Tag Archives: Kujawy

Next Page

Michał Kwiatkowski, Krystyna Pawłowska – U Maryi stóp. Sanktuaria Kujaw i ziemi dobrzyńskiej

 

Michał Kwiatkowski
Krystyna Pawłowska

U Maryi stóp
Sanktuaria Kujaw i ziemi dobrzyńskiej

Wydawca: Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej

Włocławek 2011

Sygnatura SIRr XXXIV/144

Publikacja została wydana przy okazji wystawy „U Maryi stóp. Sanktuaria Kujaw i ziemi dobrzyńskiej” zorganizowanej w Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku.

Wystawa była owocem długoletnich badań etnografów i muzealników nad kultura duchową Kujaw i ziemi dobrzyńskiej, a zwłaszcza nad pobożnością ludową i religijnością mieszkańców wsi kujawskiej i dobrzyńskiej.

Wyrazem pobożności ludowej jest adoracja miejsc świętych i pielgrzymki pątników do sanktuariów.

Bardzo ważnym elementem ludowego kultu na Kujawach i ziemi dobrzyńskiej są cudowne wizerunki Matki Boskiej, otaczane czcią i słynące łaskami cudowne obrazy bądź rzeźby.

W książce przedstawiono 12 sanktuariów z terenu Kujaw i ziemi dobrzyńskiej:

  • Błenna – Sanktuarium Matki Bożej Łaskawej, Księżnej Kujaw
  • Brdów – Sanktuarium Matki Boskiej Zwycięskiej
  • Markowice – Sanktuarium Matki Boskiej Królowej Miłości i Pokoju, Pani Kujaw
  • Obory – Sanktuarium Matki Bożej Bolesnej przy klasztorze Ojców Karmelitów
  • Osiek Rypiński – Sanktuarium Świętej Rodziny – Matki Boskiej Osieckiej – Matki Boskiej Łaskawej – Matki Bożej Karmicielki
  • Ostrowąs – Sanktuarium Matki Bożej – Pani Kujaw (Pani Kujawskiej)
  • Ostrowo k. Gniewkowa – Sanktuarium i parafia pw. Matki Bożej Szkaplerznej
  • Pakość – Kalwaria Pakoska
  • Pieranie – Sanktuarium Matki Bożej Łaskawej
  • Skępe – Sanktuarium Matki Bożej Skępskiej, Pani Mazowsza i Kujaw przy klasztorze Ojców Bernardynów
  • Skulsk – Sanktuarium Matki Bożej Bolesnej
  • Studzianka – Sanktuarium Świętej Rodziny

Publikacja Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku jest bardzo atrakcyjnie wydana i bogato ilustrowana.

Mimo, iż towarzyszyła ekspozycji –  nie jest katalogiem wystawy.

To niezwykle wartościowe, ale i przystępne opracowanie poświęcone sanktuariom maryjnym z terenu Kujaw i ziemi dobrzyńskiej w aspekcie historycznym, religijnym, artystycznym, zabytkoznawczym i etnograficznym.

Dorota Kalinowska – Gzik, żur i prażucha

 

Dorota Kalinowska

Gzik, żur i prażucha
Tradycje kuchni kujawskiej

Wydawca: Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku

Włocławek 2014

Sygnatura SIRr IX/53

Dorota Kalinowska jest etnografem z Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku.

Pasjonuje się kujawską kuchnią regionalną i sztuką ludową.

W Ksiąznicy Kopernikańskiej dostępnych jest kilka jej książek:

1. Gzik, żur i prażucha : tradycje kuchni kujawskiej / Dorota Kalinowska ; [fot. Krzysztof Cieślak et al.]. – Wyd. 2, popr. i uzup. – Włocławek : Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej, 2014.
2. Rękodzieło ludowe / Dorota Kalinowska. – Włocławek : Dobrzyńsko-Kujawskie Towarzystwo Kulturalne, 2004.
3. Strój ludowy na Kujawach / Dorota Kalinowska. – Włocławek : Dobrzyńsko-Kujawskie Towarzystwo Kulturalne, 2002.
4. Tradycyjne pożywienie ludowe na Kujawach / Dorota Kalinowska. – Włocławek : Dobrzyńsko-Kujawskie Towarzystwo Kulturalne, 2002.

