Tag Archives: malarstwo ołtarzowe

Bartłomiej Strobel – Pictor Thoruniensis

Bartłomiej Strobel (Bartholomaus Strobel) urodził się w niemieckiej protestanckiej rodzinie mieszczan we Wrocławiu w 1591 roku.

Jego ojciec był również malarzem – mistrzem cechowym.

Sam Bartłomiej Strobel uzyskał list wolny na wykonywanie sztuki malarskiej  przed 1619 rokiem od cesarza Macieja, co potwierdził później cesarz Ferdynand II z rodu Habsburgów.

 

 

Jego patronem był biskup wrocławski arcyksiążę Karol Habsburg.

Śląsk dotykały od 1632 roku zniszczenia wywołane wojną trzydziestoletnią i szczególnie mordercza zaraza z 1633, która pochłonęła połowę mieszkańców Wrocławia.

Około 1633 roku przenosi się Strobel do Polski i osiada w Toruniu.

Współcześni nazywali go „Pictor Thoruniensis”.

Król Władysław IV przyznał mu tytuł nadwornego malarza.

Bartłomiej Stobel malował głównie obrazy ołtarzowe o tematyce religijnej oraz portrety.

Jego sztuka wykazuje wpływy flamandzkie.

 

Portret Guglielmo Orsettiego – Muzeum Narodowe w Warszawie

 

W Polsce powstały jego najważniejsze dzieła.

Cieszył się w naszym kraju wielkim uznaniem, miał mnóstwo zleceń płynących od duchowieństwa i od kręgów dworskich.

Posiadaniem obrazu Bartłomieja Stobla „Uczta u Heroda i ścięcie św. Jana Chrzciciela” szczyci się Museo del Prado w Madrycie.

Jako portrecista cieszył się uznaniem arystokratów.

Zamówienia składali u niego:
– książę Władysław Dominik Zasławski-Ostrogski
– książę Ulrik duński
– kanclerz Jerzy Ossoliński

Szczególnie wiele malowideł pozostawił po sobie na Pomorzu i Kujawach.

W Gdańsku namalował portret Martina Opitza – poety i swego przyjaciela jeszcze z Wrocławia.

 

Daniel i król Cyrus przed Baalem – Muzeum Narodowe w Warszawie

 

Jego obrazy zdobią katedry i kościoły we:
– Fromborku (Św. Anna Samotrzeć)
– Włocławku (Wniebowzięcie Marii)
– Pelplinie (Ścięcie św. Jakuba starszego)
– Radzyniu Chełmińskim (Koronacja Marii ze św. Łukaszem i św. Mikołajem),
– Koronowie (Wniebowzięcie Marii ze św. Janem Ewangelistą, Bernardem z Clairvaux i apostołami u grobu)
– Pakości (Matka Boska z Dzieciątkiem, św. Bonawenturą i św. Ludwikiem d’Anjou)
– Koźlinach (Zmartwychwstanie Chrystusa)
– Rykowisku-Błądzimie (Koronacja Marii)

W Toruniu po Bartłomieju Stroblu zachowało się kilka obrazów.

Pierwszy to „Madonna z Dzieciątkiem i św. Stanisławem Kostką oraz komunia anielska św. Stanisława” przechowywany w Katedrze śś. Janów.

Drugi to „Portret rajcy toruńskiego Nikolausa Hübnera”, który znajduje się w Ratuszu Staromiejskim.

Trzeci to obraz „Adoracja Chrystusa Ukrzyżowanego przez obie gałęzie zakonu benedyktyńskiego” z Kościoła św. Jakuba.

W 1643 roku po ciężkiej chorobie Bartłomiej Strobel zmienił konfesję na katolicką.

Zmarł po 1647 roku.

