Tag Archives: malarstwo

Next Page

Janusz Tondel – Eugeniusz Przybył – Między książką a sztuką

 

Janusz Tondel

Między książką a sztuką
Eugeniusza Przybyła
toruńskiego bibliofila i malarza
pasje i rozczarowania

Wydawnictwo Naukowe
Uniwersytetu Mikołaja Kopernika

Toruń 2014

Sygnatura SIRr IIIB/Przybył Eugeniusz

Eugeniusz Przybył (1884-1965) był jednym z najwybitniejszych torunian XX wieku.

Urodził się w Łodzi.

Studiował w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie.

W 1920 roku na stałe zamieszkał w Toruniu.

Torunianom dał się poznać jako artysta, bibliofil i działacz społeczny.

Zgromadził jeden z największych prywatnych księgozbiorów w Toruniu.

Prof. Janusz Tondel opublikował pełną i naukową biografię Eugeniusza Przybyła.

Dotarł on do wielu unikalnych dokumentów i rysunków, często znajdujących się w rękach rodziny i osób prywatnych.

Między innymi korzystał z:
„Dziennika” Eugeniusza Przybyła, który był prowadzony w latach 1939-1946,
„Pamiętnika” Janiny Przybyłowej obejmującego lata 1928-1965,
„Szkicownika z podróży do Włoch” Eugeniusz Przybyła z 1911 roku
– czterotomowego „Inwentarza” księgozbioru Eugeniusza Przybyła, który był prowadzony od 1930 roku i obejmował blisko 11 tysięcy tomów.

Monografia jest bardzo dobrze udokumentowana, podaje mnóstwo informacji faktograficznych.

Szczególną uwagę poświęcono zbiorom zgromadzonym przez Eugeniusza Przybyła, które obejmowały książki, ekslibrysy, grafikę, ceramikę, tkaniany, filatelistykę, numizmatkę a nawet kolekcję lasek.

Książka jest bardzo staranie wydania.

Wzbogaca ją mnóstwo ilustracji.

Dzięki prof. Januszowi Tondelowi Eugeniusz Przybył doczekał się niezwykle obszernej, dokładnej i wartościowej biografii, odpowiadającej jego roli w życiu artystycznym i kulturalnym naszego miasta.

Katarzyna Kolendo-Korczak – Praecepta politica w toruńskim ratuszu

Katarzyna Kolendo-Korczak

Praecepta politica w toruńskim ratuszu
Niezachowany cykl malowideł z Sali Rady z 1603 roku i jego europejski kontekst

Wydawca:
Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk
Liber Pro Arte

Warszawa 2014

SIRr XXXIIIb/152

Dr Katarzyna Kolendo-Korczak jest adiunktem w Instytucie Sztuki PAN.

Podjęła się karkołomnego zadania odtworzenia i interpretacji malowideł stanowiących dekorację stropu Sali Rady toruńskiego ratusza.

Dekorację stworzył Anton Möller w latach 1602-1603.

Niestety uległa ona całkowitej zagładzie trzysta lat temu w roku 1703 podczas wielkiego pożaru wywołanego bombardowaniem szwedzkim.

Zniszczone dzieło znane jest z drobiazgowego opisu, jaki zawierają wskazówki burmistrza Henryka Strobanda, zawarte w zamówieniu złożonym malarzowi.

Dodatkowo po pożarze burmistrz Jan Baumgarten sporządził „Memoranda”, w których opisał wygląd dekoracji przed ich zniszczeniem.

Autorka dysertacji nie tylko rekonstruuje przedstawienia, znajdujące się na dekoracji, ale również ich źródła literackie, wzorce ikonograficzne i co najważniejsze przesłanie ikonograficzne.

Ideowy program dekoracji, jej wymowa stanowiły „przykazania polityczne” dla toruńskich rajców i propagandowy wyraz polityki reform wprowadzanych w mieście przez burmistrza Strobanda.

Rozprawa składa się z sześciu rozdziałów:

  1. Dzieło sztuki znane tylko z opisu
  2. Historia powstania dekoracji, pomysłodawcy i twórcy
  3. Dwanaście tablic toruńskich. Opis, źródła i próba interpretacji.
  4. Dekoracja toruńska w pejzażu intelektualnym europy 2. połowy XVI wieku
  5. Dekoracje budowli miejskich i domów prywatnych Torunia i Gdańska w 2 połowie XVI i 1. połowie XVII wieku
  6. Dekoracja toruńska na tle dekoracji budowli municypalnych w Europie

Wizyta w Ratuszu

belkaniebieska2

01072016

 

Wizyta w Ratuszu

 

25 maja tego roku wybraliśmy się na zwiedzanie wystaw w Muzeum Okręgowym w Toruniu.

W trakcie oglądania eksponatów naszą uwagę przykuł obraz nieznanego autora podpisany jako: „Oblężenie Rygi przez Karola XII szwedzkiego w 1701 r.” o numerze MT/M/84/SN.

 

Już sam tytuł wydaje się być podejrzany, gdyż tytułowe wydarzenie nie miało miejsca.

Ryga była wówczas w szwedzkim posiadaniu i Karol nie mógł jej oblegać.

W 1701 roku miasto próbował bezskutecznie zdobyć elektor saski Fryderyk August I, a Karol przybył Rydze z pomocą.

W bitwie nad rzeką Dźwiną 9/19 lipca 1701 roku Szwedzi pobili najeźdźców, uwalniając miasto od zagrożenia.

 

01072016-1

 

Po zwycięskim starciu Karol przystąpił do oblężenia Dünamünde, twierdzy u ujścia Dźwiny do morza.

Czy na obrazie widzimy scenę ukazującą to wydarzenie?

Postaramy się na to pytanie odpowiedzieć na następnym poście.

 

01072016-2

belkaniebieska2