Książka „Gzik ,żur i prażucha” jest owocem wielu lat studiów autorki, badań terenowych i wywiadów przeprowadzonych z mieszkańcami kujawskich wsi.

To bardzo szerokie i szczegółowe opracowanie poświęcone tradycjom kuchni kujawskiej.

Książka jest starannie wydana i bogato ilustrowana.

Autorka opisała produkty spożywcze używane w kuchni kujawskiej.

Wiele miejsca poświęciła wyposażeniu kuchni wiejskiej i sprzętom kuchennym.

Obszernie wyjaśniła domowe metody przetwórstwa i konserwacji żywności na kujawskiej wsi.

Ciekawie też opowiedziała o zwyczajach żywieniowych mieszkańców Kujaw – różnicach między pożywieniem codziennym a świątecznym.

W końcu przytoczyła aż 125 przepisów na tradycyjne kujawskie potrawy.

Z lektury opracowania czytelnik dowie się co to jarmuż i kiszczok, parzybroda i rosopitka, kwaśnica i żur, bynce, chlastoki i gzik, owijunki i pirzok, prażucha i szkaplerze, leberka i amoniaczki.

Zapiski Kujawsko-Dobrzyńskie

 

 

Zapiski Kujawsko-Dobrzyńskie

1978 –

Włocławek

Sygnatura SIRr II/21

Zapiski Kujawsko-Dobrzyńskie ukazują się we Włocławku od 1978 roku.

Impulsem do powstania rocznika było utworzenie w 1975 roku województwa włocławskiego.

Inicjatorami pomysłu byli Andrzej Mietz i Jan Pakulski, którzy razem z Marianem Kallasem przekonali w 1976 roku władze województwa włocławskiego do wydawania regionalnego czasopisma naukowego.

„Zapiski Kujawsko-Dobrzyńskie” zostały przychylnie przyjęte przez krytykę naukową.

Pierwsze dwa tomy rocznika wydało Dobrzyńsko-Kujawskie Towarzystwo Kulturalne we Włocławku (utworzone w 1976 roku).

Kolejne wydaje Włocławskie Towarzystwo Naukowe powołane do życia 16 czerwca 1979 roku.

Twórcą i pierwszym redaktorem „Zapisek Kujawsko-Dobrzyńskich” był Marian Kallas z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.

Stworzył on kształt pisma, który niewiele zmienił się do chwili obecnej.

Redaktorzy:

  • Marian Kallas 1978-1985
  • Marek Zapędowski 1988-1990
  • Mieczysław Wojciechowski 1993-

Teksty publikowane w „Zapiskach Kujawsko-Dobrzyńskich” od wielu lat podzielone są na działy:

  1. Artykuły
  2. Źródła i materiały
  3. Recenzje i omówienia
  4. Z życia Włocławskiego Towarzystwa Naukowego
  5. Bibliografia
  6. Kalendarium

W ramach działu „Bibliografia” publikowane były:

  • Bibliografia Kujaw i ziemi dobrzyńskiej
  • Bibliografia województwa włocławskiego
  • Bibliografia Kujaw wschodnich i ziemi dobrzyńskiej
  • Bibliografia wydawnictw Włocławskiego Towarzystwa Naukowego

Kalendarium również zmieniało nazwę:

  • Kalendarium województwa włocławskiego
  • Kalendarium Kujaw wschodnich i ziemi dobrzyńskiej

Na łamach czasopisma często opisywane są również sylwetki zasłużonych włocławian i publikowane wspomnienia pośmiertne.

Autorzy tekstów uwagę swoją poświęcają obszarowi Kujaw wschodnich i ziemi dobrzyńskiej.

Tematyka rocznika obejmuje historię, archeologię, etnografię, stosunki polityczne i społeczne, oświatę i kulturę, gospodarkę, ochronę środowiska.

Sukces wydawnictwa świadczy o okrzepnięciu i wszechstronnej działalności Włocławskiego Towarzystwa Naukowego.

