Tag Archives: Olga Tokarczuk

Panel dyskusyjny „Czy potrzebna nam literatura ku pokrzepieniu serc?”

 

Olga Tokarczuk
Marian Pilot

 „Czy potrzebna nam literatura ku pokrzepieniu serc?”

Panel dyskusyjny

23 Toruński Festiwal Książki

13 czerwca 2017

Centrum Kultury Dwór Artusa

We wtorek 13 czerwca 2017 roku uczestniczyliśmy w panelu dyskusyjnym z laureatami Nagrody Literackiej „Nike” Olgą Tokarczuk i Marianem Pilotem. Rozmowa dotyczyła tzw. „literatury ku pokrzepieniu serc”, jej miejsca i roli w kształtowaniu tożsamości narodowej. Olga Tokarczuk stwierdziła, że ten typ narracji powinien budować i ulepszać ducha narodowego, w opozycji do tej tezy stanął Marian Pilot uznając, że literatura nie powinna służyć samozadowoleniu narodowemu, gdyż utrwala to błędne wyobrażenia o nas samych, nie skłania do refleksji i sprzyja powtarzaniu fundamentalnych błędów.

Na przykładzie „Trylogii” Sienkiewicza paneliści dyskutowali o moralnej odpowiedzialności pisarza za przenoszenie ideologii do literatury, o świadomym manipulowaniu faktami w imię wyższych celów. Marian Pilot zarzucił Sienkiewiczowi szkodliwy wpływ na tzw. kwestię ukraińską oraz ukształtowanie Polaków w przeświadczeniu, że wywodzimy się ze szlachty, a nie chłopstwa (tymczasem jest odwrotnie).

Prelegenci zgodnie uznali, że literaturze potrzebne jest ciągłe „przepisywanie” klasyki na nowo, poszukiwanie znaczeń i tematów, które opracowano kłamliwie bądź zupełnie pominięto (np. kwestia polskiej reformacji i kontrreformacji).

Na pytanie, czy obecnie jest możliwe tworzenie „literatury ku pokrzepieniu serc” Olga Tokarczuk stwierdziła, że owszem, ale powinna się ona opierać na ekshumacji niewygodnych tematów, a ceną za jej powstanie musi być przepracowanie traum narodowych.

Spotkanie prowadził dziennikarz Michał Nogaś.