Tag Archives: średniowiecze

Next Page

Rafał Kubicki – Zakony mendykanckie w Prusach Krzyżackich i Królewskich od XIII do połowy XVI wieku

 

Rafał Kubicki

Zakony mendykanckie w Prusach Krzyżackich i Królewskich od XIII do połowy XVI wieku

Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego

Gdańsk 2018

Sygnatura SIRr VIb/4-57

Dr hab. Rafał Kubicki, profesor Uniwersytetu Gdańskiego jest historykiem mediewistą.

Jest specjalistą w zakresie historii Kościoła w średniowieczu i epoce nowożytnej, historii kasat klasztorów w XIX wieku, dziejów społeczno-gospodarczych państwa krzyżackiego, historii mieszczaństwa późnośredniowiecznego, dziejów struktur wiejskich w średniowieczu i w okresie nowożytnym.

Rozprawa „Zakony mendykanckie w Prusach Krzyżackich i Królewskich od XIII do połowy XVI wieku” jest całościowym spojrzeniem na funkcjonowanie zakonów żebraczych.

Autor ukazuje ich znaczenie w społeczeństwie, realizowane przez mendykantów funkcje w życiu religijnym społeczności miejskich, organizację w ramach struktur Kościoła.

Czytając o zakonach żebraczych poznamy przeszłość Dominikanów, Franciszkanów, Obserwantów, Augustianów eremitów oraz Karmelitów.

Monografia została podzielona na pięć części.

Rozdział 1 – Fundacje klasztorów i ich uposażenie

Rozdział 2 – Zarys podstaw organizacyjnych i warunków funkcjonowania klasztorów

Rozdział 3 – Grupy kierownicze w klasztorach

Rozdział 4 – Peryferyjność w ramach struktur zakonnych i jej skutki

Rozdział 5 – Rola mendykantów w życiu kościelnym i społecznym

Paweł A. Jeziorski – Proskrypcja i banicja w miastach pruskich późnego średniowiecza

 

Paweł A. Jeziorski

Proskrypcja i banicja w miastach pruskich późnego średniowiecza

Wydawca: Instytut Historii PAN

Warszawa 2017

Sygnatura SIRr VIb/4-56

Dr hab. Paweł A. Jeziorski jest historykiem mediewistą, pracownikiem Instytutu Historii PAN – Pracowni Historii Pomorza i Krajów Bałtyckich w Toruniu.

W Książnicy Kopernikańskiej dostępne są jego najważniejsze książki:
– Margines społeczny w dużych miastach Prus i Inflant w późnym średniowieczu i wczesnych czasach nowożytnych, Toruń 2009
– Proskrypcja i banicja w miastach pruskich późnego średniowiecza, Warszawa 2017

Przedmiotem polecanej książki są występujące w niemieckim prawie miejskim późnego średniowiecza instytucje proskrypcji i banicji.

Źródłem do badania tego zagadnienia są miejskie księgi sadowe – rejestry proskrybowanych i banitów.

Proskrypcja była formą przymusu administracyjnego, natomiast banicja to kara.

Autor przeanalizował księgi sadowe miast pruskich: Braniewa, Chełmna, Nowego Miasta Torunia, Starego Miasta Braniewa, Bartoszyc.

Miasta te rządziły się prawem chełmińskim lub lubeckim.

Rozprawa została podzielona na dwie części.

W części pierwszej:
– omówiono różnice miedzy proskrypcją i banicją
– omówiono zachowane pruskie rejestry proskrybowanych
– przedstawiono analizę przydatności tych źródeł dla badań nad społeczeństwem i przestępczością późnośredniowiecznych miast
– omówiono sposoby uwalniania się od proskrypcji i banicji

Część druga to krytyczna edycja źródłowa elbląskiego rejestru sądowego z okresu od połowy XIV do połowy XVI wieku.

Michał Kurkowski – Ryte i malowane dekoracje maswerkowe w architekturze średniowiecznej na terytorium ziemi chełmińskiej

Michał Kurkowski

Ryte i malowane dekoracje maswerkowe w architekturze średniowiecznej na terytorium ziemi chełmińskiej
studium typologiczno-formalne

Tom 1-2

Wydawcy:
Muzeum Okręgowe w Toruniu
Towarzystwo Naukowe w Toruniu

Toruń 2017

Sygnatura SIRr XXXIIIb/169

Dr Michał Kurkowski Jest absolwentem Wydziału Sztuk Pięknych UMK w Toruniu.

Prowadzi badania nad sztuką średniowieczną i detalem architektonicznym na obszarze Państwa Zakonu Krzyżackiego.

Jego praca doktorska „Ryte i malowane dekoracje maswerkowe w architekturze średniowiecznej na terytorium ziemi chełmińskiej” zdobyła nagrodę Stowarzyszenia Historyków Sztuki im. ks. prof. dr Szczęsnego Dettloffa.

Przedmiotem rozprawy są dekoracje fasad i elewacji ceglanych budowli, które są charakterystycznym zjawiskiem dla obszaru Prus.

Przedstawiono definicję pojęcia maswerku, jego rodowód zakres terytorialny występowania.

Opisano cechy maswerków rytych i malowanych.

Wspomniano nawet o innych technikach wykonywania maswerku, które nie występowały na ziemi chełmińskiej.

Autor przedstawił pochodzenie i rozwój maswerku na ziemi chełmińskiej.

Scharakteryzował stosowane motywy dekoracyjne.

Omówił materiał, technikę i kolorystykę maswerków.

Wskazał na miejsca eksponowania maswerków.

Porównał ewolucje maswerku na ziemi chełmińskiej i na innych ziemiach państwa krzyżackiego.

Przemiany rytów maswerkowych zostały ukazane nie tylko z perspektywy lokalnej, ale też przedstawione na szerokim tle architektury europejskiej.

Autor zinwentaryzował zachowane ryty maswerkowe.

Dekoracje maswerkowe w średniowiecznej architekturze ziemi chełmińskiej zostały opracowane naukowo, uporządkowane i skatalogowane.

Uwzględniono wszystkie obiekty sakralne i świeckie.

Każdy obiekt został sfotografowany.

Poddano analizie rysunek, technikę wykonania i kolorystykę maswerków rytych i malowanych.

Przy każdym obiekcie umieszczono opis analityczno-inwentaryzatorski.

Podano też informację o wykonanych na obiekcie pracach konserwatorskich.

W ten sposób powstał obszerny „Katalog” stanowiący niezastąpiony materiał dokumentacyjny dla teoretyków i praktyków zajmujących się ochroną sztuki.