Tag Archives: historia kościoła

Next Page

Alojzy Szudrowicz – Kapituła kruszwicka : w tysiąclecie powołania biskupstwa w Kruszwicy

 

Alojzy Szudrowicz

Kapituła kruszwicka
W tysiąclecie powołania biskupstwa w Kruszwicy

Wydawnictwo Pejzaż

Bydgoszcz 2013

Sygnatura SIRr XXXIV/175

W 1013 roku zostało powołane biskupstwo Kruszwickie.

W 1124 roku siedziba biskupstwa została przeniesiona do Włocławka.

Z istnieniem diecezji wiąże się powstanie w Kruszwicy kapituły katedralnej.

Kościołem katedralnym była pierwotnie katedra św. Wita, a po jej zniszczeniu w 1096 roku katedra św. Piotra w Kruszwicy.

Od 1559 roku to kościół pw. św. Piotra i Pawła.

Monografia Alojzego Szudrowicza składa się z pięciu rozdziałów, które przedstawiają w porządku chronologicznym dzieje kapituły w Kruszwicy.

Na początku autor przedstawia różne poglądy na temat powstania i istnienia biskupstwa w Kruszwicy.

Przybliża też spór o przeniesienie czy połączenie biskupstwa z Włocławkiem.

Autor odnosi się również do kwestii istnienia w Kruszwicy w średniowieczu kolejno dwóch kapituł przy kościele św. Wita i kościele św. Pawła.

W przypadku każdej z kapituł opisano jej powstanie, majątek i organizacje.

Obszernie zostało opisane funkcjonowanie kapituły przy kościele św. Piotra i Pawła w czasach nowożytnych.

Pomocne okazały się tu statuty kapituły z 1516 i 1670 roku.

Przedstawiono organizacje kapituły, jej majątek, bibliotekę.

Opisano stosunek kapituły do do reformacji i odnowy potrydenckiej.

Przedstawiono szczegółowo pełnienie przez kanoników Służby Bożej.

Osobny rozdział poświęcono walce o przetrwanie kapituły w XIX wieku.

Podano też informacje o udziale kanoników w powstaniach narodowych.

Na zakończenie opracowania przybliżono okoliczności nadania kapitule nowych statutów w okresie międzywojennym oraz opisano jej najnowszą historię w okresie po 1945 roku,

Uzupełnieniem książki jest aneks, w którym wymieniono prałatów i kanoników kruszwickich od początku XII wieku do 2013 roku

Władysław Szulist – Przeszłość obecnych obszarów diecezji pelplińskiej do 1772 r. – T. 1

 

Ks. Władysław Szulist

Przeszłość obecnych obszarów diecezji pelplińskiej do 1772 r.

T. 1

Wydawnictwo Diecezji Pelplińskiej „Bernardinum”

Pelplin 2000

Ksiądz Władysław Szulist jest autorem prawie 300 publikacji, recenzji i szkiców.

W Książnicy Kopernikańskiej dostępne są jego książki:

1. Z przeszłości Gdańska-Matarni / Władysław Szulist. – Lublin 1995 

2. Bischof Carl Maria Splett : ein Beitrag zu seiner Biographie / Władysław Szulist. – Gdańsk 1998

3. Przeszłość obecnych obszarów diecezji pelplińskiej do 1772 r. T. 1 / Władysław Szulist. – Pelplin 2000

4. Kaszubi w Ameryce : szkice i materiały / Władysław Szulist. – Wejherowo 2005

Ks. Władysław Szulist zajmuje się historią Pomorza i historią Kościoła.

Diecezja Pelplińska formalnie utworzona w 1992 roku bardzo szybko doczekała się kompendium historycznego opisującego jej korzenie i wielowiekową tradycję.

W monografii „Przeszłość obecnych obszarów diecezji pelplińskiej do 1772 r.” ks. Szulist wykorzystał wszystkie źródła drukowane i całą literaturę naukową poświęcona Pomorzu Gdańskiemu.

Opracowanie jest owocem jego kilkudziesięcioletniej pracy badawczej.

Synteza dziejów ziem diecezji pelplińskiej  przynosi olbrzymią ilość informacji i podsumowuje dotychczasowy dorobek nauki historycznej.

Dzieje regionu ukazane są przez pryzmat dziejów Kościoła i dziejów religijności.

W książce znajdziemy opis chrystianizacji Pomorza.

Autor omówił również zagadnienia związane z reformacją i reformą katolicką.

Przeanalizował specyficzne dla Pomorza stosunki innowierców z katolikami.

Przedstawione zostały struktury kościelne.

Ukazano zmiany w organizacji terytorialnej, przynależność metropolitarną i diecezjalną, z podziałem na dekanaty i sieć parafialną.

Opisano funkcjonowanie klasztorów męskich i żeńskich.

Osobno omówiono również szkolnictwo i naukę.

Opisano funkcjonowanie szkół parafialnych, kolegiów i gimnazjów.

Opracowano też działalność charytatywną, szpitalnictwo i przytułki.

Wiele miejsca poświęcono kulturze religijnej i religijności.

Przeanalizowano życie religie i wewnętrzne wiernych.

Zbadano wykształcenie duchowieństwa.

Opisano sanktuaria maryjne i pasyjne.

Przedstawiono dokonania architektoniczne, sztuki plastyczne i rzemiosło artystyczne.

Oddzielny rozdział poświecono historiografii, bibliotekom, archiwom, drukarniom, życiu muzycznemu i organom.

Rafał Kubicki – Zakony mendykanckie w Prusach Krzyżackich i Królewskich od XIII do połowy XVI wieku

 

Rafał Kubicki

Zakony mendykanckie w Prusach Krzyżackich i Królewskich od XIII do połowy XVI wieku

Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego

Gdańsk 2018

Sygnatura SIRr VIb/4-57

Dr hab. Rafał Kubicki, profesor Uniwersytetu Gdańskiego jest historykiem mediewistą.

Jest specjalistą w zakresie historii Kościoła w średniowieczu i epoce nowożytnej, historii kasat klasztorów w XIX wieku, dziejów społeczno-gospodarczych państwa krzyżackiego, historii mieszczaństwa późnośredniowiecznego, dziejów struktur wiejskich w średniowieczu i w okresie nowożytnym.

Rozprawa „Zakony mendykanckie w Prusach Krzyżackich i Królewskich od XIII do połowy XVI wieku” jest całościowym spojrzeniem na funkcjonowanie zakonów żebraczych.

Autor ukazuje ich znaczenie w społeczeństwie, realizowane przez mendykantów funkcje w życiu religijnym społeczności miejskich, organizację w ramach struktur Kościoła.

Czytając o zakonach żebraczych poznamy przeszłość Dominikanów, Franciszkanów, Obserwantów, Augustianów eremitów oraz Karmelitów.

Monografia została podzielona na pięć części.

Rozdział 1 – Fundacje klasztorów i ich uposażenie

Rozdział 2 – Zarys podstaw organizacyjnych i warunków funkcjonowania klasztorów

Rozdział 3 – Grupy kierownicze w klasztorach

Rozdział 4 – Peryferyjność w ramach struktur zakonnych i jej skutki

Rozdział 5 – Rola mendykantów w życiu kościelnym i społecznym