Tag Archives: lotnictwo

Next Page

Toruń wniebowzięty – 80 lat Aeroklubu Pomorskiego

 

Toruń wniebowzięty
80 lat Aeroklubu Pomorskiego

Tekst: Jacek Kiełpiński

Polskie Wydawnictwa Reklamowe

Toruń 2015

Sygnatura SIRr XXV/52

Album „Toruń wniebowzięty” został wydany na jubileusz powstania Aeroklubu Pomorskiego w Toruniu w 1935 roku.

Lotnictwo w Toruniu ma jeszcze starsze tradycje sięgające 1890 roku.

W okresie międzywojennym w Toruniu stacjonował 4 Pułk Lotniczy i 1 Batalion Balonowy.

Po wojnie lotnisko toruńskie traci znaczenie militarne, ale rozwija się tu dynamicznie działalność sportowa.

Jacek Kiełpiński drobiazgowo opisał historię toruńskiego lotnictwa i toruńskiego aeroklubu.

Album zawiera również bardzo wiele cennych i unikalnych zdjęć ilustrujących lotnicze tradycje Torunia.

Książka podzielona jest chronologicznie na kilka rozdziałów.

  1. Stanisław Skalski
  2. Pruskie początki (1913-1920)
  3. „Lech” nad miastem (1920-1935)
  4. Rolls-Royce (1935-1939)
  5. Toruńska szkoła walki (1939-1945)
  6. Ciąg, bieg, puść! (1945-1957)
  7. Skok z kukuruźnika (1957-1962)
  8. Akrobacje, relativ, modele (1962-1975)
  9. Cień łańcuchów (1975-1985)
  10. Na straży lasów (1985-1990)
  11. Trudna dekada (1990-2000)
  12. Siła tradycji (2000-2010)
  13. Czasy mistrzostw (2010-2015)

Dzięki lekturze przypomnimy sobie postać asa lotnictwa Stanisława Skalskiego, który był wychowankiem 4 Pułku Lotniczego.

Przeczytamy o balonach unoszących się nad pruskim Toruniem w XIX wieku, o powstaniu hali sterowców i budowie lotniska tuż przed I wojna światową.

W okresie międzywojennym w Toruniu stacjonował jedyny polski sterowiec „Lech”.

W 1938 roku powstał w naszym mieście Ośrodek Sportu Lotniczego, który wizytował swoim rolls-roycem marszałek Rydz-Śmigły.

W czasie II wojny światowej piloci 4 Pułku Lotnictwa walczyli w bitwie o Anglię.

Po wojnie Aeroklub Pomorski spotykały szykany ze strony władz radzieckich, co doprowadziło do jego przejściowej likwidacji w latach 1953-1957.

Od 1957 roku dysponował czterema kukuruźnikami.

Uruchomiono sekcje szybowcową, samolotowa, spadochronową i modelarską.

W Toruniu ukształtował się silny ośrodek akrobacji samolotowej.

Wiele sukcesów odnoszą również szybownicy i piloci rajdowo-nawigacyjni.

W 1986 roku na lotnisku uruchomiono Lotniczą Bazę Leśną, w której do dziś stacjonują samoloty gaśnicze i patrolowe.

Współcześnie lotnisko Aeroklubu Pomorskiego służy pilotom akrobacyjnym, spadochroniarzom, baloniarzom, pilotom precyzyjnym, szybownikom, pilotom rajdowym.

W 2014 roku w Toruniu zorganizowano Mistrzostwa Świata w Akrobacji Szybowcowej i Mistrzostwa Świata  w Lataniu Rajdowym.

Gorąco polecamy album również ze względu na wielką ilość zdjęć, które ilustrują tekst księgi pamiątkowej i same są źródłem interesujących informacji o toruńskim lotnictwie i toruńskich pilotach.

Wystawy: 1. Modernizm toruński. Architektura międzywojennego miasta – 2. As toruńskiego lotnictwa

belkaniebieska2

04122015aDnia 20 listopada 2015 roku koleżanki z Sekcji Bibliografii Regionalnej zwiedziły wystawę historyczną „Modernizm toruński. Architektura międzywojennego miasta” zorganizowaną przez toruński Oddział Stowarzyszenia Historyków Sztuki, toruński Oddział Towarzystwa Opieki nad Zabytkami oraz Archiwum Państwowe w Toruniu. Ekspozycja, którą zaprezentowano w budynku Archiwum Państwowego przy Placu Rapackiego 4, połączona była z wykładem projektanta i kuratora wystawy dra Michała Pszczółkowskiego.

Lata międzywojenne były dla Torunia okresem wyjątkowego rozkwitu. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości i opuszczeniu miasta przez wojska niemieckie (styczeń 1920 r.), Toruń został siedzibą województwa pomorskiego. Przeniesienie do prowincjonalnego wówczas miasta wielu urzędów wymusiło szereg inwestycji budowlanych. Projekty gmachów użyteczności publicznej powierzono uznanym architektom z dużych miast, jak Warszawa, Poznań i Kraków. Dzięki temu Toruń doczekał się wielu ciekawych realizacji, które reprezentowały wysoki poziom formy architektonicznej oraz stanowiły opozycję dla wszechobecnego gotyku i pruskiego dziedzictwa miasta.

