Tag Archives: Nieszawa

Krystyna Wasilkowska-Frelichowska – Ostatni pokój : Historia tajemniczego pamiętnika

 

Krystyna Wasilkowska-Frelichowska

Ostatni pokój
Historia tajemniczego pamiętnika

Agencja Wydawniczo-Reklamowa Skarpa Warszawska

Warszawa 2017

Sygnatura SIRr W/N/Was60

W Informatorium uruchomiliśmy Mini-Wypożyczalnię Beletrystyki Regionalnej „Żółty Regał”. Jest to specjalny dział z powieściami, których fabuła została osadzona w województwie kujawsko-pomorskim. To specjalna oferta dla miłośników Torunia i innych miast regionu. Czytelnicy mogą towarzyszyć bohaterom powieści i poruszać się z nimi po znanych im ulicach, placach, zaułkach. Można w ten sposób odkryć również nowe, nieznane miejsca w rodzinnych miastach. Wszystkie książki można wypożyczyć do domu. Oferujemy kryminały, romanse, powieści obyczajowe, powieści historyczne i powieści młodzieżowe. Mini-Wypożyczalni towarzyszy również profil @zoltyregal na Instagramie.

Krystyna Wasilkowska-Frelichowska jest rodowita mieszkanka Nieszawy.

Wiele lat kierowała domem kultury.

Na emeryturze zajęła się pisarstwem.

Uwielbia dobrą kuchnię, co znajduje wyraz w jej powieściach.

W Książnicy dostępne są wszystkie jej powieści:

  • Zapach świeżych malin (2012)
  • Wysokie progi (2015)
  • Ostatni pokój (2017)

Akcja „Ostatniego pokoju” związana jest z Nieszawą.

Jest to powieść obyczajowa – rodzinna saga.

Bohaterka odkrywa rodzinne tajemnice i sekrety.

Książkę uzupełniają liczne przepisy kulinarne.

Artur Trapszyc – Rybacy nieszawscy : studium z dziejów grupy zawodowo-regionalnej w XX wieku

 

Artur Trapszyc

Rybacy nieszawscy
Studium z dziejów grupy zawodowo-regionalnej w XX wieku

Wydawca:  Muzeum Etnograficzne im. Marii Znamierowskiej-Prüfferowej

Toruń 2017

Sygnatura SIRr VIII/N-5

Autorem rozprawy jest dr Artur Trapszyc, kierownik Działu Rybołówstwa i Zajęć Wodnych Muzeum Etnograficznego w Toruniu, członek Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego.

Nieszawiacy to specyficzna społeczność rybacka, żyjąca wzdłuż kujawskiego odcinka Wisły.

W monografii zaprezentowano genezę grupy, etapy jej rozwoju i rozprzestrzeniania się, w końcu okoliczności zaniku społeczności.

Opisano narzędzia używane przez rybaków, ich łodzie oraz sposoby połowu.

Książka przywraca obraz Wisły z początku XX wieku – rzeki pełnej ryb, gwarnej, po której pływały łodzie rybackie i piaskarskie baty, flisackie tratwy, barki i statki pasażerskie.

Nazwa grupy wywodzi się od Nieszawy, ale jej członkami zostawali z czasem również rybacy z innych nadwiślańskich miejscowości Kujaw i ziemi dobrzyńskiej.

Charakterystyczną cechą rybaków nieszawskich były dalekie migracje w dół rzeki Wisły.

Zamek Dybowski w Toruniu

belkaniebieska2

zamdyb1

 

Zamek Dybowski przeżywał okres swej świetności w XV wieku.

Było to związane z niezwykłym rozwojem Nowej Nieszawy lokowanej na przeciwległym brzegu Wisły w stosunku do Starego Miasta Torunia.

Ten niewielki obszar Kujaw należał od 1230 roku na mocy przywileju Konrada Mazowieckiego do Zakonu Krzyżackiego.

