Tag Archives: martyrologia

Previous Page

Tomasz Sylwiusz Ceran – „Szmalcówka”

Przedstawiamy kolejną nowość w księgozbiorze regionalnym
Działu Informacyjno – Bibliograficznego.

Tomasz Sylwiusz Ceran

„Szmalcówka”
Historia niemieckiego obozu w Toruniu (1940-1943) na tle ideologii nazistowskiej

Wydawca: Instytut Pamięci Narodowej
Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu Oddział w Gdańsku

Bydgoszcz – Gdańsk 2011

Sygnatura SIRr VIb/8-58

 

„Szmalcówka” to nazistowski obóz przesiedleńczy i „pracy wychowawczej”, mieszczący się na skrzyżowaniu ulic Kozackiej i Grudziądzkiej.

Obóz działał od listopada 1940 do 18 lipca 1943 roku.

Jego nazwa wzięła się z lokalizacji obozu w przedwojennej fabryce smalcu i oleju.

Nie był obozem zagłady bezpośredniej – więźniowie (zwłaszcza dzieci) umierali z powodu głodu, mrozu, chorób zakaźnych i sadyzmu niemieckich wartowników.

W obozie zginęło 317 dzieci, w tym 189 z nich miało trzy lata i mniej.

Polecana książka stanowi pierwszą monografię poświęcona dziejom „Szmalcówki”.

Autor oparł się przede wszystkim na materiałach ze śledztwa prowadzonego przez Okręgową Komisję Badania Zbrodni Hitlerowskich w Bydgoszczy Delegaturę w Toruniu w latach 1968-1976 i Oddziałową Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Gdańsku w latach 2005-2010.

Działalność obozu była przykładem realizacji polityki „odpolszczenia” (entpoloniesirung) Pomorza.

Opracowanie zostało podzielone na pięć rozdziałów:

  1. Światopoglądowa krucjata
  2. Odpolszczenie (Entpolonisierung) „niemieckich Prus”
  3. Za bramą „Szmalcówki”
  4. „Lekcja pracy, czystości i dyscypliny…”
  5. Zamknięta historia?

Książka zawiera również imienny rejestr 515 osób zmarłych w obozie.