Tag Archives: prawo chełmińskie

Paweł A. Jeziorski – Proskrypcja i banicja w miastach pruskich późnego średniowiecza

 

Paweł A. Jeziorski

Proskrypcja i banicja w miastach pruskich późnego średniowiecza

Wydawca: Instytut Historii PAN

Warszawa 2017

Sygnatura SIRr VIb/4-56

Dr hab. Paweł A. Jeziorski jest historykiem mediewistą, pracownikiem Instytutu Historii PAN – Pracowni Historii Pomorza i Krajów Bałtyckich w Toruniu.

W Książnicy Kopernikańskiej dostępne są jego najważniejsze książki:
– Margines społeczny w dużych miastach Prus i Inflant w późnym średniowieczu i wczesnych czasach nowożytnych, Toruń 2009
– Proskrypcja i banicja w miastach pruskich późnego średniowiecza, Warszawa 2017

Przedmiotem polecanej książki są występujące w niemieckim prawie miejskim późnego średniowiecza instytucje proskrypcji i banicji.

Źródłem do badania tego zagadnienia są miejskie księgi sadowe – rejestry proskrybowanych i banitów.

Proskrypcja była formą przymusu administracyjnego, natomiast banicja to kara.

Autor przeanalizował księgi sadowe miast pruskich: Braniewa, Chełmna, Nowego Miasta Torunia, Starego Miasta Braniewa, Bartoszyc.

Miasta te rządziły się prawem chełmińskim lub lubeckim.

Rozprawa została podzielona na dwie części.

W części pierwszej:
– omówiono różnice miedzy proskrypcją i banicją
– omówiono zachowane pruskie rejestry proskrybowanych
– przedstawiono analizę przydatności tych źródeł dla badań nad społeczeństwem i przestępczością późnośredniowiecznych miast
– omówiono sposoby uwalniania się od proskrypcji i banicji

Część druga to krytyczna edycja źródłowa elbląskiego rejestru sądowego z okresu od połowy XIV do połowy XVI wieku.

Piotr Kitowski – Sukcesja spadkowa w mniejszych miastach województwa pomorskiego w II połowie XVII i XVIII wieku

 

Piotr Kitowski

Sukcesja spadkowa w mniejszych miastach województwa pomorskiego w II połowie XVII i XVIII wieku 
Studium prawno-historyczne

Wydawnictwo Neriton

Warszawa 2015

Sygnatura SIRr VIb/5-14

Dr Piotr Kitowski jest absolwentem prawa i historii na Uniwersytecie Gdańskim.

Zajmuje się badaniem średniowiecznych i nowożytnych systemów prawa, prawa Prus Królewskich, dawnej praktyki sadowej, przeszłości małych miast pruskich, mieszczańskiej i szlacheckiej kultury materialnej.

Monografia „Sukcesja spadkowa w mniejszych miastach województwa pomorskiego w II połowie XVII i XVIII wieku” poświęcona jest prawu spadkowemu, które na gruncie prawa chełmińskiego różniło się od innych funkcjonujących w Polsce systemów prawnych.

Autor analizuje nie tylko teoretyczne zagadnienia prawne, ale również opisuje praktyczne stosowanie prawa w życiu codziennym mieszczan z małych miast Pomorza Gdańskiego.

Czytelnik dowie się jak wyglądały wszystkie stadia sukcesji spadkowej – od otwarcia spadku po jego podział między uprawnionych do dziedziczenia spadkobierców.

Wojciech Wilkowski – Krzyżacka polityka osadnicza i lokacyjna w ziemi świeckiej, człuchowskiej i tucholskiej

 

Wojciech Wilkowski

Krzyżacka polityka osadnicza i lokacyjna
w ziemi świeckiej, człuchowskiej i tucholskiej

Świecie 2015

Sygnatura VIb/4-46

Monografia Wojciecha Wilkowskiego jest pokłosiem jego pracy magisterskiej obronionej na Uniwersytecie Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy.

Recenzentem opracowania jest prof. dr hab. Maksymilian Grzegorz.

Autor podjął się zadania syntetycznego ujęcia krzyżackiej polityki osadniczej i lokacyjnej na Pomorzu Gdańskim.

W tym celu konieczne było odtworzenie sieci osadniczej w czasach zakonnych i obowiązującego wówczas stanu prawnego.

Wojciech Wilkowski omówił również przyczyny i skutki akcji lokacyjnej, wyjaśnił politykę Zakonu wobec posiadaczy wsi, przedstawił rozkład zaludnienia.

Autor poświecił wiele miejsca lokacyjnym przekształceniom osad prawa polskiego na osady prawa chełmińskiego (odmiany niemieckiego prawa magdeburskiego).

Rozprawa składa się z czterech rozdziałów:

  1. Przemiany prawne i gospodarcze w południowych i południowo-zachodnich komturstwach Pomorza Gdańskiego
  2. Prawo polskie i niemieckie na Pomorzu Gdańskim
  3. Sieć osadnicza i sytuacja prawna osad w komturstwach południowych i południowo-zachodnich Pomorza Gdańskiego
  4. Lokacje miast

Do książki dołączona jest mapa „Sieć osadnicza komturstw świeckiego, człuchowskiego i tucholskiego w latach 1309-1454”.