Tag Archives: herbarz

Krzysztof Mikulski – Tarcze herbowe z kościoła Mariackiego w Toruniu

 

Krzysztof Mikulski

Tarcze herbowe z kościoła Mariackiego w Toruniu

Wydawnictwo DiG

Toruń 2015

Sygnatura SIRr XXXIIIc/40

Prof. zw. dr hab. Krzysztof Mikulski jest wybitnym badaczem dziejów średniowiecznego i nowożytnego Torunia.

Jest związany z Uniwersytetem Mikołaja Kopernika oraz Polską Akademią Nauk.

Pełni też funkcje prezesa Polskiego Towarzystwa Historycznego i prezesa Towarzystwa Miłośników Torunia.

Książka „Tarcze herbowe z kościoła Mariackiego w Toruniu” są wyjątkowym herbarzem.

Zawiera sto herbów rodów patrycjuszowskich miasta Torunia.

Patrycjat toruński szczycił się swoją przynależnością do stanu rycerskiego jeszcze średniowieczu.

W epoce nowożytnej wyróżniał się swoim luterańskim wyznaniem.

W 1596 roku w kościele Najświętszej Panny Marii zawieszono tarcze herbowe  najznamienitszych toruńskich rodzin.

Razem miało wisieć w kościele około stu tablic.

Gdy kościół mariacki powrócił w 1724 roku do katolików – tarcze herbowe przeniesiono do ratusza.

W XVII wieku zachowane tablice przerysowali Jerzy Fryderyk Sreiner, Jerzy Piotr Schultz, Jakub Henryk Zernecke.

W XIX wieku zostały one opisane przez Artura Semraua.

W ciągu wieków liczba tablic systematycznie malała.

Dziś zachowało się tylko 16 tarcz herbowych, które wyeksponowane są w Sali Mieszczańskiej Ratusza Staromiejskiego.

Najważniejszym źródłem ich poznania jest tzw. „Herbarz Austena” .

Burmistrz Jan Austen nakazał w 1688 roku skopiować wszystkie wizerunki tarcz herbowych..

„Herbarz Austena” przechowywany jest w Archiwum Państwowym w Toruniu.

Herbarz „Tarcze herbowe z kościoła Mariackiego w Toruniu” został wydany niezwykle starannie.

Ukazano w kolorze wizerunek herbu i jego warianty z rożnych herbarzy.

Omówiono szczegółowo wygląd każdego herbu.

Krzysztof Mikulski, Krzysztof Kopiński – Herbarz patrycjatu toruńskiego – tom I-II

Krzysztof Mikulski
Krzysztof Kopiński

Herbarz patrycjatu toruńskiego

Tom I
Towarzystwo Miłośników Torunia
Towarzystwo Naukowe Organizacji i Kierownictwa „Dom Organizatora”

Tom II
Towarzystwo Miłośników Torunia

Toruń 2008-2015

Sygnatura SIRrIIIA/81t.1

„Herbarz patrycjatu toruńskiego” nawiązuje tytułem do opublikowanego już po śmierci autora herbarza prof. Mariana Gumowskiego.

Niestety autor nie zdążył uporządkować i poddać krytycznej analizie zebranych przez siebie materiałów.

Współcześnie wynikami swoich badań genealogicznych dzielą się prof. dr hab. Krzysztof Mikulski i dr hab. Krzysztof Kopiński z Instytutu Historii i Archiwistyki Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.

Herbarz poświęcony jest najważniejszym rodzinom średniowiecznego Torunia.

W obu tomach omówiono po 12 patrycjuszowskich rodów.

W sumie razem z planowanymi tomami mają być opublikowane 62 biogramy rodzin patrycjuszy.

W tomie pierwszym opisano rodziny:

  • Jachin
  • von der Linde
  • vom Loe
  • Ludenscheide
  • Musing
  • Pape
  • von Putten
  • Rebber
  • Reusse
  • Rockendorf
  • Rubit
  • Weise

Tom drugi poświęcono rodzinom:

  • von Allen
  • Becker
  • von Birken
  • von Brelen
  • Bugheim
  • Czegenhals
  • vom Hofe
  • von der Mersche
  • Merseburg
  • Rosenfeld
  • von Soest
  • Watzenrode

Herb rodziny jest punktem wyjścia dla analizy genealogicznej patrycjatu, ukazania jego roli społecznej i politycznej w życiu Torunia.

Jednak w herbarzu omówiono również te rody patrycjuszowskie, które herbów nie miały.

Większość biogramów uzupełniają tablice genealogiczne, ułatwiające orientacje w związkach rodzinnych i pokrewieństwie.