Tag Archives: Szwecja

Next Page

Mariusz Balcerek – Twierdze kurlandzkie na początku Wielkiej Wojny Północnej (1700–1705)

Dr Mariusz Balcerek

Twierdze kurlandzkie na początku Wielkiej Wojny Północnej (1700–1705)

s. 341-382

W:  Twierdze osiemnastowiecznej Europy. Studia z dziejów nowożytnej sztuki wojskowej.
T.2, pod red. Macieja Trąbskiego

Uniwersytet Humanistyczno-Przyrodniczy im. Jana Długosza w Częstochowie

Częstochowa 2018

 

Miło nam poinformować, że ukazała się właśnie kolejna publikacja kierownika Działu Informacyjno-Bibliograficznego dr Mariusza Balcerka.

Dr Mariusz Balcerek specjalizuje się w dziejach nowożytnej wojskowości.

W dniach 22-23 września 2017 roku odbyła się w Częstochowie druga już międzynarodowa konferencja naukowa „Twierdze osiemnastowiecznej Europy”.

Pokłosiem konferencji jest zbiór artykułów wydanych przez Uniwersytet Jana Długosza.

Najobszerniejszym studium w tomie jest tekst dr Mariusza Balcerka „Twierdze kurlandzkie na początku Wielkiej Wojny Północnej (1700–1705)”.

Artykuł omawia warownie kurlandzkie na początku wielkiej wojny północnej.

Problem ten nie został jeszcze szerzej poruszony w literaturze.

Autor odpowiada na pytania:

  • jakie było znaczenie twierdz kurlandzkich
  • jaki był stopień ich rozwoju
  • czy były to nowoczesne twierdze
  • jaki był ich udział w walkach
  • czy twierdze zdały egzamin podczas oblężeń

Artykuł podzielono na trzy części.

Pierwsza część przedstawia punkt wyjścia, czyli historię i stan twierdz do wybuchu wojny.

W drugiej części autor analizuje modernizacje wprowadzone przez Szwedów w latach 1701–1705.

W trzeciej części przedstawiono udział twierdz w działaniach wojennych.

Wzięto pod uwagę działania wojenne zarówno aktywne (podczas oblężenia), jak i biernie (podstawa działań własnych i oddziaływanie na przeciwnika).

Opisano cztery twierdze, które wzięły udział w konflikcie:

  • Mitawa 
  • Bowsk
  • Goldynga
  • Zelbork

Szeroko przedstawiono również heroiczną obronę przez Szwedów Mitawy w 1705 roku.

Wówczas to pozbawiona szans na odsiecz stolica księstwa Kurlandii przez trzy tygodnie opierała się samemu carowi Piotrowi I.

Artykuł dr Mariusza Balcerka jest także dostępny w internecie pod adresem:

https://www.researchgate.net/publication/331980467_Twierdze_kurlandzkie_na_poczatku_Wielkiej_Wojny_Polnocnej_1700-1705

Mariusz Balcerek – Ustawienie walczących stron względem rzeki w bitwie pod Kircholmem w 1605 r.

 

Dr Mariusz Balcerek

Ustawienie walczących stron względem rzeki w bitwie pod Kircholmem w 1605 r.

W: Stan badań nad wielokulturowym dziedzictwem dawnej Rzeczypospolitej

Tom 7
s. 113-149

Białystok 2017

W dniach 30 września – 2 października 2015 r.odbył się w Białymstoku III Międzynarodowego Kongresu Naukowego „Stan badań nad wielokulturowym dziedzictwem dawnej Rzeczypospolitej” .

W czasie konferencji wygłoszono ponad 100 referatów.

Jej pokłosiem jest czterotomowa publikacja „Stan badań nad wielokulturowym dziedzictwem dawnej Rzeczypospolitej”  pod redakcją Karola Łopateckiego i Wojciecha Walczaka (tomy VII-X, Białystok 2017).

Zawiera ona również kilkudziesięciostronicowy artykuł dr Mariusza Balcerka – kierownika Działu Informacyjno-Bibliograficznego Książnicy Kopernikańskiej w Toruniu, redaktora tematycznego i sekretarza redakcji czasopisma naukowego „Folia Toruniensia”.

Jest on również wybitnym specjalistą w dziedzinie historii nowożytnej wojskowości oraz przeszłości Inflant, a także autorem rozprawy: „Księstwo Kurlandii i Semigalii w wojnie Rzeczypospolitej ze Szwecją w latach 1600-1629” (Poznań 2012).

