Tag Archives: Golub-Dobrzyń

Next Page

Bogumil Goltz (1801-1870) – niemiecki pisarz z Golubia i Torunia

Bogumił Goltz był w połowie XIX wieku najgłośniejszym toruńskim pisarzem.

Urodził się w Warszawie w 1801 roku w pruskiej rodzinie prawniczej.

Miasto znajdowało się wówczas pod zaborem pruskim.

Jego ojciec był dyrektorem sądu miejskiego w Warszawie.

Od młodych lat Bogumil Goltz był związany z Pomorzem.

W 1809 roku rodzina przeprowadziła się do Kwidzyna.

 

Bogumil Goltz, autor portretu Paul Konewka, W: Bogumil Goltz, Buch der Kindheit, Berlin 1905

Uczęszczał do szkół w Kwidzynie i Królewcu.

W Ciechocinie odbywał praktykę rolniczą.

Był właścicielem gospodarstwa rolnego w Lisewie koło Golubia.

Od 1831 roku osiadł w Golubiu.

Tam napisał większość utworów, które później publikował.

Często bywał w Toruniu.

W 1847 roku przeniósł się do Torunia na stałe.

W Toruniu też zmarł w 1870 roku.

 

 

Buch der Kindheit

Goltz parał się pisarstwem, publicystyką i etnografią.

W 1847 roku opublikował swoją najgłośniejsza książkę „Buch der Kindheit” (Księgę dzieciństwa).

Przyniosła mu olbrzymią popularność wśród czytelników.

Był to utwór oparty na wspomnieniach autora.

Krytyka chwaliła go za autentyzm, prostotę i umiejętność obserwacji.

Podobnie autobiograficzna była kolejna jego książka „Ein Jugendleben” (Życie młodzieńcze) wydana w 1852 roku.

Dzięki finansowemu powodzeniu odbywał liczne podróże po całej Europie.

Owocem wyprawy do Egiptu była książka „Ein Kleinstädter in Ägypten” (Drobnomieszczanin w Egipcie).

 

Deutsche Entartung in der lichtfreundlichen und modernen Lebensart

Był też autorem wielu etnograficznych szkiców i żartobliwych esejów z dziedziny antropologii, socjologii kultury, pedagogiki.

Dzięki swojej popularności jeździł po całych Niemczech z odczytami, którymi zarabiał na utrzymanie.

Był doskonałym mówcą, znanym z dużego poczucia humoru.

Drukował również artykuły w „Thorner Wochenblatt”.

Był też członkiem Coppernicus Verein für Wissenschaft und Kunst zu Thorn.

Był radnym miejskim Torunia.

Po śmierci uczczono go w Toruniu tablicą pamiątkową.

Mieszkał przy ul. Sukienniczej (Tuchmacherstrasse).

 

Był Niemcem, żyjącym nad Wisłą i Drwęcą.

Realizm narracji, spostrzegawczość i niesamowita zdolność obserwacji pozwoliła mu na stworzenie na kartach swych utworów własnego obrazu Polski i Polaków, nie podążającego za stereotypowymi kliszami.

Uważał Polaków za osoby pracowite.

Chwalił Polaków jako czułych małżonków i dobrych rodziców.

Zarzucił niegospodarność polskiej arystokracji.

Widział pozytywne i negatywne cechy Polaków – inaczej niż inni współcześni mu pisarze niemieccy, przypisujący nam tylko cechy negatywne.

Jego utwory nie zostały przetłumaczone na język polski.

Sławny za życia, po śmierci został zapomniany.

W Książnicy Kopernikańskiej zachowało się bardzo dużo książek Bogumila Goltza.

1 Buch der Kindheit / von Bogumil Goltz. – Frankfurt a. M. : H. Zimmer, 1847.
2 Deutsche Entartung in der lichtfreundlichen und modernen Lebensart : an den modernene Stichwörtern gezeigt / von Bogumil Goltz. – Frankfurt a. M. : H. Zimmer 1847.
3 Das Menschen – Dasein in seinem weltewigen Zügen und Zeichen. Bd. 1-2 / von Bogumil Goltz. – Frankfurt : H. Zimmer 1850.
4 Buch der Kindheit / von Bogumil Goltz. – Berlin : Verlag von Franz Duncker, 1854.
5 Der Mensch und die Leute : zur Charakteristik der barbarischen und der civilisirten Nationen / von Bogumil Goltz. – Berlin : Verlag von Franz Duncker 1858.
6 Die Bildung und die Gebildeten : eine Beleuchtung der modernen Zustände. Bd. 2 / von Bogumil Goltz. – Berlin : Druck und Verlag von Otto Janke 1864.
7 Die Bildung und die Gebildeten : eine Beleuchtung der modernen Zustände. Bd. 1 / von Bogumil Goltz. – Berlin : Druck und Verlag von Otto Janke 1864.
 

