Tag Archives: harcerze

Lesław J. Welker – 100 lat harcerstwa w Toruniu : kalendarium

 

Lesław J. Welker

100 lat harcerstwa w Toruniu : kalendarium

Wydawnictwo Adam Marszałek

Sygnatura SIRr XXI/60

Lesław J. Welker to Harcerz Rzeczypospolitej i Harcmistrz.

Z harcerstwem związany jest od 1961 roku.

Jest wieloletnim instruktorem toruńskiego Hufca.

Był wielokrotnie odznaczany.

Jest autorem wielu publikacji książkowych i prasowych o toruńskim harcerstwie.

W Książnicy Kopernikańskiej dostępne są jego książki:

  • 100 lat harcerstwa w Toruniu : kalendarium / Lesław J. Welker. – Toruń : Wydawnictwo Adam Marszałek 2017.
  • Kalendarium harcerstwa w Toruniu 1917-2007 / Lesław J. Welker. – Toruń : Wydawnictwo Adam Marszałek 2007.
  • Śladami lilijki w grodzie Kopernika / pod redakcją Lesława J. Welkera. – Toruń : Wydawnictwo Adam Marszałek © 2002.
  • Symbolika znaków Polski Walczącej 1939-1989 / Lesław J. Welker. – Toruń : Wydaw. Adam Marszałek, cop. 2000.
  • To już tyle lat : zarys historii PCK w Toruniu 1919-1999 / Lesław J. Welker. – Toruń : Wydawnictwo Adam Marszałek © copyright 2000.
  • Znaki Polski Walczącej : odznaczenia, orły, oznaki, odznaki, medale : katalog / Lesław J. Welker. – Toruń : Wydaw. Adam Marszałek 1999.
  • Znaki Polski Walczącej : odznaczenia, orły, oznaki, odznaki, medale : katalog / Lesław J. Welker. – Toruń : Wydaw. Adam Marszałek 1996.

Kalendarium „100 lat harcerstwa w Toruniu” obejmuje lata 1917- 2017.

Książkę rozpoczyna rozdział poświęcony początkom harcerstwa w Toruniu.

Przeczytamy o okolicznościach powstania i działalności 1 Drużyny Skautowej im. Tadeusza Kościuszki w Toruniu w 1917 roku.

Młodzież zorganizował ks. Marian Paczek z parafii św. Jakuba.

Komendantem drużyny został nauczyciel Seweryn Kuchta.

W 1918 roku drużynę przekształcono na 1 Toruńską Drużynę Harcerską im. Tadeusza Kościuszki.

Harcerzy przybywało w takim tempie że już w 1919 roku podzielono ja na  4 drużyny harcerskie.

1 Drużyna Harcerska w 1933 roku została przemianowana na 1 Pomorską Drużynę Harcerzy, a w 1938 roku powróciła do nazwy 1 Drużyny Skautów im. Tadeusza Kościuszki.

Lesław Welker szczegółowo opisał dzieje 1 Drużyny  w całym okresie międzywojennym.

Opowiadanie wzbogacone jest licznymi unikatowymi starymi fotografiami.

Zasadniczy zrąb książki „100 lat harcerstwa w Toruniu” stanowi kalendarium.

W porządku chronologicznym, przytaczając daty dzienne, autor przedstawił dzieje toruńskiego harcerstwa, inicjatywy harcerzy, ich działalność, wydarzenia z życia drużyn harcerskich, zmiany organizacyjne, zmiany kadrowe, osiągnięcia harcerzy, zloty, obchodzone święta i uroczystości, udział w zawodach i turniejach, organizowane obozy, odbyte kursy, udział w festiwalach i konkursach, odbyte rajdy.

Książkę uzupełnia aneks w którym zamieszczono obszerne biogramy niektórych komendantów.

