Tag Archives: Pomorze Gdańskie

Next Page

Magdalena Lemańczyk – Mniejszość niemiecka na Pomorzu Gdańskim

 

Magdalena Lemańczyk

Mniejszość niemiecka na Pomorzu Gdańskim

Wydawcy:
Instytut Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk
Towarzystwo Kulturalne Ludności Niemieckiej „Ojczyzna” w Kwidzynie

Warszawa 2016

Sygnatura SIRr VIb/7-62

Magdalena Lemańczyk jest doktorem socjologii.

Specjalizuje sią w badaniach nad mniejszością niemiecką na Pomorzu Gdańskim, gdańskimi Niemcami i zachodnioprusakami zamieszkałymi w Republice Federalnej Niemiec.

Zajmuje się również pomorską wielokulturowością, najnowszymi stosunkami polsko-niemieckimi, migracjami oraz metodami i technikami badań socjologicznych.

Rozprawa „Mniejszość niemiecka na Pomorzu Gdańskim” jest pierwszą socjologiczną monografią dotyczącą mniejszości niemieckiej na Pomorzu Gdańskim po przełomie 1989 roku.

Autorka przedstawia współczesny obraz mniejszości niemieckiej.

W pracy wyeksponowano działalność stowarzyszeń mniejszości niemieckiej i scharakteryzowano tożsamość narodową i etniczną jej liderów,

Jej badania przyczyniły się do zweryfikowania i upowszechnienia wiedzy na temat mniejszości niemieckiej w III Rzeczypospolitej.

W monografii szczegółowo opisano działalność stowarzyszeń mniejszości niemieckiej, które mają siedziby w Chojnicach, Elblągu, Gdańsku, Gdyni, Grudziądzu, Iławie, Kwidzynie, Lidzbarku Welskim, Łasinie, Malborku, Nowym Mieście Lubawskim, Sztumie, Tczewie, Toruniu, Bytowie, Lęborku, Wierzchucinie, Bydgoszczy i Złotowie.

Opisane instytucje to:

  1. Związek Mniejszości Niemieckiej w Gdańsku
  2. Związek Ludności Niemieckiej w Gdyni
  3. Związek Mniejszości Niemieckiej w Gdańsku – Grupa Terenowa Lębork
  4. Związek Mniejszości Niemieckiej w Gdańsku – Grupa Terenowa w Wierzchucinie
  5. Chojnickie Stowarzyszenie Ludności Pochodzenia Niemieckiego
  6. Powiatowy Bytowski Związek Ludności Pochodzenia Niemieckiego w Bytowie
  7. Związek Mniejszości Niemieckiej w Gdańsku – Odział Terenowy w Tczewie
  8. Towarzystwo Kulturalne Mniejszości Niemieckiej „Ojczyzna” w Kwidzynie
  9. Towarzystwo Ludności Pochodzenia Niemieckiego w Grudziądzu
  10. Stowarzyszenie Ludności Pochodzenia Niemieckiego w Toruniu
  11. Towarzystwo Mniejszości Niemieckiej w Bydgoszczy
  12. Niemieckie Towarzystwo Społeczno-Kulturalne w Pile – Koło w Złotowie
  13. Stowarzyszenie Ludności Pochodzenia Niemieckiego Ziemi Elbląskiej w Elblągu
  14. Związek Ludności Pochodzenia Niemieckiego Ziemi Sztumsko-Dzierzgońskiej
  15. Stowarzyszenie Mniejszości Niemieckiej Miasta Malborka i Okolic
  16. Stowarzyszenie Ludności Pochodzenia Niemieckiego – Oddział w Nowym Mieście Lubawskim
  17. Lidzbarskie Stowarzyszenie Mniejszości Niemieckiej
  18. Stowarzyszenie Ludności Pochodzenia Niemieckiego Ziemi Łasińskiej w Łasinie
  19. Stowarzyszenie Mniejszości Niemieckiej w Iławie

Podmiot badań socjologicznych stanowili liderzy tych stowarzyszeń, przedmiotem badań była ich tożsamość narodowa i etniczna.