8

Hinter den Feigenblättern : eine Umgangsphilosophie und pathologische Menschenkenntniss. Bd. 2, Feigenblätter : Diagnosen, Signalements und Verdicte für exacte Menschenkenntniss / von Bogumil Goltz. – Berlin : A. Vogel u. Comp. 1864.
 

9

Hinter den Feigenblättern : eine Umgangsphilosophie und pathologische Menschenkenntniss. Bd. 3, Feigenblätter : Eine Umgangs-Philosophie / von Bogumil Goltz. – Berlin : A. Vogel u. Comp. 1864.
10 Hinter den Feigenblättern : eine Umgangsphilosophie und pathologische Menschenkenntniss. Bd. 1, Vorschule der Menschenkenntniss / von Bogumil Goltz. – Berlin : A. Vogel 1864.
11 Das Kneipen und Kneip-Genies / Glossirt von Bogumil Goltz. – Berlin : O. Janke, 1866.
12 Die Bildung und die Gebildeten : eine Beleuchtung der modernen Zustände. Bd. 1-2 / Bogumil Goltz. – Berlin : O. Janke, 1867.
13 Das Menschen-Dasein in seinen weltewigen Zügen und Zeichen / Bd. 2 / von Bogumil Goltz. – Berlin : O. Janke 1868.
14 Das Menschen-Dasein in seinen weltewigen Zügen und Zeichen / Bd. 1 / von Bogumil Goltz. – Berlin : O. Janke 1868.
15 Buch der Kindheit / von Bogumil Goltz. – Berlin : Verlag von Franz Duncker, 1869.
16 Die Weltklugheit und die Lebens-Weisheit mit ihren correspondirenden Studien. Bd. 2 / von Bogumil Goltz. – Berlin : O. Janke, 1869.
17 Die Weltklugheit und die Lebens-Weisheit mit ihren correspondirenden Studien. Bd. 1 / von Bogumil Goltz. – Berlin : O. Janke, 1869.
18 Buch der Kindheit / von Bogumil Goltz. – Berlin : Verlag von Franz Duncker, 1877.
19 Auswahl aus seinen Schriften / Bogumil Goltz ; Hrsg. und eingel. von Fritz Lienhard. – Stuttgart : Greiner u. Pfeiffer, 1904.
20 Buch der Kindheit / von Bogumil Goltz ; mit dem Portrait des Verfassers und einer Einleitung von Erich Janke. – Berlin : O. Janke 1905.
21 Buch der Kindheit / von Bogumil Goltz ; hrsg. von Karl Muthesius ; Bibliothek Pädagogischer Klassiker. – Langensalza : H. Beyer @ Söhne, 1908.

Weronika Jaworska

Okres toruński Bogumiła Goltza (1847-1870)

Rocznik Toruński
T. 17, s. 85-197

Sygnatura SIRr II/18t.17

 

Weronika Jaworska

hasło: Goltz Bogumil (Gottlieb)

W: Toruński Słownik Biograficzny
T. 2, s. 99-100

Sygnatura SIRrIIIA/12t.2

 

Weronika Jaworska

Der Thorner Schriftsteller Bogumil Goltz im Spiegel seiner Lebenserinnerungen

Toruń 1986

Sygnatura MAG 209241

 

Arno Will

Polska i Polacy w niemieckiej prozie literackiej XIX wieku

Łódź 1970

Sygnatura MAG 125541

 

Historia Torunia
W czasach zaboru pruskiego (1793-1920)

T. 3, cz. 1

Torun 2003

Sygnatura SIRr VIII/T-8t.3a

 

Adolf Prowe

Bogumil Goltz. Eine Gedächtnis-Rede gehalten bei der 80. Wiederkehr seines Geburtstages

Mitteilungen des Coppernicus-Vereins für Wissenschaft und Kunst zu Thorn – Heft 3 : 1881, s. 127-148

