Tag Archives: Pomorze Gdańskie

Next Page

Wojciech Wilkowski – Krzyżacka polityka osadnicza i lokacyjna w ziemi świeckiej, człuchowskiej i tucholskiej

 

Wojciech Wilkowski

Krzyżacka polityka osadnicza i lokacyjna
w ziemi świeckiej, człuchowskiej i tucholskiej

Świecie 2015

Sygnatura VIb/4-46

Monografia Wojciecha Wilkowskiego jest pokłosiem jego pracy magisterskiej obronionej na Uniwersytecie Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy.

Recenzentem opracowania jest prof. dr hab. Maksymilian Grzegorz.

Autor podjął się zadania syntetycznego ujęcia krzyżackiej polityki osadniczej i lokacyjnej na Pomorzu Gdańskim.

W tym celu konieczne było odtworzenie sieci osadniczej w czasach zakonnych i obowiązującego wówczas stanu prawnego.

Wojciech Wilkowski omówił również przyczyny i skutki akcji lokacyjnej, wyjaśnił politykę Zakonu wobec posiadaczy wsi, przedstawił rozkład zaludnienia.

Autor poświecił wiele miejsca lokacyjnym przekształceniom osad prawa polskiego na osady prawa chełmińskiego (odmiany niemieckiego prawa magdeburskiego).

Rozprawa składa się z czterech rozdziałów:

  1. Przemiany prawne i gospodarcze w południowych i południowo-zachodnich komturstwach Pomorza Gdańskiego
  2. Prawo polskie i niemieckie na Pomorzu Gdańskim
  3. Sieć osadnicza i sytuacja prawna osad w komturstwach południowych i południowo-zachodnich Pomorza Gdańskiego
  4. Lokacje miast

Do książki dołączona jest mapa „Sieć osadnicza komturstw świeckiego, człuchowskiego i tucholskiego w latach 1309-1454”.

Sylwia Grochowina – Polityka kulturalna niemieckich władz okupacyjnych w okręgu Rzeszy Gdańsk-Prusy Zachodnie, w okręgu Rzeszy Kraj Warty i w Rejencji Katowickiej w latach 1939-1945

Sylwia Grochowina

Polityka kulturalna niemieckich władz okupacyjnych w okręgu Rzeszy Gdańsk-Prusy Zachodnie, w okręgu Rzeszy Kraj Warty i w Rejencji Katowickiej w latach 1939-1945

Wydawca:
Fundacja Generał Elżbiety Zawackiej

Toruń 2013

Sygnatura SIRr VIb/8-64

Dr hab. Sylwia Grochowina jest adiunktem w Instytucie Historii i Archiwistyki UMK.

Specjalizuje się w historii powszechnej i Polski XX wieku, zwłaszcza w badaniach nad okresem okupacji niemieckiej, eksterminacją ludności polskiej, dziejami Kościoła katolickiego i innych wyznań, niemiecką polityką oświatową i kulturalną.

Jest autorką wielu monografii i artykułów naukowych, na przykład:

1. Nauczanie dzieci polskich w jawnym niemieckim i tajnym polskim systemie szkolnym w Toruniu w latach 1939-1945 / Sylwia Grochowina. – Toruń : Fundacja „Archiwum i Muzeum Pomorskie Armii Krajowej oraz Wojskowej Służby Polek”, 2007.
2. Szkolnictwo niemieckie w Okręgu Rzeszy Gdańsk – Prusy Zachodnie w latach 1939-1945 (obszar II RP) / Sylwia Grochowina. – Toruń : Wydawnictwo Mado, 2008.
3. „Toruński Holokaust” : losy Żydówek z podobozu KL Stutthof o nazwie Baukommando Weichsel (OT Thorn) w świetle relacji i wspomnień ocalalych ofiar i świadków / Sylwia Grochowina. – Toruń : Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika : Towarzystwo Naukowe w Toruniu, 2016.

Przedmiotem polecanego dziś opracowania jest polityka kulturalna (Kulturpolitik) niemieckiego okupanta na tzw. ziemiach wcielonych do Rzeszy.

Monografię rozpoczyna prezentacja nazistowskiej rewolucji kulturalnej, jaka dokonała się w Niemczech po 1933 roku.

Na terenach anektowanych polityka kulturalna była elementem szerszej narodowo-socjalistycznej polityki narodowościowej, której celem było całkowite zniszczenie kultury polskiej.

Wyrazami niemieckiej polityki kulturalnej były eksterminacja polskiej kultury, fizyczna likwidacja polskiej inteligencji, niszczenie i grabież polskiego mienia kulturalnego.

Autorka omawia również funkcjonowanie niemieckich bibliotek, muzeów i teatrów na terenach anektowanych.

Opisuje też działalność niemieckich środowisk artystycznych, życie literackie i muzyczne społeczności niemieckiej.

Maciej Tamkun – Poczet władców Pomorza – Dynastia Sobiesławiców

 

Maciej Tamkun
(ilustracje i tekst)

Poczet władców Pomorza
Dynastia Sobiesławiców

Wydawnictwo Region
Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej

Gdynia, Wejherowo 2015

Sygnatura SIRr IIIA/105

Maciej Tamkun jest malarzem i regionalistą kaszubskim.

Opisał historię pomorskiej dynastii książąt gdańskich, ale nie tylko.

Wszystkim biografiom towarzyszą portrety władców namalowane przez artystę.

Nie mamy więc do czynienia tylko ze zbiorem biogramów, jak w przypadku innych słowników.

To album z bardzo udanymi wizerunkami książąt, które pobudzają wyobraźnię czytelnika.

Dynastia Sobiesławiców rządziła Pomorzem Gdańskim od połowy XII wieku jako namiestnicy.

Założyciel dynastii Sobiesław zapisał się w dziejach ufundowaniem klasztoru w Oliwie.

W 1227 roku Świętopełk II Wielki ogłosił niezależność Księstwa Pomorskiego.

Poczet obejmuje 11 mężczyzn i 3 kobiety należące do dynastii.

Ostatnim władcą z rodu Sobiesławiców był Mściwój II – zmarły w 1294 roku.

Dziś władcy Pomorzan są chlubą mieszkańców Kaszub i ważnym ogniwem spajającym ich wspólnotę.