Tag Archives: II Rzeczpospolita

Previous Page · Next Page

Witold Stankowski – Witold Mystkowski. Ostatni prezydent miasta Włocławka Drugiej Rzeczypospolitej

 

Witold Stankowski

Witold Mystkowski
Ostatni prezydent miasta Włocławka Drugiej Rzeczypospolitej
Życie – działalność – losy

Wydawca: Włocławskie Towarzystwo Naukowe

Włocławek 2012

Sygnatura SIRr IIIB/Mystkowski Witold

Witold Stankowski jest historykiem i politologiem, profesorem nadzwyczajnym w Instytucie Europeistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Jego książka „Nie umrę śmiercią naturalną… Janina Lech – harcerka, poetka, ofiara hitlerowskiego bezprawia oraz jej rodzina” – została w konkursie Książka Historyczna Roku 2011 wybrana głosami czytelników najlepszą książką popularnonaukową poświęcona historii Polski w XX wieku.

Biografia Witolda Mystkowskiego poświęcona jest postaci prezydenta Włocławka w latach 1935-1939.

Witold Mystkowski był żołnierzem Legionów Józefa Piłsudskiego.

Z Włocławkiem związał się już w 1927 roku, kiedy został dyrektorem Komunalnej Kasy Oszczędności miasta Włocławka.

Zainicjował wówczas program budowy tanich mieszkań i domków szeregowych.

Już jako prezydent Włocławka może się pochwalić budową sieci wodociągowej w mieście, budową kanalizacji, budową mostu im. Marszałka Edwarda Rydza-Śmigłego, nowymi ulicami, skwerami, zielenią miejską, gmachem poczty, budynkiem Ubezpieczalni Społecznej.

11 listopada 1939 roku Witold Mystkowski został zamordowany w bestialski sposób przez Niemców w lesie Przyborowo w pobliżu Pińczaty wraz z innymi znanymi obywatelami Włocławka.

Książka autorstwa Witolda Stankowskiego jest bogata w zdjęcia archiwalnych dokumentów, liczne fotografie przedwojennego Włocławka, wizerunki zasłużonych włocławian.

Krzysztof Halicki – Policja polityczna w województwie pomorskim w latach 1920-1939

 

Krzysztof Halicki

Policja polityczna w województwie pomorskim w latach 1920-1939

Dom Wydawniczy Księży Młyn

Łódź 2015

Sygnatura SIRr VIB/7-57

Krzysztof Halicki jest doktorem nauk humanistycznych.

Obronił rozprawę doktorską na temat „Policja polityczna w województwie pomorskim w latach 1920-1939”.

Ukończył historię – archiwistykę na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu.

Pracuje w Archiwum Państwowym w Bydgoszczy.

Prowadzi badania nad dziejami Policji Państwowej oraz nad historią społeczno-polityczną Pomorza w okresie międzywojennym.

W zbiorach Książnicy Kopernikańskiej dostępne są następujące jego publikacje:

1. 100 lat wodociągów w Świeciu : 1908-2008 / [tekst: Krzysztof Halicki]. – Świecie : na zlec. Zakładu Wodociągów i Kanalizacji ; Toruń : Polskie Wydawnictwa Reklamowe, 2008.
2. Dzieje gminy Tczew od czasów najdawniejszych po 1989 r. / Krzysztof Halicki. – Tczew : Urząd Gminy : [Krzysztof Halicki], 2016.
3. Nowe : dzieje starego miasta / pod redakcją Krzysztofa Halickiego i Zbigniewa Lorkowskiego. – Nowe : Urząd Gminy ; Gdynia : Wydawnictwo Region Jarosław Ellwart, copyright 2016.
4. Policja polityczna w województwie pomorskim w latach 1920-1939 / Krzysztof Halicki. – Łódź : Księży Młyn Dom Wydawniczy Michał Koliński, 2015.

 

Dysertacja „Policja polityczna w województwie pomorskim w latach 1920-1939” jest pierwszym całościowym obrazem działania Policji Politycznej w województwie pomorskim.

Policja polityczna II Rzeczypospolitej przybierała różne nazwy: Wydział IV-D.p., Wydział IV-D, Służba Informacyjna, Policja Polityczna, Służba Śledcza.

Praca posiada układ problemowo chronologiczny.

Składa się z sześciu rozdziałów.

Rozdział I – Organizacja i działalność Policji Państwowej w 20-leciu oraz przemiany organizacyjne Policji Politycznej w II RP

Rozdział poświęcony jest genezie, rozwojowi organizacyjnemu, strukturze i funkcjonowaniu Policji Państwowej.