Na zakres badań składają się następujące elementy: autoidentyfikacja, poczucie identyczności/odmienności wewnątrzgrupowej i zewnątrzgrupowej, samotożsamość „odzwierciedlona”, świadomość pochodzenia grupy i jej dziedzictwa kulturowego, stereotypizacja grupy własnej i obcej, kwestie dyskryminacji i uprzedzeń, kwestie językowe, pielęgnowanie kultury lub jej odtwarzanie, zaangażowanie organizacyjne, identyfikacja z ojczyzną, pamięć przeszłości.

Autorka prowadząc badania posługiwała się wieloma metodami i technikami: metodą badań terenowych i obserwacji uczestniczącej, techniką wywiadu kwestionariuszowego, techniką zogniskowanego wywiadu grupowego, metodą analizy treści i metodą kuli śnieżnej.

 

Jerzy Łukaszewski – Pomorza historie mniej znane



Jerzy Łukaszewski

Pomorza historie mniej znane

Dom Wydawniczy Księży Młyn

Łódź 2014

Sygnatura SIRr VIb/1-66

Książka Jerzego Łukaszewskiego dowodzi niezwykłej wartości poznawania historii lokalnej.

Autor odkrywa fascynującą przeszłość zwykłych miejsc na Pomorzu, które codziennie mijamy.

Autor zebrał wiele ciekawostek o regionie, legend i baśni, tekstów piosenek, historii bardziej i mniej prawdziwych, dawnych akt sądowych, artykułów prasowych.

Dzięki niemu poznamy sensacyjne odpowiedzi na następujące pytania:

– Czy można podgrzać wodę w morzu?
– Kim były stolemy?
– Jak zwalczano czarownice?
– Gdzie po raz pierwszy w dziejach polskich pito kawę i herbatę?
– Jak produkowano słynnego goldwassera?
– Jakie zagadki kryją Bory Tucholskie?
– Skąd wywodzą się kaszubskie nuty?
– Jak spędzano wieczory, gdy nie było jeszcze ani radia, ani telewizji?
– Jaki udział mieli Pomorzanie w powstaniu styczniowym?
– Jaki związek ma Pomorze z Alzacją i Szwajcarią?

Całość okraszona jest licznymi zdjęciami, pocztówkami, rysunkami, mapami.

Tomasz Ceran, Izabela Mazanowska, Monika Tomkiewicz – Zbrodnia pomorska 1939

 

Tomasz Ceran, 
Izabela Mazanowska,
Monika Tomkiewicz

Zbrodnia pomorska 1939

Wydawca: Instytut Pamięci Narodowej – Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu

Warszawa 2018

Sygnatura SIRr VIb/8-73

Zbrodnia pomorska 1939 roku była pierwszym w czasie II wojny światowej aktem ludobójstwa.

Moża ją porównać do egzekucji katyńskiej i rzezi wołyńskiej.

Jesienią 1939 roku w około 400 miejscowościach na terenie Pomorza Niemcy rozstrzelali kilkadziesiąt tysięcy Polaków.

Ofiary ginęły z rąk swoich sąsiadów, bowiem z miejscowych Niemców składały się oddziały Selbstschutzu, które z wielką gorliwością mordowały Polaków.

Mord był zaplanowany wcześniej i sprawnie przeprowadzony według przygotowanych zawczasu list proskrypcyjnych.

Na listach znaleźli się przedstawiciele polskiej elity, inteligencji, księża, nauczyciele, urzędnicy, przedsiębiorcy, działacze społeczni i narodowi.

Zginęło około 30 tysięcy Polaków.

Niemcy starannie zacierali ślady zbrodni – jeszcze w 1944 roku rozkopywano masowe mogiły i palono ciała pomordowanych.

Opracowanie „Zbrodnia pomorska 1939” przedstawia na wstępie założenia „odpolszczenia” Pomorza.

Wiele miejsca poświecono organizacji Selbstschutzu, złożonego z pomorskich Niemców.

Opisano przebieg aresztowań i uwięzienia Pomorzan.

Przedstawiono organizację  masowych rozstrzeliwań i lokalizację dołów śmierci.

Opisano w końcu proces niszczenia przez Niemców śladów zbrodni.

Przedstawiono szacunkowe dane o skali ludobójstwa.

Książkę kończy lista miejsc kaźni z 1939 roku.