Tag Archives: PRL

Previous Page · Next Page

Wanda A. Ciszewska – Skażone władzą

 

Wanda A. Ciszewska

Skażone władzą
Ruch wydawniczo-księgarski na Kujawach i Pomorzu w latach 1945-1956

Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika

Toruń 2015

Sygnatura SIRr XXXVd/37

Dr hab. Wanda A. Ciszewska jest adiunktem w Zakładzie Książki Dawnej i Współczesnej Instytutu Informacji Naukowej i Bibliologii na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu.

Jej zainteresowania badawcze obejmują historię książki, książkę w Toruniu, ruch wydawniczo-księgarski po 1945 roku oraz współczesny rynek książki.

W 2005 roku ukazała się jej dysertacja doktorska „Książka w Toruniu w latach 1945-1950 : ruch wydawniczo-księgarski”.

„Skażone władzą : ruch wydawniczo-księgarski na Kujawach i Pomorzu w latach 1945-1956” jest jej rozprawą habilitacyjną.

Autorka opisała niezwykle dramatyczny czas dla polskich drukarzy, księgarzy i wydawców.

Po okresie okupacji hitlerowskiej otworzyła się przed nimi możliwość wolego i nieskrępowanego działania.

Niestety wkrótce władze komunistyczne zaczęły nękać prywatne wydawnictwa i księgarnie.

Wprowadzono cenzurę, reglamentację papieru, a w końcu monopol sektora uspołecznionego.

Wielką zasługą autorki jest zidentyfikowanie aż 156 firm wydawniczo-księgarskich działających w 47 miejscowościach naszego regionu.

Wśród opisywanych księgarń znajduje się na przykład „Księgarnia Szkolna. Skład nut i materiałów piśmiennych” przy ul. Chełmińskiej 12 w Toruniu.

Kierował nią przybyły z Wilna Alojzy Tujakowski – późniejszy dyrektor Książnicy Miejskiej w Toruniu.

Opracowanie podzielone jest na pięć rozdziałów:

  1. Uwarunkowania rozwoju działalności wydawniczo księgarskiej w woj. pomorskim/bydgoskim
  2. Ruch wydawniczo-księgarski w woj. pomorskim w latach 1945-1950
  3. Charakterystyka pomorskich firm wydawniczo-księgarskich z lat 1945-1950 i przekształcenia lokalnych rynków książki
  4. Rozmiar i charakter produkcji wydawniczej w latach 1945-1956
  5. Ekspozytura Wojewódzka „Domu Książki” w Bydgoszczy i państwowy system dystrybucji książki

Publikację uzupełniają dwa aneksy:

  • Wykaz firm wydawniczo-księgarskich woj. pomorskiego
  • Wykaz publikacji wydanych w woj. pomorskim/bydgoskim w latach 1945-1956

Stanisław Salmonowicz – „Życie jak osioł ucieka…” Wspomnienia

belkaniebieska2

22082016

 

Stanisław Salmonowicz

„Życie jak osioł ucieka…”
Wspomnienia

Wydawca:
Instytut Pamięci Narodowej

Bydgoszcz-Gdańsk 2014

Sygnatura SIRr IIIB/Salmonowicz

belkaniebieska2

„Wspomnienia” prof. Stanisława Salmonowicza to niezwykła książka.

Poznajemy dzięki niej przedwojenne Wilno, okupowaną Warszawę, Kraków epoki stalinowskiej.

Możemy śledzić wydarzenia mające miejsce na Uniwersytecie Jagiellońskim i Uniwersytecie Warszawskim w latach gomułkowszczyzny.

W końcu czytamy o toruńskim środowisku akademickim, z którym autor jest związany od 1966 roku.

Stanisław Salmonowicz ma bardzo bogatą biografię.

Zdobył uznanie jako wybitny historyk prawa i badacz dziejów nowożytnych Torunia, Pomorza i Prus.

Jednocześnie z aktywnością naukową zaangażował się on bardzo wcześnie w działalność opozycyjną, co miało dramatyczne i wyjątkowo negatywne konsekwencje dla jego zawodowej kariery, gdyż stał się wskutek represji władz komunistycznych obywatelem trzeciej kategorii.

W 1970 roku został on aresztowany przez Służbę Bezpieczeństwa, co skutkowało jego usunięciem z pracy na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika, na który powrócił dopiero w 1982 roku.

Z kart „Wspomnień” dowiemy się wiele o metodach zwalczanie opozycji przez SB, tajnych współpracownikach, donosicielach, represjach i szykanach.

Wiele miejsca we „Wspomnieniach” zajmują też bardzo ciekawe relacje z zagranicznych wyjazdów naukowych profesora i licznych międzynarodowych konferencji na jakie jest zapraszany.

belkaniebieska2

Franciszek Czekierda – Cmentarzysko zapomnianych słów

belkaniebieska2

18072016

 

Franciszek Czekierda

Cmentarzysko zapomnianych słów
Leksykon obumarłych wyrażeń z czasów PRL-u i nie tylko

Wydawnictwo Naukowe CONTACT

Poznań 2012

Sygnatura SIRi XVIb/JP-64

belkaniebieska2

Prezentujemy dzisiaj państwu nietypowy słownik, zawierający słowa używane powszechnie jeszcze 25 lat temu, których obecnie wielu Polaków już nawet nie rozumie.

Wiele wyrazów używanych w PRL odeszło razem ze starym ustrojem (czyn społeczny, zagłuszarka).

Inne słowa odeszły wraz ze zmianami społecznymi jakie się dokonały na wsi (fornal, przyzba).

Zebrane w leksykonie słowa obrazują zmiany jakie zachodziły:
– w technice (dalekopis, gramofon),
– w sporcie (piłka sznurowana),
– w szkolnictwie (kleks, liczydło),
– w gospodarce (badylarz, cinkciarz),
– w handlu (dzień bezmięsny),
– w modzie (koszula non-iron, waciak),
– w obyczajach (prywatka),
– w kulturze (socrealizm, produkcyjniak).

Lektura słownika to niesamowita podróż w przeszłość słusznie minioną.

Hasła nie są suche i lakoniczne.

Autor rozbudował je, ubarwił wspomnieniami i anegdotami.

Słownik to zwierciadło codziennego życia PRL, które zostało utrwalone w języku.

belkaniebieska2