 

Krzyżacy otrzymali gród Nieszawę z czterema wsiami.

Była to tzw. I Nieszawa, która znajdowała się w okolicach dzisiejszej Małej Nieszawki.

Wybudowali tam zamek, będący siedzibą komtura.

Komturstwo nieszawskie zostało zdobyte przez Władysława Jagiełłę w 1422 roku.

Zamek krzyżacki został zburzony.

zamdyb22

Przyjaciel Ludu, Leszno, 27 sierpnia 1842, R.9, nr 9 s. 68, sygnatura TN 0200

Władysław Jagiełło nadał w 1425 roku prawa miejskie Nowej Nieszawie (II Nieszawa, Dybów).

Miasto było położone tuż przy przeprawie wiślanej i od razu stało się wielkim handlowym konkurentem Torunia.

Między 1427 a 1430 rokiem wybudowano zamek, który stał się rezydencją polskich królów.

Sercem zamku był budynek mieszkalny (trójkondygnacyjny, podpiwniczony).

Do rezydencji dobudowano prostokątny dziedziniec otoczony grubymi murami.

Od południowej strony znajdowała się wieża bramna.

Narożnik północno-wschodni wzmacniała wysoka obronna wieża ogniowa.

Zamek otoczony był fosą.

zamdyb33

Przyjaciel Ludu, Leszno, 27 sierpnia 1842, R.9, nr 9 s. 68, sygnatura TN 0200

Nowa Nieszawa była solą w oku mieszczan toruńskich.

W 1431 roku wojska toruńskie i krzyżackie zdobyły nawet przejściowo Zamek Dybowski i Nową Nieszawę.

W okresie wojny trzynastoletniej częstym gościem na zamku był król Kazimierz IV Jagiellończyk.

Tu urodziła się jego córka Anna (późniejsza księżna Pomorza Zachodniego).

Na zamku toczyły się tajne negocjacje ze Związkiem Pruskim poprzedzające akt inkorporacji Prus do Polski.

W 1454 roku pod Zamkiem Dybowskim zgromadziło się polskie rycerstwo przybyłe na wojnę, któremu król nadał liczne przywileje zwane statutami nieszawskimi.

Dzięki swemu wkładowi finansowemu w utrzymanie wojsk królewskich, Toruń zatriumfować w końcu nad Nową Nieszawą.

W 1460 roku Kazimierz Jagiellończyk ustąpił torunianom i nakazał zburzenie Nowej Nieszawy.

Mieszkańców przeniesiono w górę Wisły, gdzie założono istniejące do dziś miasto Nieszawę (III Nieszawa).

zamdyb44

Przyjaciel Ludu, Leszno, 27 sierpnia 1842, R.9, nr 9 s. 69, sygnatura TN 0200

Zamek Dybowski ocalał i stał się siedzibą starosty dybowskiego.

Przynosił znaczne dochody staroście dzięki mieszczącej się w Dybowie komorze celnej.

W 1466 roku w namiotach rozstawionych pod murami zamku toczyły się negocjacje polsko-krzyżackie poprzedzające zawarcie II pokoju toruńskiego.

Sam pokój król i wielki mistrz zawarli w Dworze Artusa w Toruniu.

W 1555 roku na zachód od Dybowa powstała kolejna osada Podgórz – leżała ono na wzgórzu w oddaleniu od zamku.

Zygmunt II August pod wpływem nacisków Torunia zakazał mieszkańcom Podgórza transportu zboża i innych towarów Wisłą, budowy spichlerzy i magazynów.

Statkom zakazano przybijać do lewego brzegu i handlować z mieszkańcami Podgórza.

Rzemieślnikom zakazano działalności.

Te drastyczne postanowienia zmieniło przyznanie Podgórzowi w 1611 roku praw miejskich przez Zygmunta III Wazę.

zamdyb55

Przyjaciel Ludu, Leszno, 27 sierpnia 1842, R.9, nr 9 s. 69, sygnatura TN 0200

Zamek Dybowski uległ zniszczeniu w 1656 roku.