Na ekspozycji zaprezentowano projekty przedwojennych budowli (część z nich nie doczekała się realizacji, bądź została wybudowana w zmienionej formie), skreślone przez najwybitniejszych przedstawicieli modernizmu w architekturze, obecnie przechowywane w zasobach Archiwum Państwowego w Toruniu. Towarzyszyły im plansze z komentarzami, na których szczegółowo opisano podzielone na dziesięć grup tematycznych budynki modernistyczne. Zwiedzający mogli prześledzić losy i pierwotne przeznaczenie takich budynków jak siedziba Starostwa Krajowego Pomorskiego (dzisiejsza „harmonijka”), dom Henryka i Gerharda Krause, kościół pw. Chrystusa Króla na Mokrem, nieistniejący już budynek dworca PKS, hala wystawowa w Parku Bydgoskim.

Zarówno treść jak i forma wystawy były bardzo ciekawe i uświadomiły zwiedzającym, że Toruń, to nie tylko „gotyk na dotyk”, prócz wielu historycznych zabytków można w nim znaleźć również ciekawe, dużo młodsze inwestycje budowlane.

belkaniebieska2

W drodze powrotnej koleżanki z Sekcji Bibliografii Regionalnej zwiedziły również plenerową ekspozycję, prezentowaną na dziedzińcu Ratusza Staromiejskiego, poświęconą Stanisławowo Skalskiemu. Wystawa „AS toruńskiego lotnictwa” została zorganizowana w związku z setną rocznicą urodzin lotnika. Organizatorzy główny nacisk wystawy położyli na ukazanie związków Skalskiego z 4 Pułkiem Lotniczym, w którym późniejszy bohater bitwy o Anglię nabierał doświadczenia w latach 1938-1939.

belkaniebieska2

Aerokluby regionu kujawsko-pomorskiego – kwerenda

belka

kwerenda

Lotnictwo sportowe ma w naszym regionie bardzo stare tradycje sięgające okresu międzywojennego.

Już w 1933 roku powstał Aeroklub Kujawski w Inowrocławiu, Aeroklub Pomorski utworzono w Toruniu w 1935 roku, Aeroklub Bydgoski i  Aeroklub Grudziądzki rozpoczęły działalność w 1946 roku,

Poniżej zamieszczamy listę publikacji poświęconych aeroklubom Kujaw i Pomorza dostępnych w Książnicy Kopernikańskiej.

 

1. 40-lecie Aeroklubu Grudziądzkiego / [oprac. Czesław Szachnitowski]. – Grudziądz : AG, 1986.
SYGNATURA

MAG G   207884

MAG G   221422

2. 50 lat Aeroklubu Pomorskiego w Toruniu / oprac. Ireneusz Kowalczyk. – Toruń : Aeroklub Pomorski, 1985.
SYGNATURA

MAG G   200754

SIRr   XXV/42

3. 50 lat toruńskiego lotnictwa : 25-lecie Aeroklubu Pomorskiego / Henryk Jankowski ; Zarząd Aeroklubu Pomorskiego w Toruniu. – Toruń : Aeroklub Pomorski, 1959.
SYGNATURA

SIRr   XXV/29

4. II Pomorski Samolotowy Rajd Dziennikarzy i Pilotów : 24 maja – 1 czerwca 1975 roku : program / „Gazeta Pomorska”, Aeroklub Pomorski w Toruniu, Bydgoski Oddział SDP. . – Toruń : Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich, 1975.
SYGNATURA

MAG 175082

5. IX Mistrzostwa Polski w akrobacji samolotowej : Toruń , wrzesień 1972 : program / Aeroklub Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. – Toruń : Aeroklub PRL, 1972.
SYGNATURA

MAG 142528

6. Lotnictwo sportowe w Grudziądzu / Stefan Mądrzejewski. – Grudziądz : Koło Miłośników Dziejów Grudziądza. Klub „Centrum” Spółdzielni Mieszkaniowej, 2010.
SYGNATURA

SIRr   XXV/39

7. Sprawozdanie z działalności Aeroklubu Pomorskiego 1959-1962 / [oprac. graf. i tekst H. J.] ; Aeroklub Pomorski w Toruniu. – Toruń : Aeroklub Pomorski, 1962.
SYGNATURA

MAG 73602

8. Sprawozdanie z Działalności Aeroklubu Pomorskiego za Rok 1938 – Toruń : AP.
SYGNATURA

MAG 03516

9. V Pomorski Samolotowy Rajd Dziennikarzy i Pilotów : 20-28 maj 1978 : program / „Gazeta Pomorska”, Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich, Aeroklub Pomorski w Toruniu. – Toruń : Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich, 1978.
SYGNATURA

MAG G   195423

10. VI Ogólnopolskie Zawody Modeli Latających CZSBM-ARRL : Inowrocław 12 – 13 VI 1971 roku / Kujawska Spółdzielnia Mieszkaniowa, Aeroklub Kujawski. – Inowrocław : Kujawska Spółdzielnia Mieszkaniowa, 1971.
SYGNATURA

MAG 98689

11. VIII Ogólnopolskie Zawody Samolotowe w Akrobacji Zespołowej : 3-6 września 1970 r. / [oprac. Henryk Jankowski] ; Aeroklub Pomorski w Toruniu. – Toruń : Aeroklub Pomorski, 1970.
SYGNATURA

MAG 125504

12. XXXI Samolotowe Nawigacyjne Mistrzostwa Polski Seniorów : Bydgoszcz 25. IX – 02.X.88 : informator / przygotowali Andrzej Korzeniowski, Wojciech Woźniak. – Bydgoszcz : Aeroklub Bydgoski, 1988.
SYGNATURA

MAG G   222642