Tag Archives: Grudziądz

Next Page

Dawid Schoenwald, Mariusz Żebrowski – Ulice i zaułki Grudziądza : Wybickiego – Legionów

 

Dawid Schoenwald
Mariusz Żebrowski

Ulice i zaułki Grudziądza 
Wybickiego – Legionów

Wydawca: Muzeum im. ks. dr. Władysława Łęgi

Grudziądz 2015

Sygnatura SIRr VIII/Gr-54

Jest to już druga książka z serii „Ulice i zaułki Grudziądza” wydawanej przez Muzeum im. ks. dr. Władysława Łęgi w Grudziądzu.

  • Ulice i zaułki Grudziądza : Aleja 23 Stycznia i okolice / Dawid Schoenwald – Grudziądz 2012
  • Ulice i zaułki Grudziądza : Wybickiego – Legionów / Dawid Schoenwald, Mariusz Żebrowski – Grudziądz 2015

Historia dzisiejszych ulic Wybickiego i Legionów to dzieje grudziądzkiego handlu, życia publicznego i towarzyskiego – szczególnie bogata od początku XIX wieku aż do wybuchu II wojny światowej.

Przy ulicy Kwidzyńskiej (Wybickiego) i Lipowej (Legionów) działały słynne grudziądzkie hotele i restauracje.

Wzdłuż arterii wybudowano wspaniałe wielopiętrowe kamienice.

Działały tu muzea, biblioteki, urzędy, szkoły, kina, a nawet loża masońska.

Znajdowały się tu również koszary.

Szczęśliwie II wojna światowa oszczędziła północną część Grudziądza, gdzie położone są obie ulice.

Książka jest pokłosiem wystawy zorganizowanej w Muzeum w Grudziądzu.

Jest to niezwykły album zawierający mnóstwo starych fotografii, pocztówek, dokumentów, rycin, map i planów, panoram Grudziądza, widoków ulic, zdjęć poszczególnych budynków i ich wnętrz, reklam i anonsów prasowych

Każda fotografia została dokładnie opisana przez autorów.

Autorzy zabrali czytelników w spacer po przedwojennym Grudziądzu.

Poruszamy się od kamienicy do kamienicy, od numeru do numeru, kolejno wschodnią i zachodnią stroną każdej z ulic.

Dawid Schoenwald – Ulice i zaułki Grudziądza : Aleja 23 Stycznia i okolice

 

Dawid Schoenwald

Ulice i zaułki Grudziądza 
Aleja 23 Stycznia i okolice

Wydawca: Muzeum im. ks. dr. Władysława Łęgi

Grudziądz 2012

Sygnatura SIRr VIII/Gr-56

Muzeum im. ks. dr. Władysława Łęgi w Grudziądzu może pochwalić się już dwiema publikacjami z serii „Ulice i zaułki Grudziądza”.

  • Ulice i zaułki Grudziądza : Aleja 23 Stycznia i okolice / Dawid Schoenwald – Grudziądz 2012
  • Ulice i zaułki Grudziądza : Wybickiego – Legionów / Dawid Schoenwald, Mariusz Żebrowski – Grudziądz 2015

„Aleja 23 Stycznia i okolice” otwiera cykl wystaw i publikacji poświęconych grudziądzkim skwerom, placom i ulicom.

Aleję 23 Stycznia tworzyły niegdyś ul. Górnotoruńska – ul. Trzeciego Maja, oraz Rynek Zbożowy – plac 23 Stycznia.

Była to w XIX wieku i w okresie międzywojennym najbardziej ruchliwa arteria Grudziądza.

Powstawały przy niej sklepy, warsztaty, kina, hotele, restauracje.

Ulica miała niepowtarzalny koloryt i urok.

Niestety II wojna światowa przyniosła całkowite zniszczenie większości budynków.

Historyczny obraz tętniącej życiem alei 23 Stycznia przywróciła wystawa zorganizowana przez Muzeum w Grudziądzu.

