Tag Archives: II wojna światowa

Next Page

Władysław Kuligowski – Z okruchów życia : wspomnienia z lat 1918, 1939-1945

 

Władysław Kuligowski

Z okruchów życia
Wspomnienia z lat 1918, 1939-1945

Opracował i wstępem opatrzył Michał Raczkowski

Wydawca: WEiW Verbum

Brodnica 2018

Sygnatura SIRr XXXIIc/15

Wspomnienia zyskują coraz większe uznanie w badaniach historycznych nad dziejami XX wieku.

Osobiste świadectwa świadków pozwalają otworzyć codzienną rzeczywistość.

Władysław Kuligowski urodził się w 1909 roku w Kaczawce (gm. Lubień Kujawski).

Kształcił się między innymi w prywatnej szkole Emmy Otylii Keller w Chodeczu, w której przerabiano program 8-klasowego gimnazjum humanistycznego.

Władysław Kuligowski swoje wspomnienia z czasu nauki opisał w książce „Szkoła pani Keller : z zapisków ucznia”.

Przed wojną był nauczycielem.

W 1939 roku został aresztowany przez Niemców z Selbstschutzu.

Po opuszczeniu więzienia przeniósł się wraz z rodziną na Podkarpacie.

W czasie okupacji organizował tajne nauczanie.

Był żołnierzem Batalionów Chłopskich.

Po wojnie powrócił na Kujawy i do zawodu nauczyciela.

Był kierownikiem szkoły Podstawowej w Górsku koło Torunia w latach 1953-1969.

Zmarł w 1981 roku w Toruniu.

Władysław Kuligowski w książce „Z okruchów życia : wspomnienia z lat 1918, 1939-1945” opisał radosne dni odzyskania niepodległości przez Polskę w 1918 roku widziane oczami mieszkańców Chodecza.

Kolejne rozdziały wspomnień poświęcone są pobytowi w hitlerowskim więzieniu, działalności w ruchu oporu, organizacji tajnego nauczania, wyzwoleniu.

Wspomina również jeńca angielskiego, którego ukrywał przez pewien czas.

Maria Daniel – Wspomnienia z czasu wojny 1939-1945 : Bydgoszcz – Horodło – Grudziądz

Maria Daniel

Wspomnienia z czasu wojny 1939-1945
Bydgoszcz – Horodło – Grudziądz

Wstęp i opracowanie Aleksandra Burdziej

Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika
Towarzystwo Naukowe W Toruniu

Toruń 2017

Sygnatura SIRr  VIb/8-68

II wojna światowa odcisnęła swoje piętno na milionach polskich rodzin.

Prawda o niej opiera się na osobistych świadectwach świadków i ofiar.

Ich wspomnienia są dziś ważniejsze nawet od prac historyków, bazujących na archiwalnych dokumentach.

Wspomnienia Marii Daniel (rocznik 1928) są szczególnie interesujące.

Była ona córką kapitana Wojska Polskiego Feliksa Kocińskiego.

Dzieciństwo spędziła na kresach, a krótko przed wybuchem wojny przeprowadziła się do Bydgoszczy.

Przedstawiła ona dramatyczny obraz ucieczki rodzin oficerskich na Wschód we wrześniu 1939 roku.

Tam rodziny uciekające przed Niemcami stały się obiektem napaści ze strony Związku Radzieckiego.

Maria Daniel opisała powrót do rodzinnego Grudziądza i spędzone w tym mieście koszmarne lata niemieckiej okupacji.

Poznajemy życie codzienne polskiej ludności na okupowanym przez Niemców Pomorzu w latach 1939-1945.

Maria Daniel była świadkiem zaciekłych sześciodniowych walk o Twierdzę Grudziądz i jej kapitulacji w 1945 roku.

Swoje wspomnienia wojenne uzupełnia o „Epilog”, w którym opisuje trudny los rodzin przedwojennych oficerów w Polsce Ludowej.

Wspomnienia kończy na 1952 roku.

Maria Daniel spisała swe wspomnienia z dystansu kilkudziesięciu lat – dopiero w latach 1998-2016.

Są jednak napisane niezwykle żywo, barwnie, z dużym ładunkiem emocji, dbałością o oddanie szczegółów i detali.

Wspomnienia Marii Daniel opracowała i przygotowała do druku jej wnuczka Aleksandra Burdziej.

Relacje członków konspiracji pomorskiej w latach 1939-1945

Relacje członków konspiracji pomorskiej w latach 1939-1945

Wybór i opracowanie: Elżbieta Kwiatkowska-Dybaś

Biblioteka Fundacji „Archiwum Pomorskie AK” w Toruniu
t. 66

Wydawca: Fundacja Generał Elżbiety Zawackiej

Toruń 2015

Sygnatura SIRr VIb/8-44b

Fundacja Generał Elżbiety Zawackiej – Archiwum i Muzeum Pomorskie Armii Krajowej oraz Wojskowej Służby Polek zgromadziła już około 1500 relacji członków konspiracji pomorskiej z okresu II wojny światowej.

Ich publikacja zapewnia poznanie bezpośrednich przekazów uczestników ruchu oporu.

Już w 2000 roku fundacja opublikowała 51 wspomnień w książce „Relacje członków konspiracji pomorskiej w latach 1939-1945” – stanowiła ona 31 tom serii Biblioteka Fundacji „Archiwum Pomorskie AK” w Toruniu.

Obecny drugi tom relacji, zwiastuje kontynuację publikacji kolejnych wspomnień również w przyszłości.

W okresie okupacji na Pomorzu utworzono Okręg Pomorze ZWZ-AK.

Dzielił się on na podokręgi, inspektoraty i obwody.

Relacje pogrupowano według inspektoratów  – Brodnica, Bydgoszcz, Chojnice, Gdańsk, Gdynia, Grudziądz, Tczew, Toruń, Włocławek.

W sumie na Pomorzu działało nawet 50 organizacji konspiracyjnych.

Wspomnienia opisują bardzo różnorodne działania antyniemieckie takie, jak wywiad wojskowy, sabotaż, łączność zagraniczną, pomoc jeńcom, praca charytatywna, samopomoc, tajne nauczanie, nasłuch radiowy, walki partyzanckie, praca łączników i kurierów.

Tom obejmuje 82 relacje.

Każdą poprzedza krótki regest, podający informacje o miejscu i czasie działania danej osoby oraz o jej przynależności organizacyjnej.