrzydowskiego (1496-1560).

Autorka odtworzyła przebieg jego działalności publicznej w latach 1546-1551 na podstawie jego listów.

Biskup włocławski wykazywał w tym okresie wysoką aktywność polityczną na szczeblu państwowym i lokalnym.

Kujawski etap kariery, późniejszego biskupa krakowskiego, jest okresem kluczowym dla tego dostojnika kościelnego, ale również dla historii I Rzeczypospolitej.

Śmierć Zygmunta I Starego i objecie tronu przez Zygmunta II Augusta oznaczały gwałtowne zmiany na polskiej scenie politycznej.

Katarzyna Gołąbek prześledziła proces przechodzenia biskupa włocławskiego od fakcji skupionej przy królowej Bonie do stronnictwa Zygmunta Augusta.

Autorka zbadała również działalność biskupa na szczeblu lokalnym i jego udział w życiu politycznym szlachty województw inowrocławskiego i brzesko-kujawskiego.

Lektura książki pozwoli odpowiedzieć na pytanie jakie czynniki sprawiły, ze potomek średnioszlacheckiej rodziny zrobił tak świetną karierę i doszedł do najwyższych godności w państwie.

Jest to przykład kształtowania się elit politycznych w okresie panowania ostatnich Jagiellonów.

W monografii omówiono pochodzenie Andrzeja Zebrzydowskiego, jego studia i początki kariery duchownej.

Prześledzono aktywność biskupa włocławskiego w stronnictwie Królowej Bony  i jego rządy biskupie na Pomorzu i Kujawach.

Szczegółowo poznajemy okoliczności i przebieg przejścia biskupa do stronnictwa królewskiego.

Czytamy o jego drodze do biskupstwa krakowskiego.

Osobny rozdział traktuje o Andrzeju Zebrzydowskim jako senatorze, doradcy królewskim i jego relacjach z reprezentacja szlachecką.

Podstawę źródłową pracy stanowi bogata korespondencja Andrzeja Zebrzydowskiego z lat 1546-1553 zebrana w rękopiśmiennym kodeksie pochodzącym z końca XVI wieku.

Kodeks przechowywany jest w Bibliotece Jagiellońskiej.

Kodeks zawiera 815 zapisanych w języku łacińskim listów, których wyłącznym nadawcą jest Zebrzydowski.

Kodeks powstał na podstawie brulionów pism, które redagował sekretarz biskupa Andrzej Patrycy Nidecki.

Andrzej Łozicki – Raciążek wczoraj i dziś

belkaniebieska2

20042016

 

Andrzej Łozicki

Raciążek wczoraj i dziś

Wydawnictwo Duszpasterstwa Rolników

Raciążek 2013

Sygnatura SIRr VIII/In-117

belkaniebieska2

Książka Andrzeja Łozińskiego „Raciążek wczoraj i dziś” zachwyca szatą edytorską i zdumiewa ogromem zebranych informacji.

Impulsem do jej powstania był jubileusz 400-lecia powstania kościoła parafialnego w Raciążku.

Opracowanie zostało podzielone na cztery części.

Najpierw autor ukazał szersze tło historyczne, przedstawił dzieje Kujaw i diecezji włocławskiej.

Osobny rozdział poświęcono zamkowi w Raciążku, który jest jego najbardziej znanym zabytkiem.

Najobszerniejsza część książki to oczywiście przedstawienie dziejów samego Raciążka.

Dzieje miasta splotły się z dziejami diecezji włocławskiej, gdyż przez 6 stuleci Raciążek był centralnym ośrodkiem klucza dóbr biskupich.

Ostatni rozdział monografii poświęcony jest historii i współczesności parafii w Raciążku.

Książkę uatrakcyjniają liczne archiwalne zdjęcia architektury, dokumentów, postaci.

belkaniebieska2