Zgromadzono na niej unikatowe dokumenty, fotografie, plany, reklamy, pocztówki.

Pokłosiem wystawy jest publikacja „Ulice i zaułki Grudziądza : Aleja 23 Stycznia i okolice”.

Książka jest bardzo elegancko wydana.

Zawiera mnóstwo ilustracji, którym towarzyszy obszerny komentarz.

Każde zdjęcie jest dokładnie opisane.

Szczegółowo wyjaśniono najdrobniejsze elementy widoczne na fotografiach.

Zebrano zdjęcia prezentujące poszczególne kamienice położone przy alei 23 Stycznia.

Przewracając karty albumu odbywamy spacer po nieistniejącym już Grudziądzu.

Anna Bieniaszewska – Żydzi w Toruniu

Przedstawiamy kolejną nowość w księgozbiorze regionalnym Informatorium.

 

Anna Bieniaszewska

Żydzi w Toruniu

Wydawnictwo Adam Marszałek

Toruń 2015

Sygnatura SIRr VIII/Gr-55

Anna Bieniaszewska jest znaną w Toruniu specjalistką w zakresie archiwistyki i judaistyki.

Jej badania koncentrują się na dziejach rodzin żydowskich w Toruniu i na Pomorzu.

Przez 40 lat pracowała w Archiwum Państwowym w Toruniu.

Współpracowała również z Wyższą Szkołą Filologii Hebrajskiej w Toruniu.

Organizowała wystawy, wygłaszała referaty, publikowała artykuły.

Jest autorką „Toruńskiego pejzażu żydowskiego” oraz  „Shalom znad Drwęcy : Żydzi Golubia i Dobrzynia”.

Książka „Żydzi w Grudziądzu” przedstawia dzieje Żydowskiej Gminy Wyznaniowej w Grudziądzu.

Historia gminy żydowskiej w Grudziądzu zaczęła się w 1772 roku po I rozbiorze, a skończyła po agresji niemieckiej w 1939 roku wraz z Holokaustem.

Autorka opisuje więc świat, który bezpowrotnie przeminął.

Z opracowania dowiemy się jakie były etapy osadnictwa żydowskiego w Grudziądzu, jak zorganizowany był kahał (gmina), jak wyglądała synagoga, gdzie położony był kirkut (cmentarz), jak funkcjonowała mykwa (łaźnia).

Ważnym elementem książki jest przypomnienie najwybitniejszych przedstawicieli społeczności żydowskiej Grudziądza.

Byli wśród nich:

  • Joseph Herzfeld i Carl Victorius – przemysłowcy, właściciele odlewni żelaza i emalierni
  • Samuel Halperin – pionier przemysłu gumowego
  • August Ventzki – inżynier, współzałożyciel fabryki maszyn rolniczych
  • Lisamaria Meirowsky – lekarka
  • Erwin Levy – psychiatra
  • Sigmunt Lipinski – grafik, malarz, pedagog
  • Aron Bohm – bankier

Czytamy dalej o wielu innych kupcach i sklepikarzach, właścicielach kamienic, rzemieślnikach.

Oglądamy mnóstwo przedwojennych reklam promujących żydowski handel i usługi.

Poznajemy lepiej topografię dawnego Grudziądz, zwłaszcza ulice Górnotoruńską, Mickiewicza, Pańską, przy których działały zakłady i sklepy żydowskie.

W monografii znajdziemy również wiadomości o chaderach – szkołach podstawowych.

Osobne rozdziały poświęcono opiece medycznej, działalności dobroczynnej, działalności towarzystw.

Najobszerniejszą część książki stanowi rozdział opisujący działalność gminy żydowskiej w Grudziądzu w okresie międzywojennym.

Opracowanie zamyka rozdział poświęcony Holokaustowi i jego ofiarom.

Gorąco polecamy książkę Anny Bieniaszewskiej, dzięki której została ocalona pamięć o wielobarwnej społeczności grudziądzkich Żydów.