Eugeniusz Iwanoyko

Dwa nieznane obrazy Bartłomieja Strobla

Biuletyn Historii Sztuki
R. XVI (1954) nr 4, s. 453-458

Sygnatura MAG 56333

 

Zygmunt Batowski

Bartłomiej Strobel
Malarz ślaski XVII wieku

Lwów 1916

Sygnatura MAG29802

 

Eugeniusz Iwanoyko

Bartłomiej Strobel

Poznań 1957

Sygnatura MAG 232553

 

ks. Bolesław Makowski

Malarz Strobel w Polsce i na Pomorzu

Zapiski Towarzystwa Naukowego w Toruniu
Tom VII, nr 1, s. 11-17

Sygnatura SIRr II/3-1923-1926

 

Jacek Tylicki

Bartłomiej Strobel malarz epoki wojny trzydziestoletniej
Tom 1- 2

Toruń 2000

Sygnatura MAG 260520

Sławomir Majoch – Czy XIX-wieczne malarstwo religijne w Toruniu jest bezwartościowe? O zapomnianych pracach Juliana Wałdowskiego.

belkaniebieska2

torun-miasto-zabytkow

 

Sławomir Majoch

Czy XIX-wieczne malarstwo religijne w Toruniu jest bezwartościowe?
O zapomnianych pracach Juliana Wałdowskiego.

Prelekcja

20 marca 2015 – piątek

Książnica Kopernikańska w Toruniu

 

W piątek 20 marca 2015 roku o godz. 18.00 odbyło się w Książnicy Kopernikańskiej w Toruniu piąte już spotkanie z cyklu „Toruń Miasto Zabytków”, którego animatorką jest Katarzyna Kluczwajd.

Spotkanie zorganizowała Książnica Kopernikańska w Toruniu i Toruński Oddział Stowarzyszenia Historyków Sztuki.

Licznie zgromadzona publiczność wysłuchała wykładu historyka sztuki i muzealnika Sławomira Majocha z Muzeum Uniwersyteckiego w Toruniu na temat „Czy XIX-wieczne malarstwo religijne w Toruniu jest bezwartościowe? O zapomnianych pracach Juliana Wałdowskiego.”

Józef Wałdowski (1854-1912) urodził się koło Brodnicy.

Studia malarskie odbywał w Düsselfdorfie i Monachium.

Tam jego poglądy ukształtowały się pod wpływem szkoły nazareńczyków, która ołtarzowe malarstwo religijne uznawała za najszlachetniejsze.

Nawiązywali oni do włoskiej tradycji malarskiej.

Wyróżniała ich statyczność kompozycji, ascetyczność ujęcia, idealizacja, linearność, czystość kolorów.

Nazareńczycy zdobyli wielkie wpływy w XIX-wiecznych Niemczech.

Nazarenizm był dla niemieckiego malarstwa tym, czym neogotyk dla architektury.

Józef Wałdowski mieszkał w Toruniu od 1890 do 1890 roku.

Stworzył wówczas m.in. obraz do ołtarza Anioła Stróża oraz obraz św. Cecylii do ołtarza głównego katedry św. Janów.

Sławomir Majoch na podstawie swych badań wskazał, że Wałdowskiemu można przypisać autorstwo również innych obrazów znajdujących się w katedrze św. Janów czy w kościele NMP.

Za udział w obchodach rocznicy bitwy wiedeńskiej w 1883 roku Julian Wałdowski był sądzony przez władze pruskie.

W 1893 roku Wałdowski osiadł na stale we Wrocławiu, gdzie zdobył powszechne uznanie.

Dziś jest on znany jako autor kilkudziesięciu obrazów ołtarzowych do kościołów całego Śląska.

Józef Wałdowski był kontynuatorem nazareńczyków.

Wykorzystywał również wzorce graficzne stosowane w malarstwie sakralnym.

Sławomir Majoch opowiadał o sztuce religijnej zajmująco i ze znawstwem, ilustrując swoją wypowiedź wieloma ilustracjami.

Jego wykład zakończyło obszerne podsumowanie, które zawierało wyczerpującą odpowiedź na główne pytanie wieczoru – dlaczego malarstwo XIX-wiecznych artystów religijnych jest tak mało poznane i pomijane?

Spotkanie tradycyjnie zakończyło się rozlosowaniem pamiątkowych książek wśród zgromadzonych słuchaczy.

belkaniebieska2