Tag Archives: modernizm

Toruński modernizm – architektura miasta 1920-1989

Toruński modernizm
Architektura miasta 1920-1989

Redakcja naukowa: Katarzyna Kluczwajd, Michał Pszczółkowski

Seria: Zabytki Toruńskie Młodszego Pokolenia

Wydawca: Toruński Oddział Stowarzyszenia Historyków Sztuki

Toruń 2016

Sygnatura SIR XXXIIIb/162

Książka zawiera referaty wygłoszone na II konferencji z cyklu „Toruńskie zabytki młodszego pokolenia”.

Konferencja „Toruński modernizm. Architektura miasta 1920-1989” odbyła się 28 listopada 2015 roku w Centrum Dialogu – Bibliotece Diecezjalnej w Toruniu.

W książce opublikowano następujące referaty:

  1. Bożena Grzegorczyk – Modernizm: próba spojrzenia z perspektywy minionego czasu
  2. Michał Pszczółkowski – Wpływy warszawskie w międzywojennej architekturze Torunia
  3. Katarzyna Uchowicz – Mobilny modernizm. Warszawa versus Toruń w twórczości Bohdana Lacherta i Józefa Szanajcy
  4. Marcin Ceglarski, Jakub Polak – Nowa Gazownia Miejska w Toruniu
  5. Cezary Lisowski – Renesans modernizmu. Wnętrze toruńskiej Kasy Chorych
  6. Michał Wiśniewski – Socmodernizm:  historia późnej nowoczesności w architekturze Polski Ludowej
  7. Emilia Ziółkowska – W poszukiwaniu nowoczesności. Architektura kampusu uniwersyteckiego i jej metamorfozy 
  8. Konstancja Górska – Polski modernizm na Rubinkowie
  9. Cezary Lisowski – Wnętrza których nie było

Należy podkreślić, że książka jest bardzo bogato ilustrowana.

Wystawy: 1. Modernizm toruński. Architektura międzywojennego miasta – 2. As toruńskiego lotnictwa

belkaniebieska2

04122015aDnia 20 listopada 2015 roku koleżanki z Sekcji Bibliografii Regionalnej zwiedziły wystawę historyczną „Modernizm toruński. Architektura międzywojennego miasta” zorganizowaną przez toruński Oddział Stowarzyszenia Historyków Sztuki, toruński Oddział Towarzystwa Opieki nad Zabytkami oraz Archiwum Państwowe w Toruniu. Ekspozycja, którą zaprezentowano w budynku Archiwum Państwowego przy Placu Rapackiego 4, połączona była z wykładem projektanta i kuratora wystawy dra Michała Pszczółkowskiego.

Lata międzywojenne były dla Torunia okresem wyjątkowego rozkwitu. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości i opuszczeniu miasta przez wojska niemieckie (styczeń 1920 r.), Toruń został siedzibą województwa pomorskiego. Przeniesienie do prowincjonalnego wówczas miasta wielu urzędów wymusiło szereg inwestycji budowlanych. Projekty gmachów użyteczności publicznej powierzono uznanym architektom z dużych miast, jak Warszawa, Poznań i Kraków. Dzięki temu Toruń doczekał się wielu ciekawych realizacji, które reprezentowały wysoki poziom formy architektonicznej oraz stanowiły opozycję dla wszechobecnego gotyku i pruskiego dziedzictwa miasta.

Na ekspozycji zaprezentowano projekty przedwojennych budowli (część z nich nie doczekała się realizacji, bądź została wybudowana w zmienionej formie), skreślone przez najwybitniejszych przedstawicieli modernizmu w architekturze, obecnie przechowywane w zasobach Archiwum Państwowego w Toruniu. Towarzyszyły im plansze z komentarzami, na których szczegółowo opisano podzielone na dziesięć grup tematycznych budynki modernistyczne. Zwiedzający mogli prześledzić losy i pierwotne przeznaczenie takich budynków jak siedziba Starostwa Krajowego Pomorskiego (dzisiejsza „harmonijka”), dom Henryka i Gerharda Krause, kościół pw. Chrystusa Króla na Mokrem, nieistniejący już budynek dworca PKS, hala wystawowa w Parku Bydgoskim.

Zarówno treść jak i forma wystawy były bardzo ciekawe i uświadomiły zwiedzającym, że Toruń, to nie tylko „gotyk na dotyk”, prócz wielu historycznych zabytków można w nim znaleźć również ciekawe, dużo młodsze inwestycje budowlane.

belkaniebieska2

W drodze powrotnej koleżanki z Sekcji Bibliografii Regionalnej zwiedziły również plenerową ekspozycję, prezentowaną na dziedzińcu Ratusza Staromiejskiego, poświęconą Stanisławowo Skalskiemu. Wystawa „AS toruńskiego lotnictwa” została zorganizowana w związku z setną rocznicą urodzin lotnika. Organizatorzy główny nacisk wystawy położyli na ukazanie związków Skalskiego z 4 Pułkiem Lotniczym, w którym późniejszy bohater bitwy o Anglię nabierał doświadczenia w latach 1938-1939.

belkaniebieska2