Wśród jego licznych publikacji wymienić można miedzy innymi następujące tytuły:

  • Bitwa pod Trzcianem w 1629 roku – o dacie bitwy słów kilka
  • „Forti et fideli nihil difficile” : kariera Wolmara Farnesbacha w Inflantach
  • Kawaleria w Ordes de bataille Erika Jönssona Dahlberga
  • Liczebność, skład i szyk wojska hetmana litewskiego Jana Karola Chodkiewicza w bitwie pod Kircholmem na „ordre de bataille” Erika Dahlberga
  • Mord w Mitawie w 1615 roku i jego konsekwencje
  • Oblężenie Rygi w 1621 roku
  • Polacy w armii Karola IX w bitwie pod Kircholmem 27 IX 1605 roku
  • Polskie szyki wojenne w „ordre de bataille” Eryka Dahlberga
  • Wkład księstwa Kurlandii i Semigalii oraz powiatu piltyńskiego w bitwę pod Kircholmem w 1605 roku

Artykuł „Ustawienie walczących stron względem rzeki w bitwie pod Kircholmem w 1605 r.” poświęcony jest nie rozwiązanej do dziś zagadce ustawienia armii króla Szwecji Karola IX i hetmana litewskiego Jana Karola Chodkiewicza w bitwie pod Kircholmem w stosunku do rzeki Dźwiny.

Dr Mariusz Balcerek poddał drobiazgowej analizie ukształtowanie terenu pola bitwy, przebiegu marszu szwedzkich wojsk, lokalizacje obu obozów dwóch wrogich armii, miejsce przeprawienia się wojsk kurlandzkich i w końcu sam przebieg starcia.

Okazuje się, że Dźwina w okolicach Kircholmu nie płynie prosto, lecz skręca w kierunku północno-zachodnim.

Szwedzi opuszczając swe pierwotne pozycje na wzgórzu oddalili się od rzeki.

Wykorzystały to wojska polsko-litewskie.

Artykuł autor wzbogacił aż 24 kolorowymi mapami.

Artykuł dostępny jest również on-line na stronach:

https://www.academia.edu/36163676/Ustawienie_walcz%C4%85cych_stron_wzgl%C4%99dem_rzeki_w_bitwie_pod_Kircholmem_w_1605_r

https://pbn.nauka.gov.pl/sedno-webapp/works/860061

Dr Mariusz Balcerek – Sasi w Inflantach

Dr Mariusz Balcerek

RECENZJA:

Grzegorz Szymborski

Wyprawa Fryderyka Augusta I
do Inflant w latach 1700–1701
w świetle wojny domowej na Litwie

Zapiski Historyczne

Tom 81 – Rok 2016 – zeszyt 3

s. 151-165

Miło nam poinformować, że na łamach najnowszych „Zapisek Historycznych”  ukazała się recenzja dr Mariusza Balcerka, kierownika Działu Informacyjno-Bibliograficznego.

Przedmiotem recenzji jest książka Grzegorza Szymborskiego Wyprawa Fryderyka Augusta I do Inflant w latach 1700–1701w świetle wojny domowej na Litwie”, którą opublikowało wydawnictwo Inforteditions w 2015 roku.

Na wstępie recenzji znajdziemy uwagi na temat założonych celów książki oraz wykorzystanych źródeł i literatury.

Następnie autor recenzji szczegółowo omawia treść poszczególnych rozdziałów książki, oceniając postawione w niej tezy i stosowaną argumentacje, wyciągane wnioski, materiał źródłowy.

Autor recenzji wskazując na znalezione w książce błędy, szczegółowo uzasadnia swoje uwagi, wskazując dokładnie źródła i opracowania na jakich się opiera.

Wiele miejsca w recenzji poświecono dokładnej lokalizacji bitwy pod Probstinghof lub Thomsdorf z lipca 1700 roku.

Autor recenzji analizuje również przebieg bitwy nad Dźwiną w lipcu 1701 roku, opierając się przy tym na źródłach szwedzkich.

Dr Mariusz Balcerek polemizuje również z główną tezą Grzegorza Szymborskiego o neutralności Rzeczypospolitej i braku jej zaangażowania w konflikt.

Na końcu recenzji możemy zapoznać się z oceną książki, jej walorami i wytkniętymi uchybieniami, wynikającymi przede wszystkim z niewykorzystania materiałów niemieckich i szwedzkich.