Tag Archives: II wojna światowa

Next Page

Tomasz Ceran, Izabela Mazanowska, Monika Tomkiewicz – Zbrodnia pomorska 1939

 

Tomasz Ceran, 
Izabela Mazanowska,
Monika Tomkiewicz

Zbrodnia pomorska 1939

Wydawca: Instytut Pamięci Narodowej – Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu

Warszawa 2018

Sygnatura SIRr VIb/8-73

Zbrodnia pomorska 1939 roku była pierwszym w czasie II wojny światowej aktem ludobójstwa.

Moża ją porównać do egzekucji katyńskiej i rzezi wołyńskiej.

Jesienią 1939 roku w około 400 miejscowościach na terenie Pomorza Niemcy rozstrzelali kilkadziesiąt tysięcy Polaków.

Ofiary ginęły z rąk swoich sąsiadów, bowiem z miejscowych Niemców składały się oddziały Selbstschutzu, które z wielką gorliwością mordowały Polaków.

Mord był zaplanowany wcześniej i sprawnie przeprowadzony według przygotowanych zawczasu list proskrypcyjnych.

Na listach znaleźli się przedstawiciele polskiej elity, inteligencji, księża, nauczyciele, urzędnicy, przedsiębiorcy, działacze społeczni i narodowi.

Zginęło około 30 tysięcy Polaków.

Niemcy starannie zacierali ślady zbrodni – jeszcze w 1944 roku rozkopywano masowe mogiły i palono ciała pomordowanych.

Opracowanie „Zbrodnia pomorska 1939” przedstawia na wstępie założenia „odpolszczenia” Pomorza.

Wiele miejsca poświecono organizacji Selbstschutzu, złożonego z pomorskich Niemców.

Opisano przebieg aresztowań i uwięzienia Pomorzan.

Przedstawiono organizację  masowych rozstrzeliwań i lokalizację dołów śmierci.

Opisano w końcu proces niszczenia przez Niemców śladów zbrodni.

Przedstawiono szacunkowe dane o skali ludobójstwa.

Książkę kończy lista miejsc kaźni z 1939 roku.

Walter Neumann – Dziennik młodego Niemca

 

Walter Neumann

Dziennik młodego Niemca
Wspomnienia 1939-1940

Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika

Toruń 2018

Sygnatura SIRr XXXIIc/22

Trzynastoletni Walter Neumann z Rygi był jednym z bałtyjskich Niemców, którzy w 1939 roku na skutek paktu Ribbentrop-Mołotow, zostali przesiedleni z Estonii i Łotwy do Rzeszy.

Wraz z rodziną zamieszkał w 1940 roku w okupowanym przez Niemców Toruniu.

Uczęszczał do gimnazjum przy ul. Zaułek Prosowy.

Był członkiem Hitlerjugend.

W 1944 roku został powołany do wojska.

W 1945 roku trafił do amerykańskiej niewoli.

Po wojnie zainteresował się poezją – został laureatem wielu literackich nagród.

„Dziennik młodego Niemca” przedstawia wojnę oczami dziecka i nastolatka.

Jego rodzinę doświadczył los bałtyckiego przesiedleńca.

Autor skupia się na otaczającym go życiu codziennym i codziennych trywialnych czynnościach.

Wspomnienia przedstawiają też chłopięce pasje i zabawy, zwykłe dzieciństwo, które powinno być pozbawione trosk i zmartwień.

Książka opisuje okres od 6 października 1939 roku do 24 czerwca 1940 roku.

Marcin Leszczyński – Pomorze 1945

 

Marcin Leszczyński

Pomorze 1945

Wydawnictwo Bellona

Warszawa 2014

Sygnatura SIRr VIb/8-72

W serii „Historyczne Bitwy” wydawnictwa Bellona ukazała się książka Marcina Leszczyńskiego „Pomorze 1945”.

Autor bardzo szeroko nakreślił tło przyszłych zmagań.

Opisał ofensywę zimową i przebieg operacji operacji wiślańsko-odrzańskiej i mazowiecko-mazurskiej na początku 1945 roku.

Przedstawił armie przeciwników, ich organizację, liczebność, uzbrojenie, sztukę wojenna i dowódców.

Opisano również Wojsko Polskie.

Szczegółowo przedstawiono przebieg walk na Pomorzu miedzy 10 lutego a 31 marca 1945 roku, które prowadził 1. i 2. Front Białoruski Armii Czerwonej.

Opisano:

  • wyjście na Odrę i działania 1. Armii Wojska Polskiego w pasie przesłaniania Wału Pomorskiego
  • reakcję Niemców i obronę „Twierdzy Piła”
  • dalsze walki a pasie głównym Wału Pomorskiego i na przedpolu Stargardu Szczecińskiego
  • odcięcie Prus Wschodnich
  • walki o Twierdze Toruń, Grudziądz i Elbląg
  • operację „Sonnenwende” – kontrofensywę Niemców
  • przełamanie niemieckiej obrony na przełomie lutego i marca 1945
  • rozbicie X Korpusu Pancernego SS przez 1. Armię Wojska Polskiego
  • likwidację zgrupowanie trzebiatowskie Wehrmachtu i niemieckiego przyczółka pod Szczecinem
  • bitwę o Kołobrzeg i wyjście nad Bałtyk 1. Armii Wojska Polskiego
  • walki o Gdańsk i Gdynię
  • ewakuację Niemców drogą morską

Autor opisał również los jeńców oraz gwałty na ludności cywilnej.

Niemcy do końca wojny bronili się jeszcze na wyspie Wolin, w Szczecinie, na półwyspie Hel i na Żuławach, ale te enklawy nie odegrały większej roli.

Tymczasem Rosjanie mogli ustabilizować front na linii Odry i przygotować się do operacji berlińskiej.