Dokonali tego Szwedzi, którzy przygotowywali obronę Torunia, przed zbliżającym się oblężeniem przez wojska polskie i habsburskie.

Zamek miał też jeszcze jeden heroiczny epizod w 1813 roku.

W jego ruinach 40 Francuzów z armii Napoleona przez 3 miesiące opierało się atakom wojsk rosyjskich.

Do dziś zachowały się tylko ruiny zamku.

belkaniebieska2

150otwartaksieganiebieska

Zamek dybowski
archeologia, historia przyszłość

Toruń 1999

Sygnatura SIRr XXXIIIb/60

 

Zawartość:

  • Mirosława Romaniszyn – Wspomnienie o Ireneuszu Sławińskim
  • Zbigniew Nawrocki – Zamek dybowski
  • Krzysztof Mikulski – Komturstwo nieszawskie i starostwo dybowskie w XIII-XVII wieku – zasięg i osadnictwo
  • Maria Rzeczkowska-Sławińska, Ireneusz Sławiński – Zamek dybowski w świetle źródeł historycznych, architektonicznych i ikonograficznych
  • Lidia Grzeszkiewicz-Kotlewska – Wyniki badań archeologicznych zamku dybowskiego przeprowadzonych w 1998 roku
  • Karola Ciesielska – Kościoły w Nieszawie-Dybowie
  • Ryszard Grzywiński – Anna z Jagiellonów

 

150otwartaksieganiebieska

Karola Ciesielska, Tadeusz Zakrzewski

450 lat toruńskiego Podgórza
1555-2005

Toruń 2005

Sygnatura SIRr VIII/T-109

 

150otwartaksieganiebieska

Lidia Grzeszkiewicz-Kotlewska

Zamek Władysława Jagiełły w Dybowie w świetle badań archeologicznych w latach 1998-2001

Rocznik Toruński, Tom 29, Rok 2002
s. 19-38

Sygnatura SIRr II/18t.29

 

150otwartaksieganiebieska

Beata Bielec-Maciejewska

Piece kaflowe z Zamku Dybowskiego w Toruniu (początek XVII wieku)

Rocznik Toruński, Tom 35, Rok 2008
s. 141-155

Sygnatura SIRr II/18t.35

 

150otwartaksieganiebieska

Zamek dybowski nad Wisłą

Przyjaciel Ludu (Leszno)
27 Sierpnia 1842
Rok IX – No. 9

s.67-71

Sygnatura TN 0200

 

150otwartaksieganiebieska

Marjan Sydow

Pięćsetlecie Dybowa

Tygodnik Toruński
Nr 12 – R. 1925, s. 1-3
Nr 13 – R. 1925, s. 1-3

Sygnatura SIRr II/6-1925

 

150otwartaksieganiebieska

 

Karola Ciesielska

Rywal z drugiego brzegu Wisły

Nowości : gazeta Pomorza i Kujaw. – 2005, nr 134, s. XVIII

 

150otwartaksieganiebieska

 

Alicja Wesołowska

Tajemnice Zamku Dybowskiego : od warowni do wytwórni wódki

Gazeta Pomorska : toruńska. – 2010, nr 162, s. 9

 

150otwartaksieganiebieska

 

Krzysztof Kalinowski

545 lat temu podpisano II pokój toruński

Gazeta Wyborcza – Toruń. – 2011, nr 244, s. 2

 

150otwartaksieganiebieska

Sławomir Jóźwiak, Janusz Trupinda

Zamek w Nowej Nieszawie (Dybowie) w świetle średniowiecznych źródeł pisanych

Rocznik Toruński, rok 2015, tom 41, s. 171-184

Sygnatura SIRr II/18t.41

belkaniebieska2