Rozdział II – Miejsce i rola Policji Politycznej w strukturze Policji Państwowej oraz organach administracji publicznej na Pomorzu

W rozdziale autor wyjaśnia przyczyny powołania policji politycznej i opisuje jej przemiany organizacyjne tuż po odzyskaniu niepodległości w latach 1918-1920.

Analizuje również organizację Policji Politycznej już na samym Pomorzu w latach 1920-1939.

Rozdział III – Metody pracy informacyjno-wywiadowczej Policji Politycznej na Pomorzu oraz jej rezultaty

W rozdziale opisano rodzaje i główne kierunki działalności Policji Politycznej, oraz metody i środki pracy wywiadowczej.

Rozdział IV – Współdziałanie Policji Politycznej z organami bezpieczeństwa II RP oraz zwalczanie szpiegostwa i dywersji na Pomorzu

To najobszerniejsza część monografii.

Z rozdziału dowiemy się jak wyglądała współpraca Policji Politycznej ze Strażą Graniczną i z Oddziałem II Sztabu Głównego Wojska Polskiego.

Przeczytamy o szpiegostwie i dywersji ze strony Niemiec i o działalności mniejszości niemieckiej na Pomorzu.

Szczegółowo wyjaśniono zagadnienie relacji między mniejszością niemiecką a instytucjami Rzeszy w latach 30-tych.

Osobne fragmenty poświecono też mniejszości ukraińskiej, żydowskiej i rosyjskiej oraz organizacjom komunistycznym na Pomorzu.

Autor opisał również polską działalność antypaństwową.

Obszernie omówiono działalność policji politycznej w Wolnym Mieście Gdańsku.

Przedstawiono też inwigilację partii politycznych.

Dokładnie opisano katastrofę kolejową pod Starogardem w 1925 roku.

Autor przypomniał nawet o chińskim epizodzie wywiadowczym.

Rozdział V – Sprawy kadrowe oraz logistyka

Rozdział poświęcony jest kadrze oraz szkoleniu funkcjonariuszy służby defensywnej.

Przedstawiono w nim finanse i fundusz dyspozycyjny Policji Państwowej.

Opisano również dyscyplinę, ubiór, broń, środki transportu, psy w służbie śledczej i warunki pracy funkcjonariuszy.

Rozdział VI – Udział policjantów w wojnie obronnej 1939 r. oraz późniejsze losy funkcjonariuszy Policji Państwowej

Krzysztof Halicki badał również losy policjantów po 1939 roku.

W tym celu odbył kwerendę w zagranicznych archiwach.

Opisał udział funkcjonariuszy w wojnie obronnej 1939 roku, zagładę polskich policjantów na Wschodzie, oraz internowania na Węgrzech i w Rumunii.

Przedstawił również swoje ustalenia dotyczące losów policjantów w czasach powojennych.

Przemysław Dymek – Toruńska Dywizja – 4 Dywizja Piechoty w latach 1921-1939

 

Przemysław Dymek

Toruńska Dywizja
4. Dywizja Piechoty w latach 1921 – 1939

Wydawnictwo Napoleon V

Oświęcim 2015

Sygnatura SIRr XXV/46

 

4 Dywizja Piechoty została utworzona 16 kwietnia 1919 roku.

Uczestniczyła w wojnie polsko-ukraińskiej  i w wojnie polsko-bolszewickiej.

W październiku 1921 roku dowództwo dywizji zostało przeniesione do Torunia i przez cały okres międzywojenny było związane z naszym miastem.

Właśnie historia tej Toruńskiej 4. Dywizji Piechoty w latach 1921 -1939 jest przedmiotem polecanego opracowania.

Autor poświecił drugą część książki losom dywizji w czasie kampanii wrześniowej 1939 roku.

Dywizja składała się z następujących jednostek:

  • 14 Pułk Piechoty z Włocławka
  • 67 Pułk Piechoty  z Brodnicy
  • 63 Toruński Pułk Piechoty
  • 4 Kujawski Pułk Artylerii Lekkiej (Inowrocław)

Autor wykorzystał bogaty materiał źródłowy.

Opisał rodowód i dzieje pułków tworzących dywizję, przedstawił działania administracyjne i proces szkoleniowy, ukazał służbę garnizonową, w końcu zanalizował możliwości militarne dywizji i jej szlak bojowy w czasie całej kampanii wrześniowej.

Opracowanie uzupełniają obsady personalne 4. Dywizji Piechoty oraz noty biograficzne dowódców poszczególnych oddziałów dywizji.

Załączono mapy sytuacyjne oraz liczne archiwalne zdjęcia.