Z drugiej strony właśnie powołanie i wydawanie „Zapisek Kujawsko-Dobrzyńskich” przyczyniło się do rozwoju środowiska naukowego we Włocławku.

Pierwszych pięć tomów „Zapisek Kujawsko-Dobrzyńskich” ukazało się w formie cyklu tematycznego.

Każdy rocznik poświęcony był odrębnej dziedzinie:

  •  Seria A – Historia
  •  Seria B – Stosunki polityczne i społeczne XX wieku
  •  Seria C – Oświata i kultura
  •  Seria D – Gospodarka
  •  Seria E – Kształtowanie środowiska

Tradycję przewodniego tematu poszczególnych roczników utrzymano również później.

  • Tom 6 – Historia
  • Tom 7 – Stosunki polityczne i społeczne w XX wieku
  • Tom 8 – Oświata kultura i sztuka
  • Tom 9 – Gospodarka i społeczeństwo
  • Tom 10 – Województwo włocławskie w XX-leciu 1975-1995
  • Tom 11 – Archeologia i etnologia
  • Tom 12 – Miasta Kujaw i ziemi dobrzyńskiej w XX wieku
  • Tom 13 – Mniejszości narodowe na Kujawach wschodnich i w ziemi dobrzyńskiej
  • Tom 14 – Wyznania na Kujawach wschodnich i w ziemi dobrzyńskiej
  • Tom 15 – Kujawy wschodnie i ziemia dobrzyńska w średniowieczu
  • Tom 16 – Ekologia i ochrona środowiska
  • Tom 17 – Gospodarka (XX – początek XXI wieku)
  • Tom 18 – Społeczeństwo Kujaw wschodnich i ziemi dobrzyńskiej
  • Tom 19 – Kultura
  • Tom 20 – Oświata i nauka
  • Tom 21 – Społeczeństwo Kujaw wschodnich i ziemi dobrzyńskiej w dobie transformacji (1989-2005)
  • Tom 22 – Kujawy wschodnie i ziemia dobrzyńska w czasach nowożytnych
  • Tom 23 – Kujawy wschodnie i ziemia dobrzyńska w latach drugiej wojny światowej 1939-1945
  • Tom 24 – Kujawy wschodnie i ziemia dobrzyńska w okresie dwudziestolecia międzywojennego 1918-1939
  • Tom 25 – Jubileuszowy – Czasopisma na Kujawach wschodnich i ziemi dobrzyńskiej w XX wieku i na początku XXI wieku
  • Tom 26 – Kujawy wschodnie i ziemia dobrzyńska po drugiej wojnie światowej do reformy administracyjnej w 1975 roku
  • Tom 27 – Zabytki Kujaw wschodnich i ziemi dobrzyńskiej
  • Tom 28 – Organizacje młodzieżowe i paramilitarne na Kujawach wschodnich i ziemi dobrzyńskiej w latach 1900-1939
  • Tom 29 – Administracja państwowa, samorządowa i kościelna na Kujawach wschodnich i w ziemi dobrzyńskiej od średniowiecza do 1975 roku
  • Tom 30 – Osadnictwo i demografia na Kujawach wschodnich i w ziemi dobrzyńskiej

Obecnie „Zapiski Kujawsko-Dobrzyńskie” wydawane są w szacie graficznej opracowanej przez Reginę Magier.

Na charakterystycznej ciemno-bordowej okładce znajdują się herby Kujaw i ziemi dobrzyńskiej.

Marian Kallas

Od redakcji

Zapiski Kujawsko-Dobrzyńskie
Seria E : 1985

 

 

Mieczysław Wojciechowski

Od redakcji

Zapiski Kujawsko-Dobrzyńskie
Tom 25 : 2010

 

 

Stanisław Kunikowski

Rola i znaczenie „Zapisek Kujawsko-Dobrzyńskich” w rozwoju nauki na Kujawach i w ziemi dobrzyńskiej w latach 1978-2009

Zapiski Kujawsko-Dobrzyńskie
Tom 25 : 2010

 

 

Mieczysław Wojciechowski

Od redakcji

Zapiski Kujawsko-Dobrzyńskie
Tom 30 : 2015