Sygnatura SIRr II/5t.3

Ocalić od zapomnienia : pałace i dwory powiatu golubsko-dobrzyńskiego / pod redakcją Szymona Wiśniewskiego

 

Ocalić od zapomnienia
Pałace i dwory powiatu golubsko-dobrzyńskiego

pod redakcją Szymona Wiśniewskiego

Wydawca: Stowarzyszenie Świętego Huberta,
Miejska i Powiatowa Biblioteka Publiczna im. ks. F.K. Malinowskiego

Golub-Dobrzyń 2011

Sygnatura SIRr XXXIIIb/166

Publikacja została wydana w ramach projektu „Ocalić od zapomnienia – dwory i pałace” finansowanego przez Samorząd Województwa Kujawsko-Pomorskiego.

Redaktorem zbioru jest Szymon Wiśniewski – nauczyciel historii, wiceprezes Stowarzyszenia Świętego Huberta oraz komendant Hufca ZHP im. F. Chopina w Golubiu-Dobrzyniu.

Celem projektu było ratowanie pamięci o dworach i pałacach naszego regionu.

Autorami biogramów, oprócz redaktora tomu, są również uczniowie Zespołu Szkół nr 2 w Golubiu-Dobrzyniu: Dorota Gutkowska, Monika Bąkowska, Marcin Grębocki, Jacek Maćkiewicz, Dominika Kęprowska, Hanna Milarska, Magdalena Kaszuba, Joanna Szwaracka, Magdalena Rykaczewska, Małgorzata Marcinkowska, Paweł Cichocki, Jowita Wnuczyńska.

Dwory są pozostałością po świecie ziemiaństwa.

Są miejscami, gdzie w okresie zaborów kwitła polska kultura narodowa i kształtowały się postawy patriotyczne i niepodległościowe.

W książce opisano dwory i pałace istniejące i nie istniejące.

  • Sokołowo
  • Ostrowite
  • Owieczkowo
  • Nowa Wieś
  • Konstancjewo
  • Gałczewko
  • Ciechocin
  • Słuchaj
  • Gajewo
  • Szafarnia
  • Płonne
  • Bocheniec
  • Wielgie
  • Zbójno
  • Skępsk
  • Świętosław
  • Piątkowo
  • Szychowo
  • Elzanowo
  • Pluskowęsy
  • Chełmonie
  • Pruska Łąka
  • Pusta Dąbrówka
  • Józefat
  • Radomin
  • Szczutowo
  • Działyń
  • Wrocki

Ocalić od zapomnienia – zasłużeni mieszkańcy regionu / pod redakcją Szymona Wiśniewskiego

 

Ocalić od zapomnienia
Zasłużeni mieszkańcy regionu

pod redakcją Szymona Wiśniewskiego

Wydawca: Stowarzyszenie Świętego Huberta,
Miejska i Powiatowa Biblioteka Publiczna im. ks. F.K. Malinowskiego

Golub-Dobrzyń 2016

Sygnatura SIRr IIIA/117

Publikacja została wydana w ramach projektu „Ocalić od zapomnienia – Zasłużeni Mieszkańcy Regionu” finansowanego -przez Starostwo Powiatowe Golub-Dobrzyń.

Redaktorem zbioru jest Szymon Wiśniewski – nauczyciel historii, wiceprezes Stowarzyszenia Świętego Huberta oraz komendant Hufca ZHP im. F. Chopina w Golubiu-Dobrzyniu.

Celem projektu było upamiętnienie wybitnych postaci Golubia-Dobrzynia.

Autorami biogramów, oprócz redaktora tomu, jest też młodzież szkolna i harcerze, którzy docierali do rodzin i bliskich osób bohaterów książki: Jakub Kamiński, Zuzanna Kwiatkowska, Natalia Mężykowska, Agnieszka Skonieczna, Monika Żuchowska.

W książce zamieszczono życiorysy lekarzy, nauczycieli, żołnierzy i społeczników:

  • Franciszek Ciszewski
  • Mirosław Gassen-Piekarski
  • Kazimierz Goszkowski
  • Henryk Górecki
  • Edward Jasieniecki
  • Henryk Rogowski
  • Eugeniusz Pietrzak
  • Henryk Sipak
  • Władysław Syguła
  • Stefan Wiśniewski