Tag Archives: nauka

Zygmunt Mocarski – Nauka i oświata na Pomorzu, Warmii i Mazurach

 

Zygmunt Mocarski

Nauka i oświata na Pomorzu, Warmii i Mazurach

Nadbitka ze „Słownika Geograficznego Państwa Polskiego”, t. 1, 

Warszawa 1938

Sygnatura SIRr XXXI/90

Zygmunt Mocarski był pierwszym dyrektorem Książnicy Miejskiej im. Mikołaja Kopernika w Toruniu.

Uczynił on z Książnicy największą i najważniejszą bibliotekę na Pomorzu.

Mocarski uczestniczył w życie naukowe i kulturalne Torunia.

W 1926 roku założył Towarzystwo Bibliofilów im. Lelewela, którego był prezesem do 1939 r.

Przez cały okres międzywojenny pełnił również funkcję sekretarza Towarzystwa Naukowego w Toruniu.

Zygmunt Mocarski sam prowadził badania naukowe nad dziejami kultury, książki czy oświaty.

Foto: Kujawsko-Pomorska Biblioteka Cyfrowa https://kpbc.umk.pl/dlibra/publication/68814

Efektem jego zainteresowań jest wartościowy szkic poświęcony nauce i oświacie na Pomorzu, Warmii i Mazurach.

Autor podsumowuje dotychczasowe ustalenia dotyczące rozwoju nauki na ternie Prus Królewskich, Warmii i Prus Książęcych w średniowieczu, epoce nowożytnej.

Wiele miejsca poświecił sytuacji w Prusach Zachodnich i Wschodnich w okresie zaboru pruskiego.

Na dziejach nauki i oświaty odcisnęła swoje piętno nierówna walka Polaków z niemieckimi badaczami i stowarzyszeniami naukowymi wspieranymi i faworyzowanymi przez władze pruskie.

Autor przypomina wkład polskich uczonych w rozwój nauki i szkolnictwa.

Podkreśla rolę Torunia, Chełmna i Pelplina w obronie języka i kultury polskiej.

Wspomina o ożywionej działalności regionalistów wśród Kaszubów i Mazurów.

Przedstawia sylwetki zasłużonych badaczy:

  • ks. Stanisława Kujota
  • Floriana Cejnowy
  • Hieronima Derdowskiego
  • Walentego Fiałka
  • Aleksandra Majkowskiego
  • Józefa Łęgowskiego