Znaleźli się wśród nich:

  1. Seweryn Antoni Kuchta
  2. Leon Romanowski
  3. Teodor Edmund Żuchowski
  4. Władysław Ruszkowski
  5. Roman Alfons Truszczyński
  6. Wilhelm Józef Słaby
  7. Władysław Wacław Sieradzki
  8. Aleksander Rudnicki
  9. Tadeusz Sylwester Cieplik
  10. Stefan Bzdęga
  11. Jarosław Kowalski
  12. Adam Felski
  13. Aleksander Jan Krzewiński
  14. Bernard Myśliwek
  15. Feliks Jan Beszczyński
  16. Kazimierz Gumowski
  17. Jan Juliusz Tajchman

 

Życie wolne i radosne – Instruktorska Drużyna Akademicka w Toruniu 1957-1962

belka

23102014-1

 

Życie wolne i radosne…
Instruktorska Drużyna Akademicka im. Leszka Domańskiego – „Zeusa”
na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu 1957-1962
i jej późniejsze dzieje

Niezależne Wydawnictwo Harcerskie

Warszawa 2011

Sygnatura SIRr XXXIa/72

 

W 2007 roku w 50 rocznicę powstania Instruktorskiej Drużyny Akademickiej jej członkowie zorganizowali rocznicowy zjazd, w czasie którego postanowiono wydać okolicznościową publikację.

Za koncepcję i redakcję książki odpowiadała Teresa Nemere, przy współpracy Barbary Karamać i Jolanty Ruszkowskiej.

Akademicka Drużyna Harcerska powstała na fali popaździernikowej odwilży w 1957 roku na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu.

Jej członkowie nawiązali do tradycji harcerstwa wileńskiego (Czarnej Trzynastki, czyli Wileńskiej Drużyny Harcerskiej im. Zawiszy Czarnego) i światowego skautingu wyrosłego z idei brytyjskiego generała Roberta Baden-Powella.

W 1959 roku drużynę przemianowano na Akademicka Drużynę Harcerską.

Drużyna została rozwiązana już w 1962 roku, w związku z coraz większymi naciskami władz, zmierzających do upolitycznienia działalności ZHP i nadania harcerstwu socjalistycznego charakteru.

Mimo, że drużyna istniała tylko 5 lat, jej działalność obrosła legendą a powstałe wówczas przyjaźnie były kontynuowane przez następne półwiecze.

Drużyna miała co tygodniowe zbiórki w budynku „Harmonijki” w sali 74.

Organizowano biwaki (tzw. wykapki) – czyli krótkie wypady poza miasto.

Organizowano też tzw. wygi – czyli długie letnie wędrówki po Kaszubach, Warmii, Pojezierzu Drawskim czy po Kotlinie Kłodzkiej.

Po rozwiązaniu drużyny jej członkowie zorganizowali szereg prywatnych zlotów i spotkań towarzysko rodzinnych.

Założyli nawet „Klub Wędrujących Dziadków”, w ramach którego od 1998 roku organizują dwutygodniowe letnie wędrówki.

To tylko krótkie anonse pasjonującej historii toruńskich harcerzy z UMK i ich przygód.

Gorąco zachęcamy do poznania biografii „Zeusiaków” i wspomnień zawartych w książce.

belka

Błogosławiony ksiądz Stefan Wincenty Frelichowski (1913-1945)

7 czerwca 1999 roku Jan Paweł II
w trakcie mszy odprawianej
w Toruniu beatyfikował księdza Stefana Wincentego Frelichowskiego.

Został on wyniesiony na ołtarze
za sprawą swej męczeńskiej śmierci
w obozie koncentracyjnym w Dachau.

Jednak całe życie młodego księdza jest świadectwem heroiczności jego cnót.

 

 

Stefan Wincenty Frelichowski urodził się w Chełmży 22 stycznia 1913 roku.

Jego ojciec prowadził piekarnię.

Rodzina miała sześcioro dzieci – czterech synów i dwie córki.

Wiele cennych informacji o duchowości błogosławionego dostarcza jego „Pamiętnik”, który zaczął prowadzić w wieku 16 lat – od 1929  do 1939 roku.

