Tag Archives: Marynarka Wojenna

Śladami żołnierzy marynarki wojennej w międzywojennym Toruniu

 

100 lat Niepodległego Torunia.
Warto pamiętać:

Śladami żołnierzy marynarki wojennej w międzywojennym Toruniu 

Spacer
17 lipca 2020 roku

 

Spacer. Śladami żołnierzy marynarki wojennej w międzywojennym Toruniu
17 VII 2020.

Wspólna inicjatywa toruńskiej Książnicy Kopernikańskiej i Towarzystwa Miłośników Torunia (ToMiTo), spacer w trakcie którego, przypomnieliśmy Niepodległy Toruń, także ten wojskowy. Spacery uczestników zajęć z Kamienicy Inicjatyw to już tradycja. Odbyły się już dwa śladami toruńskich żołnierzy wojsk balonowych (w 2019 i 2020), byliśmy wspólnie na cmentarzu garnizonowym na grobie plutonowego Gerarda Pająkowskiego, uczestniczyliśmy w grze miejskiej poświęconej rocznicy powstania wielkopolskiego.

Tym razem w piątek 17 lipca, Mariusz Thomas, (z moim skromnym udziałem), przygotował kolejną imprezę poświęconą tematyce marynarki wojennej okresu dwudziestolecia międzywojennego w Toruniu.

Razem odwiedziliśmy kilka miejsc związanych ze Szkołą Podchorążych Marynarki Wojennej w Toruniu, (pierwotnie placówkę nazywano Oficerską Szkołą Marynarki Wojennej), tam kształcono zawodowych oficerów Marynarki Wojennej II RP (początkowo nauka odbywała się w ramach tzw. Tymczasowych Kursów Instruktorskich dla Oficerów). Wydawnictwa szkoły z tego okresu znajdują się w zbiorach Książnicy Kopernikańskiej. Pierwsza siedziba tej placówki to piękny gmach przy ul. Fredy, tam po wojnie mieścił się Instytut Geografii UMK, a w II RP tam rezydował wojewoda pomorski. Na początek spacerowaliśmy nadbrzeżem Wisły, (minęliśmy pięknie odremontowaną przystań AZS), wspominaliśmy wizytę Józefa Piłsudskiego w wolnym już Toruniu, kiedy to odznaczył dzielnych marynarzy, walczących w okolicy Włocławka w trakcie wojny polsko-bolszewickiej.

Później była niespodziana, mieliśmy okazję zwiedzić, dziś nie dla każdego dostępny Port Zimowy. To w tym porcie stacjonowały jednostki marynarki wojennej, użytkowany był także przez szkołę. Obecnie to siedziba Zarządu Zlewni w Toruniu – Wody Polskie, serdecznie gospodarzowi miejsca dziękujemy. Nie udało nam się ze wg czasowych dotrzeć do drugiej siedziby szkoły, na lewobrzeże w pobliżu Dworca Głównego, (przed wojną ul. Nad Strugą, obecnie ul. Dybowska).

Warto pamiętać, że w naszym mieście miała swą siedzibę (do 1925) Flotylla Wiślana, i w tym samym obiekcie mieściła się szkoła, (kiedy flotylli już w mieście nie było). Dotarliśmy przed okazałe zabudowania szkoły, gdzie mieściła się najdłużej od 1925-1938 (kiedy przeniesiono ją do Bydgoszczy), a aktualnie to Hotel Bulwar. Przypomina o tym fakcie tablica pamiątkowa, która znajduje się na murach tzw. Koszar Racławickich. Opowiedziałam także o bibliotece szkoły, która największe swe lokum miała w Koszarach Racławickich na II piętrze, a prócz literatury fachowej była tam i beletrystyka. Zalecano marynarzom m.in. przygodowe książki Ferdynanda Ossendowskiego.

Spacer zakończyliśmy na bulwarze, przy pomniku, (autorstwa torunian Eweliny Szczech-Siwickiej i Henryka Siwickiego), z charakterystyczną kotwicą, która upamiętnia tradycje morskie miasta. Ta instalacja artystyczna powstała w 50. rocznicę powołania w Toruniu Szkoły Marynarki Wojennej, w 1972 r.

Marynarze kształcący się w naszym mieście, w swych pięknych mundurach, w wojskowym szyku maszerujący na msze św. do kościoła garnizonowego, obchody Święta morza w międzywojennym Toruniu… To zapamiętali mieszkańcy naszego miasta. A obecnie, corocznie marynarze z ORP „Toruń” aktywnie uczestniczą w kweście ToMiTo na cmentarzu św. Jerzego.

Warto przypomnieć te morskie akcenty Torunia w jubileuszowym roku 100 lecia niepodległości.

Dr Katarzyna Tomkowiak

Bogusław Uziembło – Marynarka Wojenna II Rzeczypospolitej w fotografii ze zbiorów Muzeum Okręgowego w Toruniu

 

Bogusław Uziembło

Marynarka Wojenna II Rzeczypospolitej w fotografii ze zbiorów Muzeum Okręgowego w Toruniu

Wydawca: Muzeum Okręgowe w Toruniu

Toruń 2016

Sygnatura SIRr XXV/62

 

Toruń w okresie II Rzeczypospolitej był ważnym ośrodkiem wojskowym.

W mieście stacjonowały wszystkie rodzaje sił zbrojnych:
– wojska lądowe
– wojska powietrzne
– wojska morskie
– wojska artyleryjskie
– kawaleria
– saperzy

W Toruniu stacjonowali marynarze z Flotylli Wiślanej.

W mieście mieściła się również szkoła oficerów Marynarki Wojennej.

Pamiątki po marynarzach zachowały się w zbiorach Muzeum Okręgowego w Toruniu.

Są to liczne fotografie przedstawiające portrety zbiorowe i indywidualne, zdjęcia z ćwiczeń i przemarszów.

Autor opracowania wykonał olbrzymią pracę zmierzającą do zidentyfikowania postaci i miejsc uwiecznionych na tych fotografiach.

Ogromna większość fotografii pochodzi ze zbioru Wieńczysława Dońskiego – lekarza wojskowego i fotografa amatora.

Wykorzystano również zdjęcia Stanisława Kozaka, Olgierda Turka-Tarnawskiego, Tomasza Leśniaka.

Fotografie dokumentują:

  • szkoły oficerów Marynarki Wojennej w Toruniu
  • Tymczasowe Instruktorskie Kursy dla Oficerów Marynarki Wojennej
  • Oficerską Szkołę Marynarki Wojennej
  • Szkołę Podchorążych Marynarki Wojennej
  • zajęcia na terenie szkoły
  • zajęcia morskie
  • pierwszą promocję oficerską
  • promocje oficerskie na ORP „Bałtyk”
  • uroczystości
  • bale
  • kadrę i podchorążych
  • rejsy szkolne
  • ORP „Iskra ”
  • ORP „Wilia”
  • Flotyllę Wiślana
  • Puck
  • Gdynię
  • okręty
  • wizyty zagraniczne
  • Polską Marynarkę Wojenną na Zachodzie 
  • ORP „Grom”
  • ORP „Piorun”
  • ORP „Orkan”
  • ORP „Kujawiak”
  • ORP „Błyskawica”

Do albumu załączono wspomnienia kmdr. por. Jana Busiakiewicza z okresu jego pobytu w toruńskiej szkole.