W Chełmży Stefan Wincenty Frelichowski wstąpił w szeregi harcerstwa.

W harcerstwie działał również w czasie nauki w seminarium w Pelplinie, a po uzyskaniu świeceń kapłańskich został nawet kapelanem Chorągwi Pomorskiej ZHP.

W 2003 roku Stefan Wincenty Frelichowski został ogłoszony Patronem Harcerstwa Polskiego.

Od 1 lipca 1938 roku ks. Stefan Wincenty Frelichowski zaczął pełnić funkcję wikariusza w kościele Najświętszej Marii Panny w Toruniu.

Z Toruniem był związany do aresztowania przez Niemców 11 września 1939 roku.

Był przetrzymywany w Forcie VII
w Toruniu, w hitlerowskich obozach
w Nowym Porcie Gdańskim, w Stutthofie,
w Sachsenhausen – Oranienburg.

W grudniu 1940 roku ostatecznie został uwięziony w obozie koncentracyjnym
w Dachau pod Dreznem.

Tu otrzymał numer obozowy 22492.

 

 

Z obozu męczennik pisał do domu listy.

Listów tych zachowało się 96.

Listy obozowe były kontrolowane przez Niemców, z tego względu musiały być pisane w języku niemieckim.

Błogosławiony podpisywał się w nich imieniem Stefan, mimo że wszyscy bliscy znali go pod imieniem Wicek.

Ze względów na cenzurę w listach tych używał imienia Wicek, gdy pisał o sobie w osobie trzeciej.

Ostatni jego list nosi datę 14 stycznia 1945 roku.

W obozie bł. ks. Stefan Wincenty Frelichowski mimo zakazów kontynuował działalność kapłańską.

Szczególną opieką otoczył zwłaszcza chorych z obozowego szpitala.

Nie zaprzestał służyć chorym, nawet gdy w obozie pod koniec 1944 roku wybuchła epidemia tyfusu.

Dla wycieńczonego 6 latami głodu, zimna, chorób i niewolniczej pracy organizmu było to śmiertelne niebezpieczeństwo.

Bł. ks. Stefan Wincenty Frelichowski zmarł na tyfus 23 lutego 1945 roku
(dwa miesiące przed wyzwoleniem obozu) w wieku 32 lat.

Wszystkim zainteresowanym postacią błogosławionego męczennika polecamy znajdujące się w księgozbiorze regionalnym Działu Informacyjno – Bibliograficznego publikacje:

 

Stefan Wincenty Frelichowski

Pamiętnik : zapiski kleryka

Wydawnictwo Księży Marianów

Warszawa  2000

Sygnatura SIRr IIIB/Frelichowski Stefan

 

bł. Stefan Wincenty Frelichowski

Listy obozowe

Tłumaczenie i opracowanie Maria Nędzewicz

Toruńskie Wydawnictwo Diecezjalne
Toruń 2005
Sygnatura SIRr IIIB/Frelichowski Stefan

 

Jaromir Durczewski

Druh Wicek – patron harcerstwa polskiego
Opowieść o błogosławionym
ks. Stefanie Wincentym Frelichowskim

Toruńskie Wydawnictwo Diecezjalne
Toruń 2007
Sygnatura SIRr IIIB/Frelichowski Stefan

 

Peregrynacja relikwii błogosławionego
phm. Stefana Wincentego Frelichowskiego
patrona Harcerstwa Polskiego

red. ks. Józef Nowakowski

Toruńskie Wydawnictwo Diecezjalne
Toruń 2006
Sygnatura SIRr IIIB/Frelichowski Stefan

 

Waldemar Rozynkowski

Radosnym Panie!
O bł. ks. Stefanie Wincentym Frelichowskim (1913-1945)

Toruńskie Wydawnictwo Diecezjalne
Toruń 2004

Sygnatura SIRr IIIB/Frelichowski Stefan

 

Krystyna Podlaszewska

Sługa Boży ks. Stefan Wincenty Frelichowski (1913-1945)

Toruńskie Wydawnictwo Diecezjalne
Toruń  1998

Sygnatura SIRr IIIB/Frelichowski Stefan

 

ks. dr Henryk Ormiński

Sługa Boży ksiądz Stefan Wincenty Frelichowski

Kartuzy 1995

Sygnatura SIRr IIIB/Frelichowski Stefan

 

 

Waldemar Rozynkowski

Błogosławiony ks. Stefan Wincenty Frelichowski
jako wychowawca w świetle własnych pism

[nadbitka:]
Pedagogia Christiana
Nr 1 / 2003 ; s. 171-177
Sygnatura SIRr IIIB/Frelichowski Stefan

 

Waldemar Rozynkowski

Kapłan Błogosławieństw
– błogosławiony ks. Stefan Wincenty Frelichowski

[nadbitka:]
Pedagogia Christiana
Nr 2 / 2002 ; s. 195-199
Sygnatura SIRr IIIB/Frelichowski Stefan

 

Biuletyn Parafii pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i Bł. Księdza Stefana Wincentego Frelichowskiego w Toruniu

Nr 6

Toruń 2003

Sygnatura SIRr IIIB/Frelichowski Stefan

W numerze:

  • Marian Przykucki – Kazanie z okazji 57. Rocznicy śmierci bł. Wincentego Frelichowskiego Toruń , 23 lutego 2002 r.
  • Piotr Kurlenda – Organizacje katolickie w Toruniu w czasach II Rzeczypospolitej
  • Waldemar Rozynkowski – Błogosławiony ks. Stefan Frelichowski inicjator ruchu Legion Chrystusa
  • Waldemar Rozynkowski – Błogosławieni: Maria Karłowska i ks. Stefan Wincenty Frelichowski – dwie drogi do świętości
  • Biskup toruński do uczestników pielgrzymki
  • ks. Józef Nowakowski – W Dachau – nowe pamiątki o Bł. ks. Stefanie Wincentym Frelichowskim
  • O. Michał Pacan OSPPE – uroczystość poświęcenia sztandaru Służby liturgicznej Ołtarza Parafii NMP Częstochowskiej na Skarpie w Toruniu Dnia 29 maja 2002 roku o godz. 18.00
  • Kalendarium dokumentacyjne o bł. ks. Stefanie Wincentym Frelichowskim (część IV)
  • Prośby i podziękowania za przyczyną Bł. Ks. Stefana Wincentego Frelichowskiego 13 czerwca 1999 roku

 

Biuletyn Parafii pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i Bł. Księdza Stefana Wincentego Frelichowskiego w Toruniu

Nr 10

Toruń 2006

Sygnatura SIRr IIIB/Frelichowski Stefan

W numerze:

  • Bp Józef Szamocki – Homilia z okazji 60. rocznicy śmierci bł. ks. Stefana Wincentego Frelichowskiego, 23 II 2005 r.
  • Jaromir Durczewski-  Odnaleźć radość życia
  • Ks. Marian Wróblewski –  Bł. ks. Stefan Wincenty Frelichowski – jako kaznodzieja
  • Marian Dorawa – Nowy ołtarz błogosławionego ks. Stefana W. Frelichowskiego
  • Beata Chomicz – Harcerski Alert
  • Beata Chomicz – Odeszli na wieczną wartę
  • Ks. Józef Nowakowski (oprac.) – Kalendarium dokumentacyjne
  • Pieśni
  • Modlitwa

 

Zbigniew Grochowski

Błogosławiony ksiądz phm. Stefan Wincenty Frelichowski
Patron Harcerzy Polskich i…
410 zadań i rozwiązań

Toruń 2014

Sygnatura SIRr IIIB/Frelichowski

 

Zadura Robert

Błogosławiony ks. Stefan Wincenty Frelichowski
Męczennik, patron harcerstwa polskiego

Toruń 2009

Sygnatura SIRr